• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

NOCH TRADITIONALISTISCH, NOCH PROGRESSIEF, COMPROMISLOOS

“Ik ben noch traditionalist, noch progressief. Ik onderricht wat de missionarissen mij hebben geleerd. Ik wil trouw zijn, dat is alles." Robert Kardinaal Sarah houdt niet van etiketten. Maar hij geeft toe dat hij compromisloos is "omdat God veeleisend is, omdat de liefde veeleisend is". 

De voormalige prefect van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Discipline van de Sacramenten bezocht de abdij van St-Maurice om de viering te celebreren van de martelaren van Agaune. Op 21 september 2021 deelde hij exclusief met Maurice Page van cath.ch zijn analyse van de huidige crisis in de wereld en in de Kerk.

Sommigen noemen u compromisloos. Accepteert u deze kwalificatie?

Kardinaal Sarah: God is veeleisend, omdat de liefde veeleisend is. Als compromisloos in deze zin wordt begrepen, ja, daar ben ik het mee eens. Echt liefhebben is sterven voor anderen. Het is Christus die dit zegt. De christelijke religie is veeleisend. Zij is niet makkelijk. Als we in het mysterie van Christus' dood en verrijzenis willen binnentreden, kunnen we ons geloof niet lichtvaardig beleven. Een geloof dat het kruis weigert, is niet christelijk. Als Petrus tegen Jezus zegt: "Nee, het kruis is niet voor u", antwoordt Jezus "Ga terug, Satan". Een andere passage zegt: "Als uw rechterhand u aanstoot geeft, hak ze af. Indien uw rechteroog u aanstoot geeft, ruk het uit". Dat is compromisloos.

Begin 2021 verliet u de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst. Hoe beleeft u uw missie vandaag?

Kardinaal Sarah: Tegenwoordig zoeken veel christenen een steun in de verwarring, om te groeien in geloof, om hun overtuigingen op te laten rusten. Het is mijn taak om hen zoveel als mogelijk in het geloof te bevestigen, zodat wat ze altijd hebben geloofd niet verandert. Het Evangelie is nog steeds even geldig als voor de Apostelen, Kerkvaders en de heiligen door de geschiedenis heen. Zoals we elke Stille Zaterdag zingen: "Christus is dezelfde gisteren, vandaag en altijd."

In een boek dat vorige week in Italië werd gepubliceerd, ziet de emeritus paus Benedictus XVI een antropologische oorzaak voor de huidige crisis.

Kardinaal Sarah: De crisis is veelvoudig: van het geloof, van het priesterschap, van de Kerk, maar vooral antropologisch, verergerd door de gender-ideologie. De mens meent dat hij in staat is zichzelf vorm te geven, zichzelf te maken. Hij wil niet afhankelijk zijn van God of van iemand anders, behalve zichzelf. Ik deel de analyse van Benedictus XVI volledig. Deze crisis is in het Westen meer geaccentueerd dan elders, door de vergrijzing van de bevolking, de ontwikkeling van het geboortecijfer en de technologische vooruitgang. We willen de mens verbeteren, vergroten, hem onsterfelijk maken. Maar dit zijn illusies. De volmaaktheid behoort alleen God toe.

Deze illusies botsen met het raadsel van de dood.

Kardinaal Sarah: Zeker wel. Veel mensen zijn tegenwoordig zo bang voor de dood. Ze denken niet meer aan de ziel, maar alleen aan zichzelf fysiek te beschermen. Alle beschikkingen voor de gezondheid in het licht van de pandemie gaan in deze richting, maar niemand maakt zich zorgen over de dood van de ziel, de essentie van het menselijk leven.

Hoe kan de traditie de mens in deze zin te hulp schieten?

Kardinaal Sarah: De mens is een erfgenaam. Hij ontvangt het leven, een naam, een familie, een land, een taal, een cultuur, een traditie. Maar hij ontkent dat, hij wil alles creëren. Wat de crisis en de desoriëntatie alleen maar vergroot. Een boom zonder wortels sterft af. Een zo grote rivier, hoe majestueus ze ook is, droogt uit en verdwijnt als ze van haar bron wordt afgesneden. Het Westen is dat vergeten.

De traditie is echter een dynamisch proces.

Kardinaal Sarah: Wanneer je een erfenis ontvangt, is dat niet om ze te begraven of te verspillen, maar om ze vrucht te laten dragen. De traditie is niet iets vaststaands. Zij evolueert, maar zonder te worden ontworteld. Als een mens die wordt geboren met kleine ledematen die dan zullen groeien en zich zullen ontwikkelen. Als iedereen handelt zoals hij denkt, ongeacht zijn geschiedenis en traditie, stevenen we af op een anarchie.

Paus Franciscus nodigt ons uit om niet bang te zijn voor de vrijheid, noch voor de nieuwheid.

Kardinaal Sarah: Men moet zich openstellen, maar door zichzelf te blijven. Als ik me openstel voor iemand, mag ik niet verdwijnen. Ik moet behouden wat ik ben. Als christen, blijf ik christen. Openstaan is niet alleen consensus zoeken, maar trachten de ander te laten groeien, samen op zoek te gaan naar de waarheid.

'Samen voortgaan' is de definitie van het woord 'synode'.

Kardinaal Sarah: Nee. Waar het om gaat is niet de weg begaan, maar de zoektocht naar de waarheid. De waarheid komt niet voort uit consensus, zij gaat ons vooraf. Als we een dialoog aangaan, als we elkaar ontmoeten, is dat omdat we samen de waarheid zoeken die ons bevrijdt. Ieder komt met zijn visie, zijn ideeën. Maar als ik oprecht ben, moet ik toegeven dat mijn visie onvolledig is en bereid zijn om de meer volledige en ware visie van de ander te omarmen.

Als we kijken naar wat er gebeurt op de Duitse synodale weg, weet ik niet waar die ons zal leiden. Naar een totale heruitvinding van de Kerk? We zullen wat iedereen zegt gebruiken om tot een consensus te komen. Maar de waarheid van de Kerk ligt voor ons. Die kan niet door ons worden gemaakt.

De Kerk is niettemin in beweging, ze evolueert, ze verandert door de eeuwen heen ...

Kardinaal Sarah: Nee, de Kerk verandert niet. Zij is geboren uit de doorboorde zijde van Christus aan het kruis. Wij zijn degenen die moeten veranderen. Als de Kerk heilig is, kan ze alleen veranderen om nog heiliger te worden.

Is dat niet het risico lopen stil te blijven staan? Het Tweede Vaticaans Concilie nodigt ons uit om de tekenen van de tijd te onderscheiden.

Kardinaal Sarah: Vaticanum II zegt niet dat de Kerk moet veranderen. Zij groeit in aantal en in heiligheid. Maar zij verandert niets aan wat zij is, namelijk het verlengstuk van Jezus Christus, één en heilig. Het is Jezus die haar opbouwt en niet de mensen. Wij zijn haar ledematen.

Vandaar het belang, in uw ogen, van de getrouwe verkondiging van het geloof van de Kerk middels de liturgie.

Kardinaal Sarah: Het adagium zegt "lex orandi, lex credendi. - Zoals we bidden, dat is wat we geloven". Wat mijn cultuur ook is, mijn geboorteplaats, mijn continent, mijn geloof in Jezus Christus verandert niet. Inculturatie is geen Afrikaans of Aziatisch fineer op een ritus aanbrengen. Inculturatie is God laten doordringen in mijn menselijke natuur en mijn cultuur. Zij is als de menswording wanneer Jezus onze menselijke vorm aanneemt, hij laat ze niet intact, hij vergoddelijkt ze. Zoals de heilige Irenaeus zegt: "God is mens geworden zodat de mens God kan worden". Anders maken we de christelijke godsdienst horizontaal. We kunnen praten over sociale kwesties, maar eerst moeten we de mens tot God brengen.

De viering van de Mis is een offer, maar tegelijkertijd ook een broederlijke maaltijd.

Kardinaal Sarah: Wat we eten en drinken is het Lichaam en Bloed van Jezus die zichzelf offerde voor ons. De Mis is dus een zaligmakend offer en geen broederlijke maaltijd. Het is de gedachtenis van het lijden, de dood en de verrijzenis van Christus. Het is niet in de eerste plaats een gezamenlijke maaltijd. Hier moeten we op aandringen.

Dit is misschien de kloof tussen de traditionalisten en de Mis die met de liturgische hervorming die door Paulus VI werd afgekondigd.

Kardinaal Sarah: Kijk hoe we vandaag de Mis vieren. We zijn vaak gewoon met elkaar aan het kletsen. De priester praat, praat, zonder stilte te laten. In Afrika wordt veel gedanst, geapplaudisseerd, maar kunnen we dansen voor een dode? Jezus zegt ons: “doet dit tot mijn gedachtenis”. We zijn samengekomen, we zijn gelukkig, maar dat is alles. De liturgie is niet voor de mens, maar voor God. Als we de centrale plaats, het primaat van God verliezen, wordt de Mis een eenvoudige broederlijke maaltijd.

Als we het mysterie niet binnentreden, vechten we onderling en wil ieder zijn visie opdringen. Het is God die we vieren, die we aanbidden. Hij is het die ons samenbrengt om ons te redden.

De manier van geloven is aan het veranderen.

Kardinaal Sarah: Ik weet niet wat u bedoelt. Als Jezus zegt "gelooft in mij", zegt hij dat tegen Joden, heidenen, Grieken. Geloven is op Jezus vertrouwen, op Hem vertrouwen.

Respect voor de liturgische vorm staat dan ook centraal in het geloof.

Kardinaal Sarah: Ik heb ontzag voor andere religies. Moslims, boeddhisten, ze bidden allemaal hetzelfde. Ik begrijp niet waarom wij Christenen over deze kwesties strijden. Het geloof is een geschenk van God. We verspillen te veel energie aan onnodige liturgische conflicten.

Traditionalistische kringen hebben u tot hun vaandeldrager gemaakt.

Kardinaal Sarah: Nee, ik ben geen woordvoerder. Ik bevestig wat de katholieke Kerk altijd heeft geloofd en beweerd. Ik bevestig de leer en de moraal van de Kerk. Ik ben geen traditionalist of progressief. Ik leer wat de missionarissen mij hebben geleerd en sommigen stierven heel jong om mij Christus te geven. Ik bedenk niets, ik maak niets. Ik wil trouw zijn, dat is alles. God spreekt tot ons zoals hij tot Adam en de apostelen sprak.

Anderen zien u als een tegenstander van paus Franciscus.

Kardinaal Sarah: Het is een label dat men mij opplakt. Maar niemand kan een enkel woord, een enkele zin vinden die ik tegen hem heb gezegd of geschreven.

In uw strijd voor de liturgie is het celibaat van priesters een essentiële kwestie. U ziet een ontologisch verband tussen priesterschap en celibaat.

Kardinaal Sarah: Christus is de bruidegom van de Kerk, en de priester als alter Christus of ipse Christus (andere Christus of Christus zelf) moet volledig gelijkvormig zijn aan Christus. Het celibaat en het priesterschap zijn dus ontologisch verwant.

De Oosters-Katholieke Kerken hebben echter een getrouwde clerus.

Kardinaal Sarah: De redenen hiervoor zijn politiek en historisch. Dat is alles. Deze Kerken erkennen ook het belang van het celibaat, aangezien een getrouwde priester nooit bisschop zal zijn. Alle laatste pausen, Paulus VI, Johannes Paulus II, Benedictus XVI en zelfs Franciscus hebben allen aangedrongen op het celibaat. Paus Franciscus zei, met de woorden van Paulus VI: "Ik zou liever sterven dan de wet van het celibaat te veranderen". Ik ben van van alles beschuldigd, van het manipuleren van Benedictus XVI, maar Paus Franciscus bedankte mij persoonlijk voor mijn boek. Ik maal niet om dat alles. Misschien hebben we niet dezelfde manier om ons uit te drukken. Maar elk zal er rekenschap van afleggen voor God.

U wijdde een van uw boeken aan de nodige stilte.

Kardinaal Sarah: Stilte is essentieel voor ons menselijk gesproken. Als je wilt rusten, heb je stilte nodig. Als je wilt lezen of schrijven is stilte essentieel. In onze relatie met God is het hetzelfde. God leeft in stilte. In onze luidruchtige samenlevingen is God verdwenen. Er heerst een totale desinteresse voor God, omdat we worden opgeslokt door lawaai, de telefoon, het internet, het nieuws. Onze ceremonies zijn ook zo luid.

In welke zin?

Kardinaal Sarah: We voegen woorden toe, we bedenken nieuwe dingen, we geven voortdurend commentaar. Neem het begin van de Mis: "belijden wij onze zonden, bekeren wij ons tot God om de heilige Eucharistie goed te kunnen vieren". We hebben geen uitleg of commentaar nodig, maar stilte om ons in onszelf te keren.

Ik kom uit een land met 73% moslims. Wanneer een moslim zich voorbereidt om te bidden, doet hij zijn wassing en staat dan alleen in een hoek in stilte en wanneer hij klaar is, gaat hij de kamer in om te bidden. Wat doen priesters? Ze bereiden zich voor op de sacristie door te kletsen om vervolgens in de intrede-processie verder te praten. We willen onze liturgie zo vermenselijken dat we haar betekenis verliezen.

Zou het behoud van het Latijn in deze zin nuttig kunnen zijn?

Kardinaal Sarah: Het Tweede Vaticaans Concilie beveelt het uitdrukkelijk aan. De taal van de Kerk, van de liturgie, is het Latijn. Wanneer we samenkomen onder Afrikanen of met mensen van andere continenten, verenigt het Latijn ons en stelt het ons in staat om samen te vieren.

Dit geldt niet per se voor een viering in een lokale gemeenschap.

Kardinaal Sarah: Het is verkeerd om het Latijn te hebben afgeschaft. Alle moslims bidden in het Arabisch, ook als het niet hun taal is. Wij verdelen wat Christus bijeen bracht. Als er geen Latijn meer is, waarom dan over de Latijnse Kerk spreken? Hetzelfde geldt voor de muziek met behoud van het gregoriaans.

Het Concilie zegt ook dat vertaling in de landstaal nuttig kan zijn.

Kardinaal Sarah: Dit betekent dat het woord van God in de volkstaal moet worden vertaald, zodat mensen het kunnen begrijpen. Maar nogmaals, het beweerde niet dat het Latijn moest worden afgeschaft.

De Franstalige landen introduceren de nieuwe vertaling van het missaal voor het begin van Advent 2021.

Kardinaal Sarah: Het is goed dat het missaal in het Frans kan verschijnen. De vertaling is veel verbeterd, al zijn er nog dingen die beter hadden gekund.

Is het eerlijk dat de verantwoordelijkheid voor vertalingen is toevertrouwd aan de bisschoppenconferenties volgens de wil van paus Franciscus?

Kardinaal Sarah: Corrigeert een leerling die een examen doet zichzelf? Hij heeft nog steeds correctie en extern advies nodig. Anders loopt iedereen het risico te vertalen zoals hij wil. Er zal mij worden gezegd "een bisschoppenconferentie kent zijn taal en zijn cultuur", natuurlijk, maar niet alle bisschoppenconferenties beschikken over de middelen, vooral een vrij grondige kennis van het Latijn. Maar ik wil me hier verder niet over uitspreken.

U wilt geen lauwe Kerk.

Kardinaal Sarah: De Kerk moet een precieze duidelijke taal spreken die de leer en de moraal uitdrukt. Veel bisschoppen zwijgen of zeggen vage dingen uit angst voor de media en negatieve reacties. Wij moeten Gods genade vragen om ons geloof te vermeerderen en te groeien in zijn liefde. We bidden niet genoeg.

Document

Naam: NOCH TRADITIONALISTISCH, NOCH PROGRESSIEF, COMPROMISLOOS
Soort: Robertus Kard. Sarah - Interview
Auteur: Robertus Kard. Sarah
Datum: 21 september 2021
Copyrights: © 2021, Cath.ch/mp / Stg. InterKerk / Nederlandse Bisschoppenconferentie
Vert. uit Franse versie: W.J.G.A. Veth pr.; alineaverdeling en -nummering: redactie
Bewerkt: 23 september 2021

Referenties naar dit document

 
Geen documenten gevonden!
 
Geen dossiers gevonden!
 
Geen berichten gevonden!

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2021, Stg. InterKerk, Schiedam