• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
   Dit is een werkvertaling

Met het oog op de legalisering van euthanasie of hulp bij zelfdoding – zelfs als dit eenvoudigweg als een andere vorm van medische hulp wordt beschouwd – moet formele of onmiddellijke materiële samenwerking worden uitgesloten. Dergelijke situaties bieden specifieke gelegenheden voor christelijke getuigenissen waarbij “we God meer moeten gehoorzamen dan de mensen” (Hand. 5, 29). Er bestaat geen recht op zelfmoord of euthanasie: er bestaan wetten, niet om de dood te veroorzaken, maar om het leven te beschermen en het samenleven van mensen te vergemakkelijken. Het is daarom nooit moreel geoorloofd om met dergelijke immorele handelingen samen te werken of in dezen in woord, daad of nalatigheid samen te werken. Het enige authentieke recht is dat de zieke met echte menselijkheid wordt begeleid en verzorgd. Alleen op deze manier kan de waardigheid van de patiënt worden behouden tot het moment van de natuurlijke dood. “Geen enkele gezondheidswerker kan dus de verdediger van een niet-bestaand recht worden, zelfs niet als de persoon in kwestie om euthanasie heeft gevraagd toen hij volledig bij bewustzijn was”. Dicasterie ter Bevordering van de Gehele Menselijke Ontwikkeling, Nieuw Handvest voor de werkers in de gezondheidszorg (6 feb 2017), 151

In dit verband worden de algemene beginselen inzake samenwerking met het kwaad, dat wil zeggen met onrechtmatige handelingen, dus opnieuw bevestigd: “Christenen zijn, net als alle mensen van goede wil, geroepen om, met een ernstige gewetensverplichting, niet formeel mee te werken aan die praktijken die, hoewel toegestaan door de burgerlijke wetgeving, in strijd zijn met de Wet van God. In feite is het vanuit moreel oogpunt nooit toegestaan om formeel mee te werken aan het kwaad. Deze samenwerking doet zich voor, wanneer het handelen, hetzij naar zijn aard, hetzij door de vorm die het in een concrete context aanneemt, zich kwalificeert als directe deelname aan een daad tegen onschuldig menselijk leven, of als het delen in de immorele bedoeling van de belangrijkste handelende persoon. Deze samenwerking kan nooit gerechtvaardigd worden, noch door een beroep te doen op de eerbiediging van de vrijheid van anderen, noch door zich te beroepen op het feit dat het burgerlijk recht daarin voorziet en dit vereist: voor de handelingen die ieder persoonlijk verricht, bestaat in feite een zedelijke verantwoordelijkheid waaraan niemand zich ooit kan onttrekken en waarop ieder door God zelf beoordeeld zal worden. Vgl. Rom. 2, 6 Vgl. Rom. 14, 12 Dicasterie ter Bevordering van de Gehele Menselijke Ontwikkeling, Nieuw Handvest voor de werkers in de gezondheidszorg (6 feb 2017), 151 Vgl. H. Paus Johannes Paulus II, Encycliek, Over de waarde en de onaantastbaarheid van het menselijk leven, Evangelium Vitae (25 mrt 1995), 74

Het is noodzakelijk dat overheden gewetensbezwaren op medisch en gezondheidsgebied erkennen, in overeenstemming met de beginselen van de natuurlijke zedenwet, vooral wanneer de dienst van het leven het menselijk geweten dagelijks op de proef stelt; wanneer het geweten niet wordt erkend, kan men zich in de situatie bevinden dat men de wet moet overtreden om het onrecht niet te laten volgen door het onrecht en om het geweten van de mensen niet te buigen. Werkers in de gezondheidszorg moeten niet aarzelen om dit vetorecht te eisen als hun eigen recht en als een specifieke bijdrage aan het algemeen belang.

Op dezelfde manier moeten de instellingen voor de gezondheidszorg de sterke economische druk weerstaan die soms leidt tot de acceptatie van de praktijk van euthanasie. En wanneer de moeilijkheid om de nodige middelen te vinden een zware last legt op het engagement van de openbare instellingen, wordt de hele maatschappij opgeroepen om een verantwoordelijke bijdrage te leveren zodat ongeneeslijke patiënten niet aan zichzelf of alleen aan de middelen van hun familieleden worden overgelaten. Dit alles vraagt om een duidelijk en eenduidig standpunt van de bisschoppenconferenties, de lokale kerken en de katholieke gemeenschappen en instellingen om hun eigen recht op gewetensbezwaar te beschermen in de wettelijke contexten die voorzien in euthanasie en zelfmoord.

Katholieke ziekenhuizen zijn een concreet teken van hoe de kerkelijke gemeenschap, naar het voorbeeld van de barmhartige Samaritaan, voor de zieken zorgt. Het gebod van Jezus om "de zieken te genezen" (Lc. 10, 9) wordt niet alleen in praktijk gebracht door de zieken de hand op te leggen, maar ook door ze van de straat te halen, ze te helpen in hun huizen en passende opvang- en verblijfsfaciliteiten te creëren. In overeenstemming met het gebod van de Heer heeft de Kerk in de loop der eeuwen verschillende opvangcentra opgezet waar de medische zorg zijn specifieke uitdrukking vindt in de dimensie van de integrale dienstverlening aan de zieke.

In die zin is institutionele samenwerking met andere ziekenhuizen waarnaar personen die euthanasie aanvragen, worden doorverwezen of zich op euthanasie richten, ethisch gezien onaanvaardbaar. Dergelijke beslissingen kunnen niet moreel worden toegestaan en ook niet worden ondersteund bij de concrete uitvoering ervan, ook al zijn ze juridisch mogelijk. In feite leggen de wetten die euthanasie toestaan "niet alleen geen verplichting voor het geweten in, maar wekken veeleer de ernstige en duidelijke plicht op, om zich ertegen te verzetten met behulp van het beroep op gewetensbezwaren. Vanaf de begintijden van de Kerk heeft de verkondiging van de apostelen de christenen de plicht tot gehoorzaamheid jegens het rechtmatig optredende openbaar gezag ingeprent Vgl. Rom. 13, 1-7 Vgl. 1 Pt. 2, 13-14 , maar tegelijkertijd krachtig gewaarschuwd dat men ‘God meer moet gehoorzamen dan de mensen’" (Hand. 5, 29)." H. Paus Johannes Paulus II, Encycliek, Over de waarde en de onaantastbaarheid van het menselijk leven, Evangelium Vitae (25 mrt 1995), 73

Het recht om een beroep te doen op gewetensgronden mag ons niet doen vergeten dat Christenen deze wetten niet verwerpen op basis van een particuliere religieuze overtuiging, maar op basis van een fundamenteel en onschendbaar recht van ieder mens, dat essentieel is voor het algemeen welzijn van de hele samenleving. In feite hebben we het over wetten die het natuurrecht schenden, omdat ze de fundamenten van de menselijke waardigheid zelf en een door rechtvaardigheid gekenmerkt samenleven ondermijnen.

Document

Naam: SAMARITANUS BONUS
De barmhartige Samaritaan - over de zorg voor mensen in kritieke en terminale levensfasen
Soort: Congregatie voor de Geloofsleer
Auteur: Luis F. Kard. Ladaria S.J.
Datum: 14 juli 2020
Copyrights: © 2020, Liberia Editrice Vaticana / Stg. InterKerk / Nederlandse Bisschoppenconferentie
Voorlopige werkvert., alineaverdeling en nummering: redactie
Bewerkt: 22 oktober 2021

Opties

Internetadres
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2022, Stg. InterKerk, Schiedam