• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

Relativisme is geen oplossing. Onder het mom van zogezegde verdraagzaamheid laat het relativisme de interpretatie van de morele waarden uiteindelijk over aan de machthebbers, die ze al naargelang het hen uitkomt interpreteren. Immers,

"als er naast de realisatie van de eigen projecten en de voldoening van de eigen directe noden geen objectieve waarheden en stevige principes bestaan, welke beperkingen kunnen er dan opgelegd worden […]? Bijgevolg zullen politieke projecten of de macht van de wet niet volstaan […]. Want in een corrupte cultuur die de objectieve waarheid en de universeel geldende principes niet respecteert, worden de wetten enkel gezien als willekeurige verplichtingen en obstakels die men moet omzeilen." Paus Franciscus, Encycliek, 'Wees geprezen' - over de zorg voor het gemeenschappelijke huis, Laudato Si' (24 mei 2015), 123

Is het mogelijk om naar de waarheid te luisteren, om de waarheid te zoeken die overeenkomt met onze diepste werkelijkheid? Wat is de wet zonder de overtuiging, geboren uit eeuwenoude reflectie en grote wijsheid, dat ieder mens heilig en onschendbaar is? Wil een samenleving toekomst hebben, dan moet zij de waarheid van onze menselijke waardigheid respecteren en zich aan die waarheid onderwerpen. Bijgevolg zal men niet moorden, niet alleen omwille van de sociale veroordeling en de wettelijke straf, maar ook uit overtuiging.

Dit is een niet-onderhandelbare waarheid die we door de rede erkennen en in geweten aanvaarden. Een samenleving is nobel en verdienstelijk in de mate dat ze de zoektocht naar waarheid en haar gehechtheid aan de meest fundamentele waarheden cultiveert.

We moeten leren hoe we de verschillende manieren waarop de waarheid in de publieke en private sfeer gemanipuleerd, vervormd en verdoezeld wordt, kunnen ontmaskeren. Wat we ‘waarheid’ noemen is niet alleen de mededeling van feiten door de pers. Het is vooral het zoeken naar de meest solide fundamenten die aan de basis liggen van onze beslissingen en onze wetten. Dit vraagt om de erkenning dat het menselijke intellect zijn directe behoeften kan overstijgen en bepaalde waarheden kan begrijpen die onveranderlijk zijn, die dat al waren voor ons en het voor altijd zullen zijn. Door de menselijke natuur te onderzoeken, ontdekt de rede waarden die universeel zijn omdat ze uit diezelfde natuur afgeleid zijn.

Is het anders niet denkbaar dat de fundamentele mensenrechten, die we nu als onaantastbaar beschouwen, door de machthebbers van het moment, met de ‘instemming’ van een apathische en geïntimideerde bevolking, ontkend worden? Evenmin zou een eenvoudige consensus tussen verschillende volkeren, die ook gemanipuleerd kunnen worden, voldoende zijn om ze te beschermen. We hebben ruimschoots bewijs van al het goede dat we kunnen doen, maar tegelijkertijd moeten we ons destructieve vermogen erkennen. Is het onverschillige en harteloze individualisme waarin we zijn vervallen ook niet het gevolg van onze laksheid in het zoeken naar de hoogste waarden die onze onmiddellijke behoeften overstijgen? Relativisme brengt altijd het risico met zich mee dat de machtigen of meest geslepen personen, uiteindelijk een zogenaamde waarheid zullen opdringen. Nochtans,

"ten aanzien van de morele normen die het intrinsieke kwaad verbieden, bestaan er voor niemand voorrechten noch uitzonderingen. Of iemand nu heerser over de wereld of de laatste verschoppeling op de aardbodem is: ten opzichte van de morele eisen zijn wij allen absoluut gelijk." H. Paus Johannes Paulus II, Encycliek, Over kerkelijke moraalleer, Veritatis Splendor (6 aug 1993), 96

Wat er vandaag met ons gebeurt en wat ons in een perverse en heilloze manier van denken meesleept, is te wijten aan een assimilatie van ethiek en politiek met de wetten van de fysica. Goed en kwaad bestaan niet meer op zich, maar alleen als een berekening van de voor- en nadelen. Het gevolg van deze verschuiving in het morele denken is dat het recht niet langer gezien wordt als een weerspiegeling van het fundamentele begrip van gerechtigheid, maar als een afspiegeling van dominante ideeën. Hier begint de teloorgang: alles wordt genivelleerd door een oppervlakkig onderhandelde consensus. Zo zegeviert uiteindelijk de logica van de sterkste.

Document

Naam: FRATELLI TUTTI
Alle mensen - Over broederschap en sociale vriendschap
Soort: Paus Franciscus - Encycliek
Auteur: Paus Franciscus
Datum: 4 oktober 2020
Copyrights: © 2020, Libreria Editrice Vaticana / Stg. InterKerk / Belgische Bisschoppenconferentie
Vert.: Persdienst van de Bisschoppenconferentie van België
Bewerkt: 20 februari 2021

Opties

Internetadres
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2021, Stg. InterKerk, Schiedam