• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

Er is een episode in het leven van Sint-Franciscus die als geen ander zijn openhartigheid laat zien, een openhartigheid die geen grenzen kende en verschillen in afkomst, nationaliteit, kleur of godsdienst oversteeg. Het gaat over zijn bezoek aan sultan Malik-al-Kamil in Egypte. Dit bezoek kostte hem grote inspanningen omwille van zijn eigen armoede, de beperkte middelen waarover hij beschikte, de grote afstanden die hij moest afleggen en de grote verschillen in taal, cultuur en godsdienst. Een dergelijke reis, ondernomen in de tijd van de kruistochten, toonde zo mogelijk nog meer de onmetelijkheid en grootsheid van zijn liefde waarmee hij iedereen probeerde te omarmen. De trouw aan zijn Heer was recht evenredig met zijn liefde voor zijn broeders en zusters. Onbekommerd voor de mogelijke ontberingen en gevaren toog Sint-Franciscus op weg om de sultan te ontmoeten met dezelfde houding waarvan hij zijn leerlingen probeerde te doordringen:

“in het gezelschap van Saracenen of andere ongelovigen"

niet verzaken aan hun eigen identiteit en

"geen conflicten of woordenstrijd aangaan, maar ieder menselijk schepsel onderdanig zijn omwille van de liefde Gods.3”. Paus Honorius III, Bul, Over de Regel voor de Minderbroeders, Regula Bullata (29 nov 1223). 16: 3.6; Fonti Francescane 42-43

In die tijd was dat een meer dan straffe aanbeveling. Het is indrukwekkend om te zien hoe Franciscus, acht eeuwen geleden, erop aandrong alle vormen van vijandigheid of conflict te vermijden en een nederige en broederlijke ‘onderdanigheid’ te beleven ten opzichte van hen die zijn geloof niet deelden.

Hij voerde geen woordenoorlog om anderen een doctrine op te leggen; hij verspreidde simpelweg Gods liefde. Hij had begrepen dat “God liefde is; wie in de liefde woont, in God woont en God met hem is” (1 Joh. 4, 16). Op die manier werd hij een vader voor iedereen en stimuleerde hij de droom van een broederlijke samenleving. Inderdaad,

“alleen de mens die andere mensen benadert, niet om hen in zijn eigen leven te trekken, maar om hen te helpen nog meer zichzelf te worden, kan echt een vader genoemd worden”. Éloi Leclerc OFM, Exil et tendresse, Marova, Parijs 1962, p. 205

In de toenmalige wereld, bezaaid met wachttorens en verdedigingsmuren, vormden steden het toneel van bloedige oorlogen tussen machtige families, terwijl de armoede zich over het platteland verspreidde. Uitgerekend daar slaagde Franciscus erin de ware vrede te verwelkomen in zijn hart en zichzelf te bevrijden van elke zucht om te heersen over anderen. Daar werd hij een van de minsten en probeerde hij in harmonie met iedereen te leven. Die Franciscus vormde de inspiratiebron voor deze bladzijden.

Kwesties rond broederlijkheid en sociale vriendschap hebben mij altijd al bekommerd. De laatste jaren heb ik herhaaldelijk en tegen verschillende achtergronden ernaar verwezen. In deze encycliek heb ik veel van dergelijke tussenkomsten verzameld en ze in een bredere context van overweging geplaatst. Ter voorbereiding van Paus Franciscus - Encycliek
Laudato Si
Wees geprezen - over de zorg voor het gemeenschappelijke huis
(24 mei 2015)
vond ik een bron van inspiratie bij mijn broeder Bartholomeüs, de oecumenische patriarch van Constantinopel, die al vaker en met aandrang over de nood aan zorg voor de schepping heeft gesproken. In dit geval voelde ik me vooral gestimuleerd door grootimam Ahmad Al-Tayyeb, die ik ontmoet heb in Abu Dhabi, waar we samen eraan herinnerd hebben dat

“God alle mensen met gelijke rechten, plichten en waardigheid geschapen heeft en hen opgeroepen heeft om als broeders samen te leven". Paus Franciscus, Toespraak, Abu Dhabi - Verenigde Arabische Emiraten, Document over broederlijkheid onder de mensen voor wereldvrede en voor het samenleven (4 feb 2019), 4 

Dit was niet zomaar een diplomatische geste, maar een uit dialoog en gezamenlijk engagement geboren reflectie. Deze encycliek behandelt en ontwikkelt enkele van de grote thema’s die aan bod kwamen in het Paus Franciscus - Toespraak
Document over broederlijkheid onder de mensen voor wereldvrede en voor het samenleven
Abu Dhabi - Verenigde Arabische Emiraten
(4 februari 2019)
. Samen met mijn eigen gedachten heb ik er ook een aantal brieven, documenten en beschouwingen in verwerkt, die ik zowel van heel wat individuele mensen als van groepen uit de hele wereld mocht ontvangen.

De volgende bladzijden hebben niet de pretentie een complete doctrine over de broederlijke liefde aan te bieden, maar eerder stil te staan bij haar universele draagwijdte, haar openheid naar elke man en vrouw. Ik bied deze sociale encycliek aan als een nederige bijdrage tot permanente reflectie, in de hoop dat wij, in het licht van de huidige pogingen om andere mensen uit te schakelen of te negeren, bekwaam blijken te zijn te reageren met een nieuwe visie op broederlijkheid en sociale vriendschap die zich niet beperkt tot alleen maar woorden. Alhoewel ik ze geschreven heb vanuit de christelijke overtuigingen, die mij inspireren en staande houden, heb ik geprobeerd om van deze reflectie een uitnodiging tot dialoog tussen alle mensen van goede wil te maken.

Toen ik deze brief aan het schrijven was, brak onverwacht de coronapandemie uit die onze valse zekerheden aan het licht bracht. Naast de verschillende manieren waarop landen op de crisis hebben gereageerd, was het al meteen overduidelijk dat ze niet in staat bleken om samen te werken. Ondanks al onze hyperconnectiviteit waren we getuige van een versplintering die het nog moeilijker maakte om de problemen die ons allemaal raken op te lossen. Iedereen die denkt dat de enige les die we hieruit kunnen leren de noodzaak is het beter te doen dan de manier waarop we nu bezig zijn of bestaande systemen en regelingen te verfijnen, ontkent de realiteit.

Het is mijn oprechte verlangen dat wij, in de tijd die ons gegeven is, door de erkenning van de waardigheid van elke mens bij zouden kunnen dragen aan de wedergeboorte van een universeel ideaal van broederlijkheid. Broederlijkheid tussen alle mannen en vrouwen.

“Ziehier een schitterend geheim dat ons laat zien hoe we kunnen dromen en van ons leven een wonderlijk avontuur kunnen maken. Niemand kan het leven aan in zijn eentje. […] We hebben nood aan een gemeenschap die ons ondersteunt en helpt, waarin we elkaar kunnen helpen om vooruit te blijven kijken. Hoe belangrijk is het om samen te dromen! […] In ons eentje riskeren we luchtspiegelingen te zien, dingen die er niet zijn. Dromen daarentegen, die bouwen wij samen”. Paus Franciscus, Toespraak, Pastoraal centrum Skopje (Noord Macedonië), Bij de oecumenische en interreligieuze ontmoeting met jongeren (7 mei 2019)

Laten wij dus dromen, als één enkele menselijke familie, als medereizigers uit hetzelfde vlees en bloed, als kinderen van dezelfde aarde die ons gemeenschappelijke huis is, ieder van ons met de rijkdom van zijn of haar geloof en overtuiging, ieder van ons met zijn of haar eigen stem, allemaal broeders en zusters!

Document

Naam: FRATELLI TUTTI
Alle mensen - Over broederschap en sociale vriendschap
Soort: Paus Franciscus - Encycliek
Auteur: Paus Franciscus
Datum: 4 oktober 2020
Copyrights: © 2020, Libreria Editrice Vaticana / Stg. InterKerk / Belgische Bisschoppenconferentie
Vert.: Persdienst van de Bisschoppenconferentie van België
Bewerkt: 27 april 2021

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2021, Stg. InterKerk, Schiedam