• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

Recentelijk zijn er dringende vragen gerezen over het gebruik van nieuwe vormen van biotechnologie in de domeinen van de landbouw, veeteelt, geneeskunde en milieubescherming. De nieuwe mogelijkheden die worden geboden door huidige biologische en biogenetische technieken vormen enerzijds een bron van hoop en enthousiasme en van waarschuwing en vijandigheid anderzijds. De toepassing van verschillende types van biotechnologie, hun aanvaardbaarheid vanuit moreel standpunt, hun gevolgen voor de menselijke gezondheid en hun impact op het milieu en de economie maken het voorwerp uit van grondige studie en geanimeerde discussie. Dit zijn omstreden vragen waarin wetenschappers en onderzoekers, politici en wetgevers, economisten en milieudeskundigen evenals producenten en consumenten betrokken zijn. Christenen staan niet onverschillig tegenover deze problemen omdat zij zich bewust zijn van het belang van de waarden die in het geding zijn. Vgl. Pauselijke Academie voor het Leven, Dierlijke en plantaardige biotechnologie: nieuwe grenzen en verantwoordelijkheden (12 okt 1999)

De christelijke visie op de schepping behelst een positief oordeel over de aanvaardbaarheid van menselijke tussenkomsten in de natuur, die ook andere levende wezens incorporeert, en zij doet tegelijk een krachtige oproep tot verantwoordelijkheid. Vgl. H. Paus Johannes Paulus II, Toespraak, Tot de deelnemers aan de studieweek van de Pauselijke academie van wetenschappen, Het experimenteren in de biologie moet bijdragen aan het algeheel welzijn van de mens (23 okt 1982), 6 In feite is de natuur geen heilige of goddelijke realiteit die door de mens gerust moet worden gelaten. Zij is veeleer een geschenk van de Schepper aan de menselijke gemeenschap, toevertrouwd aan de intelligentie en morele verantwoordelijkheid van de mens. Daarom pleegt de menselijke persoon geen ongeoorloofde daad wanneer hij, met respect voor de orde, schoonheid en nut van de individuele levende wezens en hun functioneren in het ecosysteem, tussenkomt door bepaalde van hun karakteristieken of eigendommen te wijzigen. Menselijke interventies zijn laakbaar wanneer zij levende wezens of het milieu schaden, terwijl menselijke interventies die levende wezens of het milieu verbeteren, alle lof verdienen. De aanvaardbaarheid van het gebruik van biologische en biogenetische technieken is slechts een deel van het ethische probleem: zoals bij elk menselijk gedrag, is het ook noodzakelijk om nauwgezet zowel de echte voordelen als de mogelijke gevolgen in termen van de hieraan verbonden risico's te evalueren. In het kader van technologisch-wetenschappelijke interventies, die een groot en wijdverspreid impact hebben op de levende organismen, en van de mogelijke belangrijke gevolgen op lange termijn, is het niet geoorloofd om lichtzinnig of onverantwoord te handelen.

Moderne biotechnologieën hebben lokaal, nationaal en internationaal een groot sociaal, economisch en politiek impact. Zij moeten worden geëvalueerd op basis van ethische criteria die steeds het menselijk handelen en de relaties in de sociale, economische en politieke sferen moeten leiden. Vgl. H. Paus Johannes Paulus II, Toespraak, Toespraak tot de Pauselijke Academie van Wetenschappen, Moge de wijsheid van de mensheid altijd het wetenschappelijk onderzoek begeleiden (3 okt 1981) Men moet vooral met de criteria van rechtvaardigheid en solidariteit rekening houden. Individuen en groepen die werkzaam zijn in het onderzoek en de commercialisering op het vlak van de biotechnologie moeten zich altijd in het bijzonder aan deze criteria houden. Hoe dan ook moet men vermijden om in de valkuil te trappen van het geloof dat alleen de verspreiding van de voordelen die verbonden zijn met de nieuwe technieken van de biotechnologie, de dringende problemen van armoede en onderontwikkeling, die nog steeds zovele landen op onze planeet treffen, kan oplossen.

In een geest van internationale solidariteit zijn er verschillende maatregelen mogelijk in verband met het gebruik van nieuwe biotechnologieën. Op de eerste plaats moet een billijke commerciële uitwisseling, die vrij is van onrechtvaardige inperkingen, worden vergemakkelijkt. Het bevorderen van de ontwikkeling van de meest misdeelde volken zal nochtans niet authentiek of doeltreffend zijn wanneer dit herleid wordt tot de eenvoudige uitwisseling van producten. Het is noodzakelijk om de ontwikkeling van een onontbeerlijke wetenschappelijke en technologische autonomie bij deze volken te begunstigen, door het bevorderen van een uitwisseling van wetenschappelijke en technologische kennis en een transfer van technologieën naar ontwikkelingslanden.
Solidariteit betekent ook een beroep doen op de verantwoordelijkheid van de ontwikkelingslanden, en in het bijzonder van hun politieke leiders, om een gunstige handelspolitiek voor hun mensen en een uitwisseling van technologie te bevorderen die de voorwaarden van hun voedselvoorziening en gezondheid kan verbeteren. In dergelijke landen moet meer in onderzoek worden geïnvesteerd, met een bijzondere aandacht voor de particuliere karakteristieken en noden van hun gebied en bevolking, bovenal door voor ogen te houden dat bepaald onderzoek in het domein van de biotechnologie dat mogelijk gunstige effecten kan hebben, slechts een geringe investering behoeft. Het zou nuttig zijn om daartoe nationale organismen op te richten die verantwoordelijk zijn voor het beschermen van het algemeen welzijn door middel van een zorgvuldig risicobeheer.
Wetenschappers en technici werkzaam in de sfeer van de biotechnologie zijn geroepen om verstandig en volhardend te zoeken naar de beste oplossingen voor de ernstige en dringende problemen van voedselvoorziening en gezondheid. Zij mogen niet vergeten dat hun activiteit materiaal betreft — zowel levend als levenloos — dat behoort tot het patrimonium van de mensheid dat ook bestemd is voor de toekomstige generaties. Voor gelovigen gaat het hier om een geschenk van de Schepper dat is toevertrouwd aan de menselijke intelligentie en vrijheid, die op hun beurt eveneens geschenken zijn van de Allerhoogste. Het valt te verhopen dat wetenschappers hun energie en mogelijkheden met enthousiasme in onderzoek aanwenden, geleid door een zuiver en eerlijk geweten Vgl. H. Paus Johannes Paulus II, Toespraak, Tot de deelnemers aan de studieweek van de Pauselijke academie van wetenschappen, Het experimenteren in de biologie moet bijdragen aan het algeheel welzijn van de mens (23 okt 1982) Vgl. H. Paus Johannes Paulus II, Toespraak, Tot de deelnemers aan een conventie gesponsord door de Nationale Academie voor Wetenschappen ter gelegenheid van de tweehonderdste verjaardag van haar oprichting (21 sept 1982).
Ondernemers en verantwoordelijken van de publieke instellingen die betrokken zijn in het onderzoek, de productie en het verkopen van producten die afgeleid zijn van nieuwe biotechnologieën, moeten niet alleen rekening houden met legitieme winst maar moeten ook het algemeen welzijn mee verdisconteren. Dit principe, dat geldt voor gelijk welke economische activiteit, krijgt een bijzonder belang aangemeten bij activiteiten die gericht zijn op de voedselvoorziening, gezondheidszorg en milieu. Door hun beslissingen kunnen ondernemers en directeurs van openbare instellingen die in deze sector werkzaam zijn, ontwikkelingen in het domein van de biotechnologie leiden naar veelbelovende doelstellingen voor zover zij betrekking hebben op de strijd tegen honger - in het bijzonder in de arme landen -, op de strijd tegen ziekte en op de strijd om het ecosysteem - het gemeenschappelijk patrimonium van allen - te bewaren.
Politici, wetgevers en openbare bestuurders zijn verantwoordelijk voor het evalueren van mogelijke voordelen en risico’s verbonden met het gebruik van biotechnologieën. Het is niet wenselijk dat hun beslissingen, zowel op nationaal als internationaal niveau, worden gedicteerd door druk vanwege speciale belangengroepen. Publieke gezagsdragers moeten ook een juiste informatie van de publieke opinie aanmoedigen en zij moeten altijd de meest geschikte maatregelen kunnen nemen in functie van het algemeen welzijn.
De verantwoordelijken in de informatiesector hebben ook een belangrijke taak, die met voorzichtigheid en objectiviteit moet worden vervuld. De maatschappij verwacht informatie die volledig en objectief is, die de burgers helpt om een juist oordeel te vormen over de biotechnologische producten, bovenal omdat dit iets is dat hen direct als mogelijke consumenten aangaat. De verleiding om te vervallen in oppervlakkige informatie door een overdreven enthousiasme of door een ongerechtvaardigde paniekzaaierij, moet worden vermeden.

Document

Naam: COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK
Soort: Pauselijke Raad "Justitia et Pax"
Datum: 26 oktober 2004
Copyrights: © 2004, Libreria Editrice Vaticana
Vert.: vatican.va, Stg. InterKerk, katholiekgezin.nl
Bewerkt: 11 mei 2021

Referenties naar dit document

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
Trefwoordenlijst voor dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2021, Stg. InterKerk, Schiedam