• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

TOT DE ALGEMENE VERGADERING VAN DE PAUSELIJKE RAAD VOOR DE WETSSTEKSTEN
Sala del Concistoro

Heren Kardinalen,
Beste broeders in het episcopaat en in het priesterschap,
Beste broeders en zusters!

Het doet mij genoegen u vandaag voor het eerst te mogen verwelkomen, aan het einde van uw plenaire vergadering. Ik dank de voorzitter voor het in herinnering brengen van de geest waarin uw werk werd uitgevoerd, met als onderwerp de hoofdlijnen van de herziening van Boek VI van de Codex van het Canoniek Recht, De sanctionibus in Ecclesia . Deze bijeenkomst geeft mij de gelegenheid u te bedanken voor uw dienst die u, in naam en met het gezag van de opvolger van Petrus, verricht ten behoeve van de kerken en pastores. Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Decreet, Over het herderlijk ambt van de bisschoppen in de Kerk, Christus Dominus (28 okt 1965), 9 De specifieke samenwerking van uw Dicasterie is vastgelegd in de constitutie H. Paus Johannes Paulus II - Apostolische Constitutie
Pastor Bonus
Over de hervorming van de Romeinse Curie
(28 juni 1988)
Vgl. H. Paus Johannes Paulus II, Apostolische Constitutie, Over de hervorming van de Romeinse Curie, Pastor Bonus (28 juni 1988), 154-158, die het samenvatten als bijstand aan de wetgevende functie van de paus, de universele wetgever, de juiste interpretatie van de wetten die door hem zijn uitgevaardigd, bijstand aan andere Dicasterieën op het gebied van kerkelijk recht, en het toezicht van de legitimiteit van normatieve teksten die zijn uitgevaardigd door wetgevers onder het hoogste gezag.

De Pauselijke Raad voor de Interpretatie van Wetsteksten verbindt zich er via verschillende initiatieven ook toe om zijn hulp te bieden aan de Herders van de particuliere Kerken en de bisschoppenconferenties voor de juiste interpretatie en toepassing van de wet; meer in het algemeen, in het verspreiden van kennis en aandacht ervoor. Het is noodzakelijk om de ware betekenis van het recht in de Kerk, het Mystieke Lichaam van Christus, opnieuw te verwerven en te verdiepen, waar het Woord van God en de Sacramenten de leidende rol hebben, terwijl de juridische norm een noodzakelijke maar ondergeschikte rol speelt in de dienstbaarheid aan de geloofsgemeenschap. In dit verband komt het goed van pas dat het Dicasterie ertoe bijdraagt de mensen te doen nadenken over een echte rechtsvorming in de Kerk, waardoor ze inzicht krijgen in de pastorale aard van het kerkelijk recht, dat altijd de salus animarum voor ogen heeft Wetboek, Codex van het Canonieke recht, Codex Iuris Canonici (25 jan 1983), 1752, en dat noodzakelijk is voor gehoorzaamheid aan de deugd van rechtvaardigheid, die altijd moet worden bevestigd en gegarandeerd.

Vanuit dit perspectief is de uitnodiging van Benedictus XVI in zijn Paus Benedictus XVI - Brief
Aan de seminaristen
(18 oktober 2010)
zeer actueel en geldig voor alle gelovigen: “Maar je zult ook moeten leren het kerkelijk recht te begrijpen en – ja, zelfs – ervan te houden, te waarderen hoe noodzakelijk het is en de praktische toepassingen ervan op waarde te schatten: een samenleving zonder wet zou een samenleving zonder rechten zijn. De wet is de voorwaarde voor de liefde” Paus Benedictus XVI, Brief, Aan de seminaristen (18 okt 2010), 5 Het bekendmaken en toepassen van de wetten van de Kerk is geen belemmering voor de veronderstelde pastorale "doeltreffendheid" van degenen die problemen willen oplossen zonder de wet, maar eerder een garantie voor het zoeken naar oplossingen die niet willekeurig zijn, maar in plaats daarvan echt rechtvaardig en , dus echt pastoraal. Door willekeurige oplossingen te vermijden, wordt de wet een geldig bolwerk ter verdediging van de minsten en de armen, een beschermend schild voor degenen die het risico lopen het slachtoffer te worden van de machtigen. We zien vandaag in deze context van een stukje bij beetje uitgevochten wereldoorlog, we zien het gebrek aan wet, altijd. Dictaturen worden geboren en groeien zonder wet. In de kerk kan dit niet gebeuren.

Het thema dat in uw plenaire vergadering wordt bestudeerd, volgt ook in die richting, door erop te wijzen dat het strafrecht ook een pastoraal instrument is en als zodanig moet worden beschouwd en aanvaard. De bisschop moet zich er steeds meer van bewust zijn dat hij in zijn Kerk, waarvan hij als herder en hoofd is aangesteld, daarom ook rechter is te midden van de gelovigen die hem zijn toevertrouwd. Maar de rol van rechter heeft altijd een pastoraal stempel in die zin dat het gericht is op gemeenschap tussen de leden van het Volk van God. Dit is wat in de huidige Wetboek
Codex Iuris Canonici
Codex van het Canonieke recht
(25 januari 1983)
wordt voorgeschreven: wanneer de Ordinaris heeft vastgesteld dat het op andere manieren, gedicteerd door pastorale bezorgdheid, niet mogelijk is geweest om voldoende schadeloosstelling te krijgen voor een onrecht, om de rechtvaardigheid te herstellen of om de schuldige tot verbetering te brengen, alleen dan moet hij de gerechtelijke of administratieve procedure in gang zetten om de straffen op te leggen of te verklaren die passend zijn voor het doel. Vgl. Wetboek, Codex van het Canonieke recht, Codex Iuris Canonici (25 jan 1983), 1341 Hieruit kan worden afgeleid dat de strafrechtelijke sanctie altijd de extrema ratio, de uiterste remedie is die wordt aangewend wanneer alle andere mogelijke manieren om naleving van de regelgeving te bereiken ondoeltreffend zijn gebleken.

In tegenstelling tot waarin de staatswetgever voorziet, heeft de canonieke straf altijd een pastorale betekenis en streeft niet alleen een functie van respect voor de wet na, maar ook schadeloosstelling en vooral het welzijn van de schuldige zelf. Het doel van schadeloosstelling is om, voor zover mogelijk, de omstandigheden te herstellen die voorafgingen aan de schending die de gemeenschap verstoorde. Elke misdaad treft immers de hele Kerk, wiens gemeenschap is geschonden door degenen die haar opzettelijk aanvallen met hun eigen gedrag. Het doel van het herstel van het individu benadrukt dat canonieke bestraffing niet louter een dwangmaatregel is, maar een duidelijk genezend karakter heeft. Uiteindelijk is het een positief middel voor de verwezenlijking van het Koninkrijk, voor de wederopbouw van het recht in de gemeenschap van gelovigen, die geroepen zijn tot persoonlijke en gemeenschappelijke heiliging.

De taak om Boek VI van het Latijnse Wetboek te herzien, waar u al enkele jaren mee bezig bent en dat met deze plenaire vergadering tot een afronding komt, gaat in de juiste richting: het actualiseren van het strafrecht om het meer organisch te maken en in overeenstemming te brengen met de nieuwe situaties en problemen van de huidige sociaal-culturele context, en tegelijkertijd geschikte instrumenten aan te bieden om de toepassing ervan te bevorderen. Ik verzoek u dringend om met volharding door te gaan in deze taak. Ik bid hiervoor en zegen u en uw werk. En vergeet alstublieft niet voor mij te bidden, want ook ik moet een rechter zijn. Dank u.

Document

Naam: TOT DE ALGEMENE VERGADERING VAN DE PAUSELIJKE RAAD VOOR DE WETSSTEKSTEN
Sala del Concistoro
Soort: Paus Franciscus - Toespraak
Auteur: Paus Franciscus
Datum: 21 februari 2020
Copyrights: © 2020, Libreria Editrice Vaticana / Stg. InterKerk / Nederlandse Bisschoppenconferentie
Vert. vanuit Engelstalige versie: dhr. W. van Winden
Alineaverdeling en -nummering: redactie
Bewerkt: 15 juli 2021

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2021, Stg. InterKerk, Schiedam