• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

CON VIVA - OVER DE MORELE NORMEN VERVAT IN HUMANAE VITAE
Tot de deelnemers aan het het 2e Internationale Congres van moraaltheologen

Met grote vreugde groet ik u, vooraanstaande professoren en u allen die hebben deelgenomen aan het Internationale Congres over Moraaltheologie dat nu ten einde gaat. Mijn groeten gelden Hans Hermann kardinaal Groër, aartsbisschop van Wenen, en de vertegenwoordigers van de Ridders van Columbus die dankzij hun genereuze bijdrage dit congres mogelijk hebben gemaakt. Een woord van waardering gaat ook naar het Instituut voor Studies over het Huwelijk en de Familie van de Pontificale Universiteit van Lateranen, en naar het Romeinse Academische Centrum van het Heilige Kruis, dat het Congres promootte en er verantwoordelijk voor was.

Het thema dat u in deze dagen bezig heeft gehouden, beste broeders, en uw diepe reflectie heeft gestimuleerd, was de encycliek "H. Paus Paulus VI - Encycliek
Humanae Vitae
Het menselijk leven en geboorteregelingen
(25 juli 1968)
" en de complexe reeks problemen die ermee verbonden zijn.

Zoals u weet, heeft de Pauselijke Raad voor het Gezin de laatste dagen een vergadering georganiseerd, waarin bisschoppen als vertegenwoordigers van de bisschoppelijke conferenties van de hele wereld hebben deelgenomen die belast zijn met de pastorale zorg voor de familie in de respectieve landen. Dit toevallige toeval biedt mij niet meteen de mogelijkheid om het belang te benadrukken van samenwerking tussen herders en theologen en meer in het algemeen tussen herders en de wereld van de wetenschap, om te zorgen voor een effectieve en adequate ondersteuning voor getrouwde personen die zich inzetten voor het goddelijke plan voor het huwelijk dat hun leven vervuld.

Allen zijn zich bewust van de expliciete uitnodiging in de encycliek "H. Paus Paulus VI - Encycliek
Humanae Vitae
Het menselijk leven en geboorteregelingen
(25 juli 1968)
" aan alle mensen van de wetenschap en, op een speciale manier, aan katholieke wetenschappers, zodat zij door hun studies kunnen bijdragen aan een steeds diepgaander verduidelijking van de verschillende omstandigheden die gunstig zijn bij een juiste regeling van menselijke voortplanting. Vgl. H. Paus Paulus VI, Encycliek, Het menselijk leven en geboorteregelingen, Humanae Vitae (25 juli 1968), 24 Ook ik heb die uitnodiging bij verschillende gelegenheden vernieuwd omdat ik ervan overtuigd ben dat een interdisciplinaire inspanning onontbeerlijk is voor een adequate aanpak van de complexe problemen met betrekking tot dit delicate gebied.

De tweede mogelijkheid die mij wordt geboden, is de geruststellende waardering te betuigen voor de geruststellende resultaten die reeds door vele deskundigen zijn bereikt, die in de loop van de jaren verder onderzoek naar de zaak hebben gedaan. Dankzij hun bijdrage was het ook mogelijk om de diepte van de waarheid, en zelfs de verhelderende en bijna profetische waarde, duidelijk uiteen te zetten van de encycliek van Paus Paulus, waartoe personen vanuit de meest diverse culturele achtergronden hun aandacht met groeiende belangstelling richtten.

Sommige tekenen van herbezinning kunnen ook worden waargenomen in die sectoren van de katholieke wereld die aanvankelijk enigszins kritisch waren over het belangrijke document. De vooruitgang in Bijbelse en antropologische reflectie heeft het feitelijk mogelijk gemaakt om zijn premissen en betekenis beter te verduidelijken.

In het bijzonder moet de getuigenissen aangeboden door de bisschoppen tijdens de synode van 1980 worden genoemd: "Deze heilige synode, bijeengeroepen samen met de opvolger van Petrus in de eenheid van het geloof, houdt vast wat met het Tweede Vaticaans Concilie is uiteengezet Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk in de wereld van deze tijd, Gaudium et Spes (7 dec 1965), 50 en daarna in de encycliek "H. Paus Paulus VI - Encycliek
Humanae Vitae
Het menselijk leven en geboorteregelingen
(25 juli 1968)
", in het bijzonder dat de liefde tussen echtgenoot en echtgenote volledig menselijk zijn, exclusief en open voor nieuw leven H. Paus Paulus VI, Encycliek, Het menselijk leven en geboorteregelingen, Humanae Vitae (25 juli 1968), 11 Vgl. H. Paus Paulus VI, Encycliek, Het menselijk leven en geboorteregelingen, Humanae Vitae (25 juli 1968), 9.12" Bisschoppensynodes, Propositiones t.b.v. de 7e Bisschoppensynode over het Gezin (24 okt 1980), 22

Zelf heb ik die getuigenissen bijeengebracht in de post-synodale aansporing, "H. Paus Johannes Paulus II - Postsynodale Apostolische Exhortatie
Familiaris Consortio
Over de taken van het christelijk gezin in de wereld van deze tijd
(22 november 1981)
" en, in de bredere context van de roeping en missie van het gezin, presenteerde ik het antropologische en morele perspectief van "H. Paus Paulus VI - Encycliek
Humanae Vitae
Het menselijk leven en geboorteregelingen
(25 juli 1968)
", evenals de daaruit resulterende ethische norm die van belang zijn in het leven van gehuwden

Het gaat niet om een ??doctrine die door de mens is uitgevonden: hij is door de scheppende hand van God in de natuur van de menselijke persoon gegraveerd en door Hem bij de openbaring bevestigd. Het ter discussie stellen ervan staat daarom gelijk met het afwijzen van God zelf in onze gehoorzaamheid aan onze intelligentie. Het komt erop neer dat we het licht van onze rede verkiezen boven het licht van goddelijke wijsheid, en daardoor in de duisternis van dwaling vallen en het eindigt in het ondermijnen van andere fundamentele hoekstenen van de christelijke doctrine.

In dit opzicht is het noodzakelijk om te onthouden dat de hele waarheid, toevertrouwd aan de bediening van de prediking van de Kerk, een geheel vormt, bijna een soort symfonie, waarin elke waarheid harmonieus met de andere integreert. De afgelopen twintig jaar hebben deze intieme consonantie aangetoond vanuit het tegendeel, dat wil zeggen, de aarzeling en twijfel over de morele norm die onderwezen wordt in H. Paus Paulus VI - Encycliek
Humanae Vitae
Het menselijk leven en geboorteregelingen
(25 juli 1968)
, heeft ook andere fundamentele waarheden van rede en geloof met zich meegebracht. Ik weet dat dit feit het onderwerp was van zorgvuldige overwegingen tijdens uw congres, en ik zou uw aandacht erop willen vestigen.

Zoals het Tweede Vaticaans Concilie leert: "In het diepst van zijn geweten ontdekt de mens een wet, die hij zich zelf niet gegeven heeft, maar waaraan hij moet gehoorzamen. ... Want de mens heeft een wet, die door God in zijn hart geschreven is, en het maakt zijn waardigheid uit, aan deze wet te gehoorzamen en volgens deze wet zal hij geoordeeld worden. " 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk in de wereld van deze tijd, Gaudium et Spes (7 dec 1965), 16

Gedurende deze jaren, na de tegenstand tegen "H. Paus Paulus VI - Encycliek
Humanae Vitae
Het menselijk leven en geboorteregelingen
(25 juli 1968)
", is de christelijke doctrine over morele geweten zelf in twijfel getrokken door het idee van een creatief geweten als de morele norm te accepteren. Op deze manier wordt die band van gehoorzaamheid aan de heilige wil van de Schepper, waarin de waardigheid van de mens bestaat, radicaal verbroken. Geweten is in feite de "plaats" waar de mens wordt verlicht door een licht dat niet tot hem komt vanuit zijn geschapen en altijd feilbare rede, maar vanuit de Wijsheid van het Woord in wie alle dingen zijn geschapen. "Het geweten," zoals Vaticanum II wederom bewonderenswaardig beweert, "is de meest verborgen kern en het heiligdom van de mens, waar hij alleen is met God, wiens stem klinkt in zijn binnenste." 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk in de wereld van deze tijd, Gaudium et Spes (7 dec 1965), 16

Hieruit volgen enkele consequenties die benadrukt moeten worden.

Aangezien het leergezag van de Kerk is geschapen door Christus de Heer om het geweten te verlichten, betekent het geweten aan te wijzen, juist om daarmee de waarheid te betwisten van wat het leergezag leert, een afwijzing van het katholieke concept van zowel het magisterium als het morele geweten. Spreken over de onaantastbare waardigheid van het geweten, zonder daar nader op in te gaan, loopt het risico van ernstige fouten. Er is een groot verschil tussen de persoon die ten val komt nadat hij alle middelen, die hij tot zijn beschikking heeft, gebruikt heeft bij het zoeken naar de waarheid, en de situatie van iemand die, hetzij door louter te berusten op het advies van de meerderheid, vaak opzettelijk gecreëerd door de machten van de wereld, of door nalatigheid, weinig moeite gedaan heeft om de waarheid te ontdekken. De duidelijke leer van Vaticanum II herinnert ons hieraan: "Dikwijls echter dwaalt het geweten ten gevolge van een onoverkomelijke onwetendheid, zonder dat het daardoor zijn waardigheid verliest. Dit is echter niet het geval, wanneer de mens zich weinig moeite geeft om te onderzoeken, wat waar en goed is, en het geweten langzamerhand zo goed als blind wordt door de gewoonte van het zondigen." 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk in de wereld van deze tijd, Gaudium et Spes (7 dec 1965), 16

Onder de middelen die de verlossende liefde van Christus ons heeft geboden om dit gevaar van fouten te vermijden, behoort het magisterium van de Kerk. In Zijn naam heeft het een echte en juiste leerkracht. Daarom kan niet gezegd worden dat de gelovigen een ijverige zoektocht naar de waarheid zijn begonnen als ze geen rekening houden met wat het magisterium leert, of als, door het op hetzelfde niveau te plaatsen als elke andere bron van kennis, je jezelf een oordeel velt of in geval van twijfel zijn eigen mening of die van theologen volgt, en deze de voorkeur geeft boven die van de zekere leer van het leergezag.

Door in deze situatie over de waardigheid van het geweten te blijven spreken zonder er iets aan toe te voegen komt niet overeen met wat Vaticanum II en de hele traditie van de Kerk onderwezen heeft.

Nauw verbonden met het thema van het morele geweten is het thema van de verbindende kracht van de morele norm die wordt onderwezen door "H. Paus Paulus VI - Encycliek
Humanae Vitae
Het menselijk leven en geboorteregelingen
(25 juli 1968)
".

Door de anticonceptieve handeling te beschrijven als intrinsiek ongeoorloofd, wilde Paulus VI leren dat de morele norm zodanig is dat het geen uitzonderingen toelaat. Geen enkele persoonlijke of sociale omstandigheid zou een dergelijke handeling ooit op zich wettig maken of kunnen maken. Het bestaan ??van bepaalde normen met betrekking tot de manier van handelen van de mens in de wereld, die zijn begiftigd met een bindende kracht die altijd en in welke situatie dan ook de mogelijkheid van uitzonderingen uitsluit, is een constante leer van de traditie en van het magisterium van de Kerk, dat niet ter discussie kan worden gesteld door de katholieke theoloog.

Hier raken we aan een centraal punt van de christelijke leer over God en de mens. Een nadere blik op wat er in twijfel wordt getrokken door de afwijzing van die lering is het hele idee is van Gods heiligheid. Door ons voor te bestemmen om heilig en onberispelijk te zijn in Zijn ogen, schiep Hij ons "in Christus Jezus, om in ons leven de goede daden te realiseren die God voor ons al bereid heeft." (Ef. 2, 10) Die morele normen zijn gewoon een behoefte, waarvan geen enkele historische omstandigheid kan afzien, waar de Heiligheid van God deelneemt in concrete leven, niet op een abstracte wijze, van de individuele menselijke persoon.

Bovendien maakt de ontkenning van deze normen het Kruis van Christus zinloos. Vgl. 1 Kor. 1, 17 Door vlees te worden is het Woord volledig opgenomen in ons dagelijks bestaan, dat is verwoord in concrete menselijke handelingen. Door voor onze zonden te sterven, herschiep Hij ons in de oorspronkelijke heiligheid die tot uiting komt in onze dagelijkse activiteit in de wereld.

En nogmaals: die ontkenning (van morele normen) impliceert, als een logisch gevolg, dat er geen menselijke waarheid is die buiten de loop van de historie ligt. De vernietiging van het mysterie van God, zoals altijd, eindigt in de vernietiging van het mysterie van de mens, en de niet-erkenning van de rechten van God, zoals altijd, eindigt in de ontkenning van de menselijke waardigheid.

De Heer geeft ons dit jubileum, zodat ieder voor zich kan onderzoeken, om zich in de toekomst - volgens zijn eigen kerkelijke verantwoordelijkheid - in te zetten voor het verdedigen en verdiepen van de ethische waarheid die in H. Paus Paulus VI - Encycliek
Humanae Vitae
Het menselijk leven en geboorteregelingen
(25 juli 1968)
wordt onderwezen.

De verantwoordelijkheid die op dit gebied op u rust, beste leraren in de moraaltheologie, is geweldig. Wie kan de invloed meten die uw onderwijzing uitoefent zowel bij de vorming van het geweten van de gelovigen als bij de vorming van toekomstige herders van de Kerk? In de loop van deze twintig jaar ontbrak - helaas -een aantal professoren bij de diverse& openlijke discussies over wat Paulus VI in zijn encycliek leerde.

Dit jubileum kan de mogelijkheid bieden voor een moedige heroverweging van de redenen, die ertoe hebben geleid om deze posities in te nemen. Dan zal waarschijnlijk worden ontdekt dat aan de wortel van de 'oppositie' tegen H. Paus Paulus VI - Encycliek
Humanae Vitae
Het menselijk leven en geboorteregelingen
(25 juli 1968)
een onjuist of op zijn minst onvoldoende begrip bestaat van de fundamenten waarop de moraaltheologie berust. De niet-kritische acceptatie van de postulaten van sommige filosofische oriëntaties en het eenzijdige "gebruik" van de gegevens die door de wetenschap worden aangeboden, hebben sommige interpretatoren van het pauselijke document op een dwaalspoor gebracht, ondanks de goede bedoelingen. Iedereen heeft een genereuze inspanning nodig om de grondbeginselen van de moraaltheologie beter te verduidelijken, en - zoals het Concilie aanbevolen heeft - ervoor te zorgen dat "de wetenschappelijke uiteenzetting van het moraal ... meer gevoed wordt door de leer van de Heilige Schrift en moet goed doen uitkomen de verheven roeping van de gelovigen in Christus en hun plicht om in liefde vrucht voort te brengen voor het leven van de wereld." 2e Vaticaans Concilie, Decreet, Over de priesteropleiding, Optatam Totius Ecclesiae (28 okt 1965), 16

In deze inspanning kan een belangrijke impuls komen van het Pauselijk Instituut voor Huwelijk- en Gezinsstudies, waarvan het doel juist is om de mogelijkheid te geven dat "meer en meer met gebruikmaking van wetenschappelijke methodes de waarheid over het huwelijk en het gezin onderzocht wordt" en door aan religieuzen en priesters "een wetenschappelijke en filosofisch-theologische vorming te bieden in dit gebied, evenals in de menswetenschappen" dat hen geschikt maken om effectief te opereren in de pastorale dienst aan de gezinnen. Vgl. H. Paus Johannes Paulus II, Apostolische Constitutie, Oprichting van het Pauselijk Instituut voor studie van huwelijk en gezin, Magnum Matrimonii Sacramentum (7 okt 1982), 3

Echter, als de morele kwesties die verband houden met "H. Paus Paulus VI - Encycliek
Humanae Vitae
Het menselijk leven en geboorteregelingen
(25 juli 1968)
" en "H. Paus Johannes Paulus II - Postsynodale Apostolische Exhortatie
Familiaris Consortio
Over de taken van het christelijk gezin in de wereld van deze tijd
(22 november 1981)
" de juiste plaats krijgen in dit belangrijke gebied van het werk en de zending van de Kerk, dan is het noodzakelijk de pastorale zorg voor het gezin te verbeteren, en om verantwoordelijke reactie van leken aan te moedigen. Zij zijn de protagonisten van een kerkelijke actie die hen rechtstreeks aangaat. Dan zullen instituten zoals deze in verschillende landen gevestigd moeten worden. Op deze manier zal het mogelijk zijn om vooruitgang te boeken in de studie van de waarheid.

Bovenal is het noodzakelijk dat het onderwijs van moraaltheologie in seminaries en vormingsinstituten voldoen aan de richtlijnen van het leergezag, zodat zij herders voor God kunnen voortbrengen die "met één stem zullen spreken" H. Paus Paulus VI, Encycliek, Het menselijk leven en geboorteregelingen, Humanae Vitae (25 juli 1968), 28 en "op geen enkele manier de heilzame leer van Christus weglaten." H. Paus Paulus VI, Encycliek, Het menselijk leven en geboorteregelingen, Humanae Vitae (25 juli 1968), 29

Het is hier in het geding het gevoel van verantwoordelijkheid van de leerkrachten, die de eersten moeten zijn om hun leerlingen het voorbeeld te geven "van de eerlijke gehoorzaamheid die men zowel innerlijk als uiterlijk aan het kerkelijk leergezag verschuldigd is." H. Paus Paulus VI, Encycliek, Het menselijk leven en geboorteregelingen, Humanae Vitae (25 juli 1968), 28

Ziende zoveel jonge studenten - priesters en anderen - aanwezig op deze vergadering, wil ik afsluiten met een speciale begroeting die aan hen is gericht.

Een van de grote deskundigen van het menselijk hart, St. Augustinus, schreef: "Onze vrijheid bestaat in onze onderworpenheid aan de waarheid." H. Augustinus, De Libero Arbitrio. 2, 13,37 Zoek altijd de waarheid; vereer de ontdekte waarheid; gehoorzaam de waarheid. Er is geen vreugde buiten deze zoektocht, deze verering en gehoorzaamheid.

In dit bewonderenswaardige avontuur van je geest is de Kerk geen obstakel: integendeel, het helpt je. Als je je van zijn leergezag verwijdert, zul je jezelf blootstellen aan de ijdelheid van dwaling en de slavernij van meningen: blijkbaar sterk, maar in werkelijkheid fragiel, omdat alleen de waarheid van de Heer voor eeuwig blijft.

Door een beroep te doen op goddelijke hulp voor uw nobele werk als zoekers van de waarheid en haar apostelen, breng ik van harte mijn zegen aan iedereen over.

Document

Naam: CON VIVA - OVER DE MORELE NORMEN VERVAT IN HUMANAE VITAE
Tot de deelnemers aan het het 2e Internationale Congres van moraaltheologen
Soort: H. Paus Johannes Paulus II - Toespraak
Auteur: H. Paus Johannes Paulus II
Datum: 12 november 1988
Copyrights: © 1988, Libreria Editrice Vaticana
© 2018, Vert.: redactie
Bewerkt: 30 juli 2018

Referenties naar dit document

 
Geen documenten gevonden!
 
Geen berichten gevonden!

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
 
|
Pagina delen: 
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2019, Stg. InterKerk, Schiedam