• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

De kerkelijke gemeenschap die reeds aanwezig en werkzaam is in de actie van de afzonderlijke personen, vindt op specifieke wijze uitdrukking in de samenwerking van de lekengelovigen of in de actie die zij samen ontplooien in verantwoordelijke deelname aan het leven en de zending van de Kerk.

In de laatste tijd heeft het verschijnsel van de aaneensluiting van leken bijzonder gevarieerde en levendige kenmerken aangenomen. Al heeft de aaneensluiting van gelovigen steeds in de geschiedenis van de Kerk op zekere wijze een constante lijn vertoond zoals de verschillende broederschappen, de derde ordes en de diverse genootschappen tot op heden getuigen, toch heeft zij een speciale impuls gekregen in de moderne tijd welke het ontstaan en de verspreiding heeft gezien van veelvuldige vormen van aaneensluiting: verenigingen, groepen, gemeenschappen, bewegingen. Wij kunnen spreken van een nieuw seizoen van aaneensluiting van lekengelovigen. Want

“naast de traditionele associaties en soms uit de wortels daarvan zelf zijn nieuwe bewegingen en genootschappen ontsproten met specifieke gestalten en doeleinden: groot zijn de rijkdom en de veelzijdigheid van de bronnen die de heilige Geest voedt in het weefsel van de Kerk, en groot zijn ook het vermogen tot initiatief en de edelmoedigheid van onze lekenstand”. H. Paus Johannes Paulus II, Angelus/Regina Caeli, Leken en lekenbewegingen (23 apr 1987), 2

Deze associaties van leken blijken dikwijls in diverse opzichten zeer van elkaar te verschillen, zoals in hun uiterlijke gedaante, hun opvoedkundige wegen en methoden en hun werkterrein. Maar zij vinden de lijnen van een ruim en diep convergeren in de doelstelling welke ze bezielt: die van een verantwoordelijke deelname aan de zending van de Kerk om het evangelie van Christus aan te reiken als bron van hoop voor de mens en van vernieuwing voor de maatschappij.

De aaneensluiting van lekengelovigen om geestelijke en apostolische redenen komt voort uit meerdere bronnen en beantwoordt aan verschillende eisen: zij is immers uitdrukking van de sociale aard van de persoon en gehoorzaamt aan de aandrang tot een ruimere en meer doordringende doelmatigheid van werken. In feite kan de “culturele” aanpak, die bron en prikkel maar ook teken en vrucht van iedere andere verandering van het milieu en de maatschappij, alleen gerealiseerd worden, niet zozeer door het werk van de enkelingen, maar meer door het werk van een “sociaal subject” of van een groep, een gemeenschap, een vereniging, een beweging. Dat geldt speciaal in de context van de pluralistische en verbrokkelde maatschappij die er nu in vele delen van de wereld is, en tegenover de problemen die enorm gecompliceerd en moeilijk geworden zijn. Anderzijds kunnen de verschillende vormen van aaneensluiting vooral in een geseculariseerde wereld voor velen een kostbare hulp betekenen voor een leven dat overeenstemt met de eisen van het evangelie en voor een missionaire en apostolische inzet. Buiten deze motieven is de diepste reden die de aaneensluiting van de lekengelovigen rechtvaardigt en vereist van theologische aard: het is een ecclesiologische reden zoals het Tweede Vaticaanse Concilie duidelijk erkent dat in het gezamenlijke apostolaat een “symbool van de gemeenschap en eenheid in de Kerk van Christus” aanwijst. 2e Vaticaans Concilie, Decreet, Over het lekenapostolaat, Apostolicam Actuositatem (18 nov 1965), 18

Het is een “teken” dat tot uitdrukking moet komen in de betrekkingen van “gemeenschap” zowel binnen de verschillende vormen van associatie als daarbuiten in het ruimere kader van de christelijke gemeenschap. Juist de aangegeven ecclesiologische reden verklaart enerzijds het “recht” op vereniging van de lekengelovigen en anderzijds de noodzaak van “criteria” voor de onderscheiding van een echtheid van hun vormen van aaneensluiting.

Allereerst dient de vrijheid van vereniging van de lekengelovigen in de Kerk erkend te worden. Deze vrijheid is een echt en eigenlijk recht dat niet voortkomt uit een soort “verlof” van het gezag, maar voortvloeit uit het doopsel dat het sacrament is waardoor de gelovigen geroepen worden om actief deel te nemen aan de gemeenschap en de zending van de Kerk. Het Concilie is daarover geheel duidelijk: “De leken hebben het recht verenigingen op te richten en te besturen en er lid van te zijn met inachtneming van de juiste kerkelijke gezagsverhouding”. 2e Vaticaans Concilie, Decreet, Over het lekenapostolaat, Apostolicam Actuositatem (18 nov 1965), 19 Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Decreet, Over het lekenapostolaat, Apostolicam Actuositatem (18 nov 1965), 15 Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 37 En het nieuwe Wetboek verklaart letterlijk:

“Het komt de christengelovigen onverminderd toe vrij verenigingen te stichten en te leiden met doelstellingen van caritas of vroomheid of ter bevordering van de christelijke roeping in de wereld, en bijeenkomsten te houden om deze doelstellingen gemeenschappelijk na te streven”. Wetboek, Codex van het Canonieke recht, Codex Iuris Canonici (25 jan 1983), 215

Het gaat om een vrijheid die door het kerkelijke gezag erkend en gegarandeerd wordt en die altijd en alleen in de gemeenschap van de Kerk uitgeoefend moet worden: in dit opzicht staat het recht van de gelovigen om zich te verenigen wezenlijk in verband met het gemeenschapsleven en de zending van de Kerk zelf.

Document

Naam: CHRISTIFIDELES LAICI
Over de roeping en de zending van de leken in de Kerk
Soort: H. Paus Johannes Paulus II - Postsynodale Apostolische Exhortatie
Auteur: H. Paus Johannes Paulus II
Datum: 30 december 1988
Copyrights: © 1989, RK Voorlichting, Oegstgeest
Bewerkt: 7 november 2019

Referenties naar dit document

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
Trefwoordenlijst voor dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2019, Stg. InterKerk, Schiedam