• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
   Dit is een werkvertaling

Wij zullen het bestaan van de duivel niet erkennen, als wij erin volharden alleen met empirische criteria en zonder bovennatuurlijk perspectief naar het leven te kijken. Juist de overtuiging, dat deze boosaardige macht midden onder ons is, is wat het ons mogelijk maakt het ons mogelijk te begrijpen waarom het kwaad soms zoveel vernietigende kracht heeft. Weliswaar hadden de Bijbelse auteurs een beperkt begrippenapparaat om sommige werkelijkheden uit te drukken en kon men ten tijde van Jezus bijvoorbeeld epilepsie met bezeten zijn door de duivel verwarren. Dat moet ons er echter niet toe brengen de werkelijkheid te zeer te vereenvoudigen door te stellen dat alle gevallen die in de Evangelies worden verteld, psychische ziekten waren en de duivel uiteindelijk niet bestaat en niet werkzaam is. Zijn aanwezigheid staat op de eerste bladzijde van de Schrift, die eindigt met de overwinning van God op de duivel. Vgl. Paus Franciscus, Dagelijkse overweging, Hoe de strategie van de duivel te omzeilen (11 okt 2013) Toen Jezus ons het Onze Vader heeft geleerd, heeft Hij in feite gewild dat wij eindigen met aan de Vader te vragen dat Hij ons bevrijdt van de Boze. De uitdrukking die daar wordt gebruikt, verwijst niet naar het kwaad in abstracte zin en de precieze vertaling is “de Boze”. Het duidt een persoonlijk wezen aan dat ons kwelt. Jezus heeft ons geleerd iedere dag om deze bevrijding te vragen, opdat zijn macht ons niet beheerst.

Laten wij dus niet denken dat het een mythe is, een voorstelling, een symbool, een figuur of een idee. Vgl. Z. Paus Paulus VI, Audiëntie, 'Verlos ons van het kwade' - Tractaat over de duivel (15 nov 1972), 2-3. “Een van de grootste behoeften is de bescherming tegen het kwaad dat wij de Duivel noemen. (...) Het kwaad is niet meer alleen een gebrek, maar een werkende kracht, een levend geestelijk wezen, dat verdorven is en ten verderve leidt. Een verschrikkelijke werkelijkheid. Mysterieus en angstwekkend. Wie weigert te erkennen dat deze werkelijkheid bestaat, of wie er een op zichzelf staand beginsel van maakt, dat, zoals elk schepsel, van God afkomstig is, of het verklaart als een pseudo-werkelijkheid, een begripsmatige en denkbeeldige verpersoonlijking van de onbekende oorzaken van ons onheil, wijkt af van het Bijbels en kerkelijk onderricht.” Dat bedrog brengt ons ertoe de waakzaamheid te verminderen, nalatig te worden en ons meer aan gevaren bloot te stellen. De duivel heeft er geen behoefte aan om ons te bezitten. Hij vergiftigt ons met haat, met droefenis, met afgunst, met ondeugden. En terwijl wij onze afweer laten verslappen, profiteert hij ervan om ons leven, onze gezinnen en onze gemeenschappen te verwoesten, omdat “hij rondzwerft als een brullende leeuw, op zoek naar een prooi om te verslinden” (1 Pt. 5, 8).

Het Woord van God nodigt ons uitdrukkelijk uit om “te kunnen standhouden tegen de listen van de duivel” (Ef. 6, 11) en om “alle brandende pijlen van de boze” tegen te houden (Ef. 6, 16). Het zijn geen poëtische woorden, omdat ook onze weg naar heiligheid een voortdurend gevecht is. Wie dit niet wil erkennen, zal zich blootgesteld zien aan falen en middelmatigheid. Voor de strijd hebben wij de machtige wapens die de Heer ons geeft: het geloof dat zich uitdrukt in het gebed, het mediteren over het Woord van God, de viering van de Mis, de eucharistische Aanbidding, de sacramentele Verzoening, de werken van naastenliefde, het gemeenschappelijke leven, de missionaire inzet. Als wij onszelf verwaarlozen, zullen ons de valse beloften van het kwaad ons gemakkelijk verleiden, want, zoals de heilige priester Brochero zei: “Wat voor belang heeft het dat Lucifer belooft u te bevrijden en u zelfs met al zijn goederen overlaadt, als het bedrieglijke goederen zijn, als het vergiftigde goederen zijn?”. H. José Gabriel del Rosario Brochero, Predica delle bandiere. In: Conferenza Episcopale Argentina, El Cura Brochero. Cartas y sermones, Buenos Aires 1999, 71.

Op deze weg biedt de ontwikkeling van het goede, de geestelijke rijping en de groei van de liefde het beste tegenwicht aan het kwaad. Niemand biedt weerstand aan het kwaad, als hij ervoor kiest op een dood punt te talmen, als hij zich tevreden stelt met weinig, als hij ophoudt ervan te dromen de Heer een mooiere toewijding aan te bieden. Nog erger is het, als hij vervalt tot defaitisme, omdat

“wie zonder vertrouwen begint, heeft van tevoren de helft van de veldslag verloren en begraaft zijn eigen talenten. (...) Een christelijke overwinning is altijd een kruis, maar een kruis dat tegelijkertijd een overwinningsbanier is, die met strijdbare tederheid tegen de aanvallen van het kwaad wordt gedragen”. Paus Franciscus, Postsynodale Apostolische Exhortatie, Over de verkondiging van het Evangelie in de wereld van vandaag - Naar aanleiding van de Bisschoppensynode 2012 over de nieuwe evangelisatie, Evangelii Gaudium (24 nov 2013), 85

De weg van de heiligheid is een bron van vrede en vreugde die de Geest ons schenkt, maar tegelijkertijd vraagt hij dat wij “de lampen brandend” houden Vgl. Lc. 12, 35 en oplettend blijven: “Houdt u verre van alle soort van kwaad” (1 Tess. 5, 22); “weest waakzaam” Vgl. Mc. 13, 35 Vgl. Mt. 24, 42 ; laten wij niet inslapen. Vgl. 1 Tess. 5, 6 Want zij die niet merken dat zij ernstige nalatigheden begaan tegen de Wet van God, kunnen zich laten gaan in een soort van verdoving of loomheid. Gegeven dat zij niets ernstigs vinden dat ze zich kunnen verwijten, bemerken ze de lauwheid niet die zich langzamerhand van hun geestelijke leven meester maakt, en uiteindelijk verwoesten zij zichzelf en ontaarden.

Geestelijke corruptie is erger dan de val van een zondaar, omdat het een behaaglijke en zelfvoldane blindheid betreft, waar ten slotte alles geoorloofd lijkt: bedrog, laster, egoïsme en zoveel subtiele vormen van op zichzelf betrokken zijn, daar “de satan zelf zich vermomt als een engel van het licht” (2 Kor. 11, 14). Zo eindigde Salomo zijn dagen, terwijl de grote zondaar David zijn ellende wist te overwinnen. In een passage heeft Jezus ons gewaarschuwd omtrent deze verraderlijke verleiding die ons doet afglijden naar de verdorvenheid: het gaat over een persoon die bevrijd is van de duivel en die, denkend dat zijn leven nu gezuiverd was, ten slotte bezeten was door zeven andere boze geesten Vgl. Lc. 11, 24-26  Een andere Bijbeltekst gebruikt een sterk beeld: “Een hond keert terug naar zijn eigen braaksel” (2 Pt 2, 22). Vgl. Spr. 26, 11

Hoe kan men weten of iets komt van de Heilige Geest of voortkomt uit de geest van de wereld of de geest van de duivel? De enige manier is de onderscheiding, die niet alleen om een goed vermogen om te redeneren en een gezond verstand vraagt, maar ook een gave is waarom men moet vragen. Als wij de Heilige Geest hierom met vertrouwen vragen en ons tegelijkertijd inspannen dit door gebed, reflectie, lectuur en goede raad te onderhouden, zullen wij zeker groeien in dit geestelijk vermogen.

Heden ten dage is de houding van onderscheiding bijzonder noodzakelijk geworden. Het huidige leven biedt immers geweldige mogelijkheden van actie en verstrooiing en de wereld presenteert die als waren ze alle waardevol en goed. Allen, maar in het bijzonder de jongeren, worden blootgesteld aan een voortdurend zappen. Het is mogelijk op twee of drie schermen tegelijk te navigeren en tegelijkertijd op verschillende virtuele niveaus interactie te hebben. Zonder de wijsheid van de onderscheiding kunnen wij gemakkelijk veranderen in marionetten, ten prooi aan de tendensen van het ogenblik.

Dit blijkt in het bijzonder belangrijk, wanneer iets nieuws in het eigen leven verschijnt en men dus moet onderscheiden of het nieuwe wijn is die van God komt, of iets bedrieglijk nieuws van de geest van de wereld of van de geest van de duivel. Bij andere gelegenheden gebeurt het tegenovergestelde, omdat de krachten van het kwaad ons ertoe brengen niet te veranderen, de dingen te laten zoals ze zijn, voor starheid en rigiditeit te kiezen, en dan verhinderen wij dat de adem van de Geest werkzaam is. Wij zijn vrij met de vrijheid van Jezus, maar Hij roept ons op om wat er in ons is, te onderzoeken - verlangens, angsten, vrees, verwachtingen - en wat buiten ons gebeurt - de “tekenen van de tijd” - om de wegen van de volle vrijheid te herkennen: “Keurt alles, behoudt het goede.” (1 Tess. 5, 21)

De onderscheiding is niet alleen op bijzondere momenten noodzakelijk, of wanneer er ernstige problemen moeten worden opgelost, of wanneer er een cruciale beslissing moet worden genomen. Het is een strijdmiddel om de Heer beter te volgen. Zij is altijd nuttig voor ons: om in staat te zijn Gods tijd en zijn genade te herkennen, om de ingevingen van de Heer niet te verspillen, om zijn uitnodiging om te groeien niet te laten voorbijgaan. Vaak speelt dat in kleine dingen, in wat irrelevant lijkt, omdat grootmoedigheid zich in eenvoudige en dagelijkse dingen uit. Op de grafsteen van de heilige Ignatius van Loyola kan men een geestige inscriptie vinden: “Non coerci a maximo, contineri tamen a minimo divinum est” - “Niet door het grootste beperkt worden, maar toch door het kleinste begrensd worden, dat is goddelijk”. Het gaat er niet om grenzen te stellen aan het grootse, het beste en het mooiste, maar tegelijkertijd ons te concentreren op het kleine, de inzet van vandaag. Daarom vraag ik alle Christenen niet na te laten iedere dag in dialoog met de Heer, die ons liefheeft, een eerlijk gewetensonderzoek te doen. Tegelijkertijd brengt de onderscheiding ons ertoe de concrete middelen te herkennen die de Heer in zijn mysterieuze liefdesplan vooraf beschikt, opdat wij niet blijven steken in alleen goede bedoelingen.

Document

Naam: GAUDETE ET EXSULTATE
Verheugt u en jubelt - Over de roeping tot heiligheid in deze wereld
Soort: Paus Franciscus - Apostolische Exhortatie
Auteur: Paus Franciscus
Datum: 19 maart 2018
Copyrights: © 2018, Libreria Editrice Vaticana / Stg. InterKerk / Nederlandse Bisschoppenconferentie
Werkvert. vanuit het Italiaans: drs. Kretzers
Bewerkt: 13 augustus 2018

Opties

Internetadres
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
Trefwoordenlijst voor dit document
 
|
Pagina delen: 
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2018, Stg. InterKerk, Schiedam