• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
   Dit is een werkvertaling
PLACUIT DEO
Het heeft God behaagd - Over het christelijke heil
II  -  De invloed van de huidige culturele veranderingen op de betekenis van het christelijk heil

II - De invloed van de huidige culturele veranderingen op de betekenis van het christelijk heil

De tegenwoordige wereld wordt niet zonder problemen de belijdenis van het christelijk geloof gewaar, die Jezus verkondigt als enige Heiland van heel de mens en heel de mensheid. Vgl. Hand. 4, 2 Vgl. Rom 3, 23-24 Vgl. 1 Tim. 2, 4-5 Vgl. Tit. 2, 11-15 Vgl. Congregatie voor de Geloofsleer, Verklaring over de uniciteit en heilbrengende universaliteit van Jezus Christus en de Kerk, Dominus Iesus (6 aug 2000), 6 Enerzijds neigt het individualisme, dat gericht is op het autonome subject, ertoe de mens te zien als een wezen waarvan de verwerkelijking alleen maar afhangt van zijn krachten. Vgl. Paus Franciscus, Postsynodale Apostolische Exhortatie, Over de verkondiging van het Evangelie in de wereld van vandaag - Naar aanleiding van de Bisschoppensynode 2012 over de nieuwe evangelisatie, Evangelii Gaudium (24 nov 2013), 67 In deze visie beantwoordt de figuur van Christus met zijn woorden en daden meer aan een model dat inspireert tot edelmoedige daden, dan aan Hem die de menselijke omstandigheden verandert door ons in te lijven bij een nieuw bestaan, verzoend met de Vader en onder ons door de Geest. Vgl. 2 Kor. 5, 19 Vgl. Ef. 2, 18 Anderzijds verspreidt zich de idee van een puur innerlijke heil, dat weliswaar een sterke persoonlijke overtuiging, of een intens gevoel opwekt met God verenigd te zijn, maar zonder onze relaties met de anderen en de geschapen wereld aan te nemen, te genezen en te vernieuwen. Met dit perspectief wordt het moeilijk de zin te begrijpen van de menswording van het Woord, waardoor Hij lid is geworden van de menselijke familie door ons vlees en onze geschiedenis aan te nemen voor ons mensen en ons heil.

De Heilige Vader Franciscus heeft vaak in zijn gewoon leergezag verwezen naar twee tendensen die de zoëven aangeroerde twee afwijkingen vertegenwoordigen en die in sommige aspecten lijken op twee oude ketterijen, het pelagianisme en het gnosticisme. Vgl. Paus Franciscus, Encycliek, Licht van het geloof, Lumen Fidei (29 juni 2013), 47 Vgl. Paus Franciscus, Postsynodale Apostolische Exhortatie, Over de verkondiging van het Evangelie in de wereld van vandaag - Naar aanleiding van de Bisschoppensynode 2012 over de nieuwe evangelisatie, Evangelii Gaudium (24 nov 2013), 93-94 Vgl. Paus Franciscus, Toespraak, Kathedraal Santa Maria der Fiore, Florence, Tot de deelnemers aan het vijfde algemene vergadering van de Italiaanse Kerkprovincie (10 nov 2015) In onze tijd gedijt een neo-pelagianisme volgens hetwelk het radicaal autonome individu pretendeert zichzelf te redden zonder te erkennen dat hij in het diepste van zijn wezen afhankelijk is van God en de anderen. Het heil wordt dan toevertrouwd aan de krachten van de enkeling of aan louter menselijke structuren, die niet in staat zijn het nieuwe van Gods Geest te aanvaarden. Vgl. Paus Franciscus, Toespraak, Kathedraal Santa Maria der Fiore, Florence, Tot de deelnemers aan het vijfde algemene vergadering van de Italiaanse Kerkprovincie (10 nov 2015) Een zeker neo-gnosticisme laat daarentegen een puur innerlijk heil zien, opgesloten in het subjectivisme. Vgl. Paus Franciscus, Postsynodale Apostolische Exhortatie, Over de verkondiging van het Evangelie in de wereld van vandaag - Naar aanleiding van de Bisschoppensynode 2012 over de nieuwe evangelisatie, Evangelii Gaudium (24 nov 2013), 94. "de aantrekkingskracht van het gnosticisme, een in subjectivisme opgesloten geloof, waar alleen maar een bepaalde ervaring of een reeks redeneringen en vormen van kennis van belang zijn, die, naar men denkt, kunnen troosten en verlichten, maar waar het subject uiteindelijk opgesloten blijft in de immanentie van zijn eigen rede en zijn gevoelens." Vgl. Pauselijke Raad voor Interreligieuze Dialoog, Jezus Christus, de drager van het levende water. Een Christelijke reflectie op "New Age" (3 feb 2003) Dit heil bestaat erin zich te verheffen “met het verstand boven het vlees van Christus tot de mysteries van de onbekende goddelijkheid”. Paus Franciscus, Encycliek, Licht van het geloof, Lumen Fidei (29 juni 2013), 47 Men pretendeert zo de persoon te bevrijden van het lichaam en de materiële kosmos, waarin men niet meer de sporen van de zorgzame hand van de Schepper ontdekt, maar alleen maar een zinloze werkelijkheid ziet, vreemd aan de laatste identiteit van de persoon en manipuleerbaar overeenkomstig de belangen van de mens. Paus Franciscus, Toespraak, Sint Pietersbasiliek, Tot de deelnemers aan de pelgrimage vanuit het bisdom Brescia (22 juni 2013), 3. “in deze wereld waar men de mens negeert, men de voorkeur eraan geeft de weg van het gnosticisme te gaan, (...) van “geen vlees” - een God die geen vlees is geworden (...)”. in deze wereld waar men de mens negeert, men de voorkeur eraan geeft de weg van het gnosticisme te gaan, (...) van “geen vlees” - een God die geen vlees is geworden [...]”. Volgens de pelagiaanse ketterij, die zich ontwikkelde gedurende de 5de eeuw rond Pelagius, heeft de mens om de geboden van God te vervullen en gered te worden alleen maar behoefte aan de genade als een hulp die buiten zijn vrijheid staat (zoals licht, voorbeeld, kracht), maar niet als genezing en radicale wedergeboorte van zijn vrijheid, zonder voorafgaande verdienste, om het goede te kunnen doen en het eeuwige leven te bereiken. Ingewikkelder is de beweging van het gnosticisme, opgekomen in de 1ste en 2de eeuw, dat zeer veel onderling verschillende vormen kent. Over het algemeen geloofden de gnostici dat het heil wordt verworven door een esoterische kennis of “gnosis”. Deze gnosis openbaart aan de gnosticus zijn ware wezen, dat wil zeggen een vonk van de goddelijke Geest die in zijn binnenste woont dat moet worden bevrijd van het lichaam, dat vreemd is aan zijn ware mens zijn. Alleen zo keert de gnosticus terug naar zijn oorspronkelijk zijn in God, van wie hij zich door een val aan het begin had verwijderd. Omdat gnosticisme en pelagianisme eeuwige gevaren van een misverstaan van het Bijbels geloof vertegenwoordigen, is het echter mogelijk een zekere verwantschap met de hedendaags, zoëven beschreven bewegingen te vinden.

Zowel het neo-pelagiaanse individualisme als de neo-gnostische minachting voor het lichaam verminken de belijdenis van het geloof in Christus, de enige en universele Heiland. Hoe zou Christus kunnen bemiddelen bij het tot stand brengen van het Verbond van de hele menselijke familie, als de mens een geïsoleerd individu zou zijn dat zichzelf alleen maar op eigen kracht verwezenlijkt, zoals het neo-pelagianisme voorstelt? En hoe zou het heil tot ons kunnen komen door de menswording van Jezus, zijn leven, dood en verrijzenis in zijn ware lichaam, als wat telt, alleen maar zou zijn het innerlijk van de mens te bevrijden van de beperkingen van het lichaam en de materie volgens de neo-gnostische visie? Ten opzichte van deze tendensen wil onderhavige Brief opnieuw bevestigen dat het heil bestaat in onze vereniging met Christus, die met zijn menswording, leven, dood en verrijzenis een nieuwe orde van relaties met de Vader en onder de mensen heeft geschapen en ons in deze orde heeft binnengeleid dankzij de gave van zijn Geest, opdat wij ons als kinderen in de Zoon kunnen verenigen met de Vader en één lichaam worden in de “eerstgeborene onder vele broeders” (Rom. 8, 29).

Document

Naam: PLACUIT DEO
Het heeft God behaagd - Over het christelijke heil
Soort: Congregatie voor de Geloofsleer
Auteur: Aartsbisschop Luis F. Ladaria, S.J.
Datum: 22 februari 2018
Copyrights: © 2018, Libreria Editrice Vaticana / Stg. InterKerk / Nederlandse Bisschoppenconferentie
Werkvert. uit Italiaans: drs. H.M.G. Kretzers; alineanummering: redactie
Bewerkt: 12 april 2018

Opties

Internetadres
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
 
|
Pagina delen: 
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2018, Stg. InterKerk, Schiedam