• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

HET MOTU PROPRIO MAGNUM PRINCIPIUM - EEN LEESSLEUTEL
Commentaar bij het Motu Proprio Magnum Principium

De formulering van enkele normen van de Wetboek
Codex Iuris Canonici
Codex van het Canonieke recht
(25 januari 1983)
 betreffende de uitgave van liturgische boeken in de volkstalen verandert. Met het Motu Proprio Paus Franciscus - Motu Proprio
Magnum Principium
Waarbij canon 838 van het Kerkelijk Wetboek gewijzigd wordt
(3 september 2017)
 d.d. 3 september 2017 en van kracht vanaf komende 1 oktober, heeft Paus Franciscus in de tekst van Wetboek
Codex Iuris Canonici
Codex van het Canonieke recht
(25 januari 1983)
veranderingen aangebracht. De uitleg van de redenen van de veranderingen wordt door het pauselijk document zelf aangereikt, dat herinnert aan de principes die ten grondslag liggen aan de vertaling van in het bijzonder liturgische teksten vanuit de Latijnse taal en de met dit delicate werk samenhangende problemen, en deze uiteenzet. Als gebed van de Kerk wordt de liturgie immers door het kerkelijk gezag geregeld.

Daar de inzet hoog is, hadden de vaders van het Vaticaans Concilie reeds op dit gebied zowel de Apostolische Stoel als de bisschoppenconferenties Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de heilige liturgie, Sacrosanctum Concilium (4 dec 1963), 36.40.63 erbij betrokken. De ernstige plicht te voorzien in liturgische vertalingen wordt in feite geleid door normen en specifieke instructies van het bevoegde dicasterie, in het bijzonder Concilium ter uitvoering van de Constitutie heilige liturgie
Comme le prevoit
Over de vertalingen van liturgische teksten voor gemeenschapsvieringen (25 januari 1969)
(25 januari 1969) en, na de Wetboek
Codex Iuris Canonici
Codex van het Canonieke recht
(25 januari 1983)
van 1983, door Congregatie voor de Eredienst en de Sacramenten
Liturgiam Authenticam
Het gebruik van de volkstaal in de uitgaven van de Romeinse LiturgieVijfde instructie betreffende de juiste uitvoering van de Constitutie over de Liturgie van het Tweede Vaticaans Concilie (bij art. 36)
(28 maart 2001)
(28 maart 2001), beide gepubliceerd op een ander tijdstip met het doel te antwoorden op concrete problemen die in de loop van de tijd naar voren kwamen en werden veroorzaakt door het complexe werk dat de vertaling van liturgische teksten met zich meebrengt. Op het terrein van de inculturatie wordt de materie daarentegen geregeld door de instructie Congregatie voor de Eredienst en de Sacramenten
Varietates legitimae
De Romeinse liturgie en de inculturatieVierde instructie voor de juiste toepassing van de Constitutie over de Liturgie van het Tweede Vaticaans Concilie (nrs. 37-40)
(25 maart 1994)
(25 januari 1994).

De ervaring van deze jaren in aanmerking genomen, “leek het” nu - zo schrijft de Paus - “opportuun dat enkele, vanaf de tijd van het Concilie doorgegeven principes opnieuw helderder worden bevestigd en in praktijk worden gebracht”. Derhalve rekening houdend met de afgelegde weg en naar de toekomst kijkend, heeft de paus op basis van de liturgische constitutie van Vaticanum II 2e Vaticaans Concilie - Constitutie
Sacrosanctum Concilium
Over de heilige liturgie
(4 december 1963)
de vigerende regels willen preciseren door enkele veranderingen aan te brengen in Wetboek
Codex Iuris Canonici
Codex van het Canonieke recht
(25 januari 1983)
.

Het doel van de verandering is de rol nader te omschrijven van de Apostolische Stoel en van de bisschoppenconferenties, die geroepen zijn in dialoog met elkaar werkzaam te zijn met respect voor ieders bevoegdheid, die verschillend en complementair is, inzake de vertaling van in het bijzonder Latijnse boeken, alsook van eventuele aanpassingen die teksten en riten kunnen betreffen. En dat ten dienste van het liturgische gebed van het volk van God.

In het bijzonder wordt er bij de nieuwe formulering van de canon in kwestie een meer gepast onderscheid gemaakt, wat de rol van de Apostolische Stoel betreft, tussen het terrein dat behoort tot de recognitio en dat van de confirmatio, met respect voor hetgeen de bisschoppenconferenties toekomt, rekening houdend met hun pastorale en leerstellige verantwoordelijkheid, alsook met de beperkingen van hun handelen.

De recognitio, vermeld in Wetboek
Codex Iuris Canonici
Codex van het Canonieke recht
(25 januari 1983)
, houdt het proces in van de goedkeuring door de Apostolische Stoel van de gewettigde liturgische aanpassingen, met inbegrip van de “dieper gaande”, die de bisschoppenconferenties kunnen vaststellen en goedkeuren voor hun gebied, binnen de toegestane grenzen. De Apostolische Stoel is op dit terrein waar liturgie en cultuur elkaar ontmoeten, dus geroepen te recognoscere, dat wil zeggen deze aanpassingen te herzien en op hun waarde te schatten, op grond van het veiligstellen van de wezenlijke eenheid van de Romeinse ritus: hierbij wordt verwezen naar de 2e Vaticaans Concilie - Constitutie
Sacrosanctum Concilium
Over de heilige liturgie
(4 december 1963)
en de toepassing ervan wordt op de in de liturgische boeken hier en door aangegeven wijzen geregeld door de instructie Congregatie voor de Eredienst en de Sacramenten
Varietates legitimae
De Romeinse liturgie en de inculturatieVierde instructie voor de juiste toepassing van de Constitutie over de Liturgie van het Tweede Vaticaans Concilie (nrs. 37-40)
(25 maart 1994)
.

De confirmatio - een terminologie die reeds in het Motu Proprio H. Paus Paulus VI - Motu Proprio
Sacram Liturgiam
Over het van kracht worden van bepaalde voorschriften van de Constitutie over de Heilige Liturgie, door het Tweede Vaticaans Concilie goedgekeurd
(25 januari 1964)
(25 januari 1964) werd gebruikt - betreft daarentegen de vertalingen van liturgische teksten waarvan op grond van 2e Vaticaans Concilie - Constitutie
Sacrosanctum Concilium
Over de heilige liturgie
(4 december 1963)
2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de heilige liturgie, Sacrosanctum Concilium (4 dec 1963), 36. nr. 36 § 4 de voorbereiding en goedkeuring de bisschoppenconferenties toekomt; § 3 van Wetboek
Codex Iuris Canonici
Codex van het Canonieke recht
(25 januari 1983)
bepaalt nader dat de vertaling fideliter overeenkomstig de oorspronkelijke teksten moeten worden gemaakt en neemt zo nota van de zorg van de instructie Congregatie voor de Eredienst en de Sacramenten
Liturgiam Authenticam
Het gebruik van de volkstaal in de uitgaven van de Romeinse LiturgieVijfde instructie betreffende de juiste uitvoering van de Constitutie over de Liturgie van het Tweede Vaticaans Concilie (bij art. 36)
(28 maart 2001)
. Door immers te verwijzen naar het recht en de plicht van een vertaling, toevertrouwd aan de bisschoppenconferenties, herinnert het Paus Franciscus - Motu Proprio
Magnum Principium
Waarbij canon 838 van het Kerkelijk Wetboek gewijzigd wordt
(3 september 2017)
er eveneens aan dat de conferenties zelf “ervoor moeten zorgen en bepalen dat met waarborging van de aard van iedere taal, de zin van de oorspronkelijke tekst ten volle en trouw moet worden weergegeven”.

De confirmatio van de Apostolische Stoel neemt daarom niet de vorm aan van een alternatieve ingreep in een vertaling, maar van een gezagvolle handeling waarmee het bevoegde dicasterie de goedkeuring van de bisschoppen ratificeert. Uiteraard wordt hier een positieve beoordeling verondersteld van de trouw en de overeenkomst van de vervaardigde teksten ten opzichte van de editio typica waarop de eenheid van ritus is gebaseerd, en vooral rekening gehouden met de teksten van het grootste belang zijn, in het bijzonder de sacramentele formuleringen, de eucharistische gebeden, de wijdingsgebeden, de rite van de Mis enzovoort.

De verandering van de Wetboek
Codex Iuris Canonici
Codex van het Canonieke recht
(25 januari 1983)
brengt natuurlijk een aanpassing van H. Paus Johannes Paulus II - Apostolische Constitutie
Pastor Bonus
Over de hervorming van de Romeinse Curie
(28 juni 1988)
van de apostolische constitutie H. Paus Johannes Paulus II - Apostolische Constitutie
Pastor Bonus
Over de hervorming van de Romeinse Curie
(28 juni 1988)
met zich mee, evenals van de normen betreffende vertalingen. Dat betekent dat het bijvoorbeeld nodig zal zijn enkele nummers van de Congregatie voor de Eredienst en de Sacramenten
Institutio Generalis Missalis Romani
Algemeen Statuut van het Romeins Missaal - Editio typica tertio 2002 / emendata 2008
(18 maart 2002)
en de Praenotanda van de liturgische boeken opnieuw te bewerken. De instructie Congregatie voor de Eredienst en de Sacramenten
Liturgiam Authenticam
Het gebruik van de volkstaal in de uitgaven van de Romeinse LiturgieVijfde instructie betreffende de juiste uitvoering van de Constitutie over de Liturgie van het Tweede Vaticaans Concilie (bij art. 36)
(28 maart 2001)
, die te waarderen is om de waardevolle aandacht die zij schenkt aan dit gecompliceerde werk en de implicaties ervan, moet, wanneer zij vraagt om de recognitio, worden geïnterpreteerd in het licht van de nieuwe formulering van canon 838. Ten slotte bepaalt het Paus Franciscus - Motu Proprio
Magnum Principium
Waarbij canon 838 van het Kerkelijk Wetboek gewijzigd wordt
(3 september 2017)
ook dat de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Discipline van de Sacramenten “het eigen Reglement verandert op basis van de nieuwe regels en de bisschoppenconferenties helpt hun taak te volbrengen”.

 

+ Arthur Roche
Aartsbisschop
Secretaris Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Discipline van de Sacramenten

Document

Naam: HET MOTU PROPRIO MAGNUM PRINCIPIUM - EEN LEESSLEUTEL
Commentaar bij het Motu Proprio Magnum Principium
Soort: Congregatie voor de Eredienst en de Sacramenten
Auteur: Aartsbisschop Arthur Roche
Datum: 3 september 2017
Copyrights: © 2017, Libreria Editrice Vaticana / NRL / Stg. InterKerk
Vert.: drs. H.M.G. Kretzers; alineaverdeling en -nummering: redactie
Bewerkt: 19 november 2018

Opties

Internetadres
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
 
|
Pagina delen: 
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2018, Stg. InterKerk, Schiedam