• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
Bijzondere voorrang van de liturgie in de Oosterse Kerken

De uitnemende plaats van het liturgische erfgoed is in de Oosterse Kerken zelfs nog groter, want zij hebben op bijzondere wijze het primaat van de liturgie als hoogtepunt van het christelijk leven behouden. Hierin bleven zij volledig trouw aan de geest van de Kerkvaders in de tijd dat de liturgie de plaats was waarbinnen catechese en religieus onderricht zich concentreerden. De Schrift werd verkondigd en becommentarieerd. De voorbereiding van de catechumenen op het doopsel en van de boetelingen op hun verzoening gedurende de voorbereidingstijd op Pasen voltrok zich in een perfecte synthese van onderricht en symbolen; ook de diaconie vond daarin haar plaats. Heel het leven van de Kerk was dus als het ware samengevat in de liturgie. Op dit model zijn ook vandaag nog de Oosterse Kerken geïnspireerd en daarin ligt hun kracht. Uit ditzelfde model moet vooral ook de inspiratie worden geput voor de noodzakelijke herwaardering van de "mystagogische" methode voor de vorming van de gelovigen: vanuit de liturgie die men begrijpt en zich eigen maakt, ontstaat en ontwikkelt zich het leven in Christus.

De contemplatie en de deelname aan de goddelijke mysteries komen tot stand door middel van bepaalde uitdrukkingsvormen die tegelijkertijd geestelijke houdingen zijn: de doxologie, die gratuite lofprijzing en aanbidding is, en die de Heer verheerlijkt die "wonderbaar is zijn heiligen" (Ps. 68, 36, volgens de Septuagint); de anamnese of gedachtenis van de wonderen uit de heilseconomie en de dankzegging die er spontaan uit voortvloeit; de epiclese, de aanroeping van de Geest die heel de concrete werkelijkheid van de Kerk en het Koninkrijk tot voltooiing voert; en ten slotte de apofase, die meer specifiek oosters is, en die uitdrukking geeft aan het besef van onwaardigheid en eindigheid tegenover het onuitsprekelijke van de goddelijke werkelijkheid die zich aan de mens voordoet als het "mysterium tremendum", en die omgeven is door de sluier van de vrees, van het gevoel van ontoereikendheid en daarom ook van nederige aanbidding. Dit alles vindt zijn uitdrukking in talrijke formuleringen met apofatisch taalgebruik, alsook in het feit dat het afgescheiden en gesluierde heiligdom wordt omgeven met eerbied.

In de liturgie van de Oosterse Kerken vindt de volledige ervaring van de incarnatie van het geloof plaats in de cultuur van de volken, zodat zo'n cultuur tegelijkertijd de inspiratie is en de vrucht van dat geloof en in het bijzonder van de liturgie. Deze veelvormigheid van de Oosterse liturgieën is geenszins schadelijk voor de eenheid van de Kerk, maar werkt juist versterkend, omdat zij haar in staat stelt te wortelen in de concrete werkelijkheid van een bepaalde tijd en plaats.

Het gebed van de Oosterse Kerken is sterk gemeenschappelijk: hun liturgie zorgt ervoor dat de gelovigen niet alleen toevlucht en bescherming zoeken bij de Heer, maar zich ook verenigen in zijn kudde Vgl. Gebed om iemand tot catechumeen te maken in de Byzantijnse traditie., en zich daarmee integreren in de samenkomst van de gemeenschap, er actief aan deelnemen volgens ieders eigen rang, en er de aanwezigheid bemerken van heel de gemeenschap van de heiligen, die eveneens zijn samengeroepen om in gezang God te prijzen en aan te roepen.

Bovendien behoudt het liturgische leven meer wezenlijk zijn centrale plaats in de kerkelijke activiteiten, is zij uitdrukking van het geloof en de geloofsinhoud, en vormt ze tegelijkertijd de leidraad voor het geestelijk leven van de gelovigen. Dit is bijzonder duidelijk gebleken, toen vele Oosterse Kerken die door regimes werden onderdrukt en vervolgd, in staat waren om te overleven en zelfs sterker werden, ofschoon hun eigen geestelijke en pastorale actieradius beperkt was tot enkel de viering van de liturgie, waaruit het volk in zekere zin zijn levenwekkende geloofsvoeding heeft geput.

Document

Naam: INSTRUCTIE OVER DE TOEPASSING VAN DE LITURGISCHE VOORSCHRIFTEN UIT CANONIEK WETBOEK VAN DE OOSTERSE KERKEN
Soort: Congregatie voor de Oosterse Kerken
Auteur: Achilles kard. Silvestrini
Datum: 6 januari 1996
Copyrights: © 2017, Beleidssector liturgie van de Nederlandse Bisschoppenconferentie / Nationale Raad voor Liturgie
Liturgische Documentatie, dl. 14, p. 9-108
Bewerkt: 9 mei 2020

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2020, Stg. InterKerk, Schiedam