• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
Het economische leven worde doortrokken van de christelijke geest
Tegen dit betreurenswaardige bederf der zielen, dat, zolang het voortduurt, elke poging tot een herschepping der maatschappij zal verijdelen, bestaat geen enkel krachtig geneesmiddel, tenzij een openlijke en oprechte terugkeer tot de leer van het Evangelie, d.i. tot de geboden van Hem, die alleen woorden heeft van eeuwig leven Vgl. Joh. 6, 70 , woorden, die, al mogen hemel en aarde voorbijgaan, nooit zullen voorbijgaan. Vgl. Mt. 24, 35 Inderdaad: alle werkelijke deskundigen op sociaal terrein dringen aan op een juiste regeling naar de normen der rede, waardoor in het economisch leven de gezonde en juiste orde moet hersteld worden. Maar deze orde, die wij eveneens vurig wensen, en waaraan wij naar best vermogen meewerken, zal noodzakelijk gebrekkig en onvolledig zijn, als niet alle menselijke werkzaamheid harmonisch samengaat, om de wonderbare eenheid van het goddelijk wereldplan na te volgen, en, in zoverre dit met menselijke middelen bereikbaar is, ook te verwezenlijken: en dan bedoelen wij die volmaakte orde, die de Kerk met luide stem verkondigt, die het gezond verstand reeds vordert, en die hierin bestaat, dat alles zich richt naar God als het laatste en hoogste doel van alle menselijke werkzaamheid en dat alle geschapen goederen, als onder God staande, beschouwd worden enkel en alleen als middelen, die slechts in zoverre gebruikt moeten worden, als zij bevorderlijk zijn om het hoogste doel te bereiken. En nu mene men niet, dat de arbeid voor aards gewin hierdoor als iets minderwaardigs beschouwd wordt, als iets, wat niet strookt met de waardigheid van de mens; want wij leren daarin juist erkennen en eerbiedigen de uitdrukkelijke wil van de goddelijke Schepper, die de mens op de aarde geplaatst heeft, om haar te bewerken en haar veelzijdig aan zijn behoeften dienstbaar te maken. En degenen, die bij de goederenproductie betrokken zijn, mogen gerust hun vermogen op eerlijke en rechtvaardige wijze vermeerderen, en het is zelfs billijk, dat, wie de gemeenschap dient en haar welvaart verhoogt, eveneens, overeenkomstig zijn positie, uit die vermeerderde goederenvoorraad zijn aandeel verkrijgt, mits bij het verwerven daarvan Gods wet en de rechten van den evenmens, en bij het besteden er van de normen van het geloof en van het gezond verstand in acht genomen worden. Indien ieder zich overal en altijd hieraan houdt, dan zal spoedig niet alleen de productie en het verkrijgen der goederen, maar ook hun besteding, die nu dikwijls zo ongeordend is, binnen de grenzen der billijkheid en ener rechtvaardige verdeling teruggebracht worden: en dat lage eigenbelang, dat de schandvlek en de grote zonde is van onze tijd, zal dan toch metterdaad gestuit worden door het zacht geweld van de wet der christelijke onthechting, die de mens verplicht, eerst het rijk Gods en zijn gerechtigheid te zoeken, in de stellige zekerheid, dat krachtens Gods mildheid en onwankelbare belofte ook de tijdelijke goederen hem in vereiste mate zullen worden toegeworpen. Vgl. Mt.6, 33
Aandeel van de liefde
Maar bij heel dit werk moet de wet der liefde steeds op de eerste plaats komen, omdat de liefde „de band is der volmaaktheid”. (Kol. 3, 14) Hoe bedriegen zich derhalve die onbezonnen hervormers, die er alleen zorg voor dragen, dat de rechtvaardigheid, en wel de ruilende rechtvaardigheid, wordt nageleefd, terwijl zij de medewerking der liefde hooghartig afwijzen! Natuurlijk, de liefde kan niet de plaats innemen van de in geweten verplichte en onrechtmatig geweigerde rechtvaardigheid. Maar, ook in de veronderstelling, dat ieder ten slotte zou krijgen hetgeen hem toekomt, toch zal altijd nog een ruim arbeidsveld voor de liefde open liggen: want de rechtvaardigheid alleen, al wordt zij nog zo trouw beoefend, kan wel de oorzaken der sociale conflicten wegnemen, maar nooit een goede verstandhouding en een gevoel van saamhorigheid scheppen. Welnu, alle instellingen tot behoud van de vrede en tot bevordering van onderling hulpbetoon tussen de mensen, van hoe volmaakte structuur ze ook schijnen, ontlenen haar duurzaamheid op de allereerste plaats aan de onderlinge band, die de betrokkenen innerlijk samenhoudt, en als deze band verslapt - de ondervinding wijst het telkens weer uit - dan verliezen zelfs de schoonste verordeningen haar kracht. En daarom zal van een waarlijk algemene samenwerking tot het gemeenschappelijk welzijn alleen dan sprake kunnen wezen, wanneer diep in het bewustzijn der verschillende maatschappelijke groepen de overtuiging zal leven, dat zij leden zijn van één groot gezin, en kinderen van dezelfde hemelse Vader, ja, dat zij één lichaam zijn in Christus, en „allen ledematen ten opzichte van elkaar” (Rom. 12, 5), zodat, „wanneer één lid lijdt, alle leden mede lijden.” (1 Kor. 12, 26) Dan toch zullen de welgestelde en invloedrijke klassen haar vroegere onverschilligheid ten opzichte van haar minderbedeelde broeders omzetten in een bezorgde en werkzame liefde, zij zullen voor hun rechtmatige eisen haar hart ontsluiten, en hun mogelijke fouten en misvattingen liefderuk weten te ontzien. En de arbeiders zullen elk gevoel van haat en afgunst, waarop nu de propagandisten van de klassenstrijd zo listig speculeren, oprecht uitdoven, en voor de plaats, hun door de goddelijke Voorzienigheid in de maatschappij aangewezen, niet enkel geen minachting, maar zelfs hoogachting koesteren, in het volle bewustzijn, dat zij door het volbrengen van hun taak en hun plicht waarlijk nuttig en eervol medewerken aan het algemeen welzijn, en dat zij van meer nabij Hem volgen, die in de heerlijkheid Gods was, en toch hier op aarde werkman heeft willen zijn en voor den zoon van een werkman heeft willen doorgaan.

Document

Naam: QUADRAGESIMO ANNO
Over de aanpassing van de sociale orde
Soort: Paus Pius XI - Encycliek
Auteur: Paus Pius XI
Datum: 15 mei 1931
Copyrights: © 1948, Ecclesia Docens 0159, Uitg. Gooi & Sticht, Hilversum
Vert.: Dr. O. Janssen O.F.M., Dr. L. Zeinstra O.F.M.
Bewerkt: 30 juni 2020

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2021, Stg. InterKerk, Schiedam