• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
   Dit is een werkvertaling

In de eerste plaats aanvaardt zijn katholicisme alleen de vorm van democratisch bestuur, die hij als de meest gunstige voor de Kerk beschouwt, en wordt hij er als het ware mee verward; hij geeft zijn religie dus door aan een politieke partij. We hoeven niet te laten zien dat de komst van de universele democratie niet van belang is voor het optreden van de Kerk in de wereld; we hebben er al op gewezen dat de Kerk het altijd aan de naties heeft overgelaten om zichzelf de regeringsvorm te geven die zij het voordeligst achten voor hun belangen. Wat wij na onze voorganger nogmaals willen bevestigen is dat het katholicisme uit principe ondergeschikt is aan een regeringsvorm; immers de dwaling en gevaar is des te groter wanneer religie wordt gesynthetiseerd met een soort democratie waarvan de doctrines fout zijn. Dit is nu het geval met de Sillon, die door dit feit, en voor een speciale politieke vorm, door de Kerk te compromitteren, de katholieken verdeelt, de jeugd en zelfs de priesters en seminaristen verdeelt van de eenvoudige katholieke actie, en de levende krachten van een deel van de natie met een volledig verlies doorbrengt.

En zie, Eerwaarde broeders, een verbazingwekkende tegenstrijdigheid. Juist omdat religie alle partijen moet domineren, onthoudt de Sillon zich van het verdedigen van de aangevallen Kerk door een beroep te doen op dit principe. Zeker, het is niet de Kerk die in de politieke arena is neergedaald: ze is erin gesleept om haar te verminken en te beroven. Is het dan niet de plicht van iedere katholiek om de politieke wapens die hij in zijn hand heeft te gebruiken om het te verdedigen, en ook om de politiek te dwingen in haar domein te blijven en zich alleen met de Kerk bezig te houden om haar terug te geven wat haar toekomt? Welnu, in het aangezicht van de aldus geschonden Kerk heeft men vaak het leed om de sillonisten die zich stil houden, al was het maar om haar te verdedigen vinden ze hun weg terug; men ziet ze een programma dicteren of ondersteunen dat nergens of in geen enkele mate de katholiek verraadt. Dit belet niet dat mannen, te midden van een politieke strijd, onder provocatie, hun geloof in het openbaar kunnen tonen. Wat betekent dit, zo niet dat er twee mannen in de sillonist zitten: het individu dat katholiek is; de sillonist, de man van actie, die neutraal is.

Er was een tijd dat de Sillon als zodanig formeel katholiek was. In feite had het slechts één morele kracht, de katholieke kracht, en het zou verkondigen dat de democratie katholiek zou zijn of dat het dat niet zou zijn. Er kwam een moment dat hij van gedachten veranderde. Hij liet iedereen zijn religie of zijn filosofie na. Hijzelf noemde zichzelf niet langer "katholiek", en in plaats van "Democratie zal katholiek zijn" verving hij "Democratie zal niet anti-katholiek zijn", noch zal het anti-joods of anti-boeddhistisch zijn. Dit was de tijd van de grote Sillon. Alle arbeiders van alle religies en sekten werden opgeroepen om de toekomstige stad te bouwen. Er werd hen alleen gevraagd om hetzelfde sociale ideaal te omarmen, alle religies te respecteren en een zekere mate van morele kracht mee te brengen. Zeker, het werd verkondigd,

"de leiders van de Sillon zetten hun religieus geloof boven alles. Maar kunnen ze anderen het recht ontnemen om hun morele energie te putten waar ze kunnen? Aan de andere kant willen ze dat anderen hun recht respecteren om het te putten uit het katholieke geloof. Daarom vragen zij allen die de huidige samenleving in de richting van de democratie willen veranderen, elkaar niet af te stoten vanwege de filosofische of religieuze overtuigingen die hen kunnen scheiden, maar hand in hand te gaan, niet door afstand te doen van hun overtuigingen, maar door te proberen de uitmuntendheid van hun persoonlijke overtuigingen te bewijzen op basis van de praktische realiteit. Misschien kan op dit gebied van emulatie tussen zielen die gehecht zijn aan verschillende religieuze of filosofische overtuigingen, eenheid worden bereikt." Marc Sangnier, Discours de Rouen, 1907

En tegelijkertijd werd verklaard (hoe kon dit worden bereikt?) dat de kleine katholieke Sillon de ziel van de grote kosmopolitische Sillon zou zijn.

Onlangs is de naam van de grote Sillon verdwenen en is er een nieuwe organisatie opgericht, zonder de geest en de inhoud van de dingen te veranderen:

"om het werk op orde te brengen en de verschillende vormen van activiteit te organiseren. De Sillon blijft altijd een ziel, een geest, die zich met de groepen zal vermengen en hun activiteit zal inspireren".

En alle nieuwe groepen, die schijnbaar autonoom zijn geworden: katholieken, protestanten, vrijdenkers, worden gevraagd aan het werk te gaan.

"De katholieke kameraden werken onderling in een speciale organisatie om elkaar te instrueren en op te voeden. De protestantse democraten en vrijdenkers zullen hetzelfde doen aan hun kant. Allemaal, katholieken, protestanten en vrijdenkers, zullen het in hun hart hebben om de jeugd niet te wapenen voor een broederstrijd, maar voor een genereuze emulatie op het gebied van sociale en burgerlijke deugden." Marc Sangnier, Paris, mei 1910

Deze verklaringen en deze nieuwe organisatie van de sillonnistische actie vragen om een zeer serieuze bezinning.

Hier, gesticht door katholieken, is een interkerkelijke vereniging ontstaan, om te werken aan de hervorming van de beschaving, een religieus werk in de eerste plaats, omdat geen echte beschaving zonder morele beschaving, en geen echte morele beschaving zonder echte religie kan: het is een bewezen waarheid, het is een feit van de geschiedenis. En de nieuwe sillonnisten zullen niet kunnen doen alsof ze alleen maar "op de grond van de praktische realiteit" zullen werken, waar de diversiteit aan overtuigingen er niet toe doet. Hun leider is zich zo bewust van de invloed van de overtuigingen van de geest op het resultaat van de actie dat hij hen, ongeacht hun religie, uitnodigt om

"de uitmuntendheid van hun persoonlijke overtuigingen te bewijzen op het gebied van de praktische realiteit".

En terecht, want praktische verworvenheden krijgen het karakter van religieuze overtuigingen, net zoals de leden van een lichaam tot aan hun laatste ledematen hun vorm krijgen van het vitale principe dat het bezielt.

Maar wat te denken van de promiscuïteit waarin jonge katholieken met heterodoxe en ongelovige mensen van allerlei pluimage zich met een dergelijk werk zullen bezighouden? Is het niet duizend keer gevaarlijker voor hen dan een neutrale vereniging? Wat te denken van deze oproep aan alle heterodoxen en ongelovigen om hun overtuigingen op sociaal gebied te bewijzen, in een soort verontschuldigende wedstrijd, alsof deze wedstrijd niet al negentien eeuwen aan de gang is, in omstandigheden die minder gevaarlijk zijn voor het geloof van de gelovigen en allen ter ere van de katholieke kerk? Wat valt er te denken van dit respect voor alle fouten en van de vreemde uitnodiging van een katholiek aan alle dissidenten om hun overtuigingen door studie te versterken en hen steeds meer bronnen van nieuwe kracht te geven? Wat te denken van een vereniging waarin alle religies en zelfs het vrije denken zich op hun gemak kunnen manifesteren? Want de sillonnisten die in openbare lezingen en elders met trots hun individuele geloof verkondigen, zijn zeker niet van plan hun mond te houden voor anderen en de protestant te beletten zijn protestantisme te bevestigen en de scepticus zijn scepsis te uiten. Wat moet men tenslotte denken van een katholiek die bij het betreden van zijn studiekring zijn katholicisme buiten de deur laat staan om de kameraden niet bang te maken die,

"dromend van belangeloze sociale actie, er niet voor terugdeinzen om de triomf van de belangen, de {...} of zelfs veroordelingen van welke aard dan ook te laten dienen"?

Dit is de geloofsbelijdenis van het nieuwe Democratisch Comité voor Sociale Actie, dat de grootste taak van de oude organisatie heeft geërfd en dat, zo zegt het,

"in het doorbreken van de dubbelzinnigheid die rond de grote Sillon wordt onderhouden, zowel in reactionaire als antiklerikale kringen",

openstaat voor alle mensen

"die de morele en religieuze krachten respecteren en ervan overtuigd zijn dat geen echte sociale emancipatie mogelijk is zonder de zuurdesem van een genereus idealisme".

Document

Naam: NOTRE CHARGE APOSTOLIQUE
Aan het Franse episcopaat over de socialistische doctrines van Le Sillon
Soort: H. Paus Pius X - Apostolische Brief
Auteur: H. Paus Pius X
Datum: 15 augustus 1910
Copyrights: © 2020, Stg. InterKerk
Werkvertaling vanuit het Frans, alineaverdeling en -nummering: redactie
Bewerkt: 25 februari 2020

Referenties naar dit document

 
Geen documenten gevonden!

Opties

Internetadres
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2020, Stg. InterKerk, Schiedam