• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
   Dit is een werkvertaling

In het huwelijk is het goed zorg te dragen voor de vreugde van de liefde. Wanneer het zoeken naar genot obsessief is, sluit het ons op binnen één gebied en maakt dit het niet mogelijk andere soorten van voldoening te vinden. De vreugde verbreedt daarentegen het vermogen om te genieten en maakt het mogelijk plezier te vinden in verschillende zaken, ook in de fases van het leven waarin het genot uitdooft. Daarom zei de heilige Thomas van Aquino dat het woord “vreugde” wordt gebruikt om te verwijzen naar de verwijding van het hart. Vgl. H. Thomas van Aquino, Summa Theologiae. I-II, q. 31 art. 3, ad 3 De huwelijksvreugde, die men ook te midden van verdriet kan beleven, houdt in dat men aanvaardt dat het huwelijk een noodzakelijke combinatie is van vreugde en inspanning, spanning en rust, lijden en bevrijding, voldoening en zoeken, ongemak en genot, steeds op de weg van de vriendschap, die de echtgenoten ertoe brengt voor elkaar te zorgen:

“man en vrouw geven elkaar {...} hulp en dienstbetoon”. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk in de wereld van deze tijd, Gaudium et Spes (7 dec 1965), 48

De liefde van vriendschap heet “caritas”, wanneer men

“de hoge waarde” H. Thomas van Aquino, Summa Theologiae. I-II, q. 26, art. 3

die de ander heeft, begrijpt en waardeert. De schoonheid - “de hoge waarde” van de ander, die niet samenvalt met zijn fysieke of psychologische aantrekkingskracht - maakt het ons mogelijk de sacraliteit van zijn persoon te proeven zonder de dwingende noodzaak hem te bezitten. In de consumptiemaatschappij verarmt het esthetisch gevoel en zo dooft de vreugde. Alles bestaat om te worden gekocht, bezeten en geconsumeerd; ook de mensen. De tederheid is daarentegen een manifestatie van die liefde, die zich bevrijdt van het egoïstisch verlangen naar egoïstisch bezit. Zij brengt ons ertoe ten overstaan van een persoon te beven met een immens respect en een bepaalde vrees om hem schade toe te brengen of hem zijn vrijheid te ontnemen. De liefde voor de ander houdt dit plezier in om te beschouwen en te waarderen wat mooi en heilig is in zijn persoonlijk wezen, wat bestaat los van mijn behoeften. Dat maakt het mij mogelijk zijn welzijn te zoeken, ook wanneer ik weet dat hij niet van mij kan zijn of wanneer hij fysiek onaantrekkelijk, agressief of hinderlijk is geworden. Daarom

“hangt het van de liefde waardoor iemand een ander dierbaar is, af of hij hem iets belangeloos geeft”. H. Thomas van Aquino, Summa Theologiae. I-II, q. 110, art. 1

De esthetische ervaring van de liefde komt tot uitdrukking in de blik die de ander ziet als een doel op zich, ook wanneer hij ziek is, oud of beroofd van waarneembare aantrekkingskracht. De waarderende blik is geweldig belangrijk en zuinig hiermee omgaan, berokkent gewoonlijk schade. Hoeveel dingen doen echtgenoten en kinderen soms om gezien te worden en mee te tellen! Veel wonden en crises ontstaan op het ogenblik dat wij ophouden naar onszelf te kijken. Dit is wat sommige klachten en protesten die men in de gezinnen hoort, tot uitdrukking brengen. “Mijn man kijkt me niet aan, het lijkt wel of ik onzichtbaar voor hem ben”. “Alsjeblieft, kijk me aan, als ik met je praat”. “Mijn vrouw kijkt niet meer naar me, ze heeft nu alleen nog maar oog voor de kinderen”. “Bij mij thuis interesseert zich niemand voor mij en ze zien me zelfs niet, alsof ik niet besta”. De liefde opent de ogen en maakt het mogelijk los van alles te zien, hoeveel een menselijk wezen waard is.

De vreugde van deze beschouwende liefde dient te worden onderhouden. Omdat wij gemaakt zijn om lief te hebben, weten wij dat er geen grotere liefde bestaat dan die van het delen van een goed: “Geef en ontvang en geniet ervan” (Sir. 14, 16). De meest intense vreugden van het leven ontstaan, wanneer men als voorschot op de hemel voor het geluk van de ander kan zorgen. Hier moet de gelukkige scène in de film Babette’s Feast genoemd worden, waar de gulle kokkin een erkentelijke omarming krijgt en wordt geprezen: “Wat zul jij de engelen een plezier doen!”. Zoet en troostend is de vreugde die voortkomt uit de ander een genoegen te doen, hem te zien genieten. Die vreugde, een gevolg van broederlijke liefde, is niet die van de ijdelheid van wie naar zichzelf kijkt, maar die van wie liefheeft en zich verheugt over het goed van de beminde, dat zich uitstort in de ander en vruchtbaar in hem wordt.

Van de andere kant vernieuwt de vreugde zich in verdriet. Zoals de heilige Augustinus zei,

“hoe groter het gevaar in de strijd is geweest, des te groter is de vreugde in de overwinning”. H. Augustinus, Belijdenissen, Confessiones. VIII, 3, 7: PL 32, 752

Na samen geleden en gestreden te hebben kunnen de echtgenoten ervaren dat het de moeite waard is geweest, omdat zij iets goeds hebben bereikt, samen iets hebben geleerd of omdat zij wat zij hebben, meer kunnen waarderen. Weinig menselijke vreugden zijn zo diep en feestelijk als wanneer twee mensen die van elkaar houden, samen iets hebben verworven dat hun een grote, samen gedeelde krachtsinspanning heeft gekost.

Document

Naam: AMORIS LAETITIA
Over vreugde van de liefde
Soort: Paus Franciscus - Postsynodale Apostolische Exhortatie
Auteur: Paus Franciscus
Datum: 19 maart 2016
Copyrights: © 2016, Libreria Editrice Vaticana / Stg. InterKerk / summacatholica.blogspot.nl / SRKK
Werkvert.: Dr. Jörgen Vijgen;
© 2016 'Theologie van het Lichaam' en 'De kracht van het gezin': Betsaida, 's-Hertogenbosch 2016;
Trefwoordenlijst: redactie
Bewerkt: 22 oktober 2020

Referenties naar dit document

Opties

Internetadres
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
Trefwoordenlijst voor dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2020, Stg. InterKerk, Schiedam