• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
   Dit is een werkvertaling

De antwoorden die op de twee consultaties zijn ontvangen en gedurende de weg van de synode zijn geëffectueerd, spraken over de meest uiteenlopende situaties die nieuwe uitdagingen vormen. Behalve naar de reeds aangegeven situaties, hebben velen verwezen naar de functie van de opvoeding, die het moeilijk heeft, omdat onder meer een van de oorzaken is dat de ouders moe naar huis terugkeren en geen zin meer hebben om te praten, er in zeer veel gezinnen ook niet de gewoonte meer bestaat samen te eten en er naast de afhankelijkheid van de televisie een grote variëteit aan het aanbod van afleiding groeit. Dit maakt de overdracht van het geloof van ouders op kinderen moeilijk. Anderen hebben gesignaleerd dat de gezinnen vaak lijden aan een enorme angst. Het lijkt dat zij meer bezorgd zijn om toekomstige problemen te voorkomen dan het heden te delen. Dit is een cultureel probleem en dat steeds erger wordt ten gevolge van een onzekere toekomst betreffende een beroep, van economische onzekerheid of de vrees voor de toekomst van de kinderen.

Ook is drugsverslaving genoemd als een van de plagen van onze tijd, die veel gezinnen laat lijden en niet zelden hen uiteindelijk verwoest. Iets dergelijks gebeurt bij alcoholisme, gokken en andere verslavingen. Het gezin zou de plaats van preventie en goede regels kunnen zijn, maar de maatschappij en de politiek slagen er niet in te begrijpen dat een risicogezin

“het reactievermogen verliest om zijn leden te helpen [...]. Wij zien de ernstige consequenties van deze breuk in verwoeste gezinnen, ontwortelde kinderen, in de steek gelaten ouderen, kinderen die wees zijn van levende ouders, gedesoriënteerde en ontregelde adolescenten en jongeren.” Argentinië, Navega mar adentro (31 mei 2003), 42

Zoals de bisschoppen van Mexico hebben aangegeven, zijn er droevige situaties van huiselijk geweld die een vruchtbare voedingsbodem zijn voor nieuwe vormen van maatschappelijke agressiviteit, omdat

“de gezinsrelaties ook een predispositie voor een gewelddadige persoonlijkheid verklaren. De gezinnen die een dergelijke invloed hebben, zijn die waar het aan communicatie schort; die waar een defensieve houding overheerst en de leden elkaar onderling niet steunen; waar er geen gezinsactiviteiten zijn die deelname bevorderen; waar de relatie tussen de ouders onderling vaak conflictueus en gewelddadig is, en die waar de relaties ouders-kinderen door een vijandige houding worden gekenmerkt. Het geweld binnen het gezin is een school van wrok en haat in de fundamentele menselijke relaties”. Mexico, Que en Cristo Nuestra Paz México tenga vida digna (15 feb 2009), 67

Niemand mag denken dat een verzwakking van het gezin als een natuurlijke, op het huwelijk gegrondveste gemeenschap iets is dat de maatschappij ten goede komt. Er gebeurt het tegengestelde: het schaadt de rijping van de personen, de zorg voor de gemeenschappelijke waarden en de ethische ontwikkeling van steden en dorpen. Men voelt niet meer duidelijk dat alleen de exclusieve en onlosmakelijke verbintenis tussen een man en een vrouw een volledige maatschappelijke functie heeft, omdat het een stabiel engagement is en vruchtbaarheid mogelijk maakt. Wij moeten de grote verscheidenheid aan gezinssituaties erkennen die een zekere levensregel kunnen bieden, maar, bijvoorbeeld, feitelijke verbintenissen of verbintenissen tussen personen van hetzelfde geslacht kunnen niet gemakshalve gelijkgesteld worden aan een huwelijk. Geen enkele verbintenis die onbestendig is of voor het leven niet openstaat, verzekert ons van de toekomst van de maatschappij. Maar wie houdt er zich vandaag mee bezig de echtparen te ondersteunen, hen te helpen om de risico’s te overwinnen die hen bedreigen, hen te begeleiden in hun opvoedkundige rol, de stabiliteit van de huwelijkse verbintenis te stimuleren?

"In sommige maatschappijen is nog steeds de praktijk van de polygamie van kracht; in andere contexten blijft de praktijk van het gearrangeerde huwelijk bestaan. ... In veel contexten, en niet alleen in het Westen, is zich op grote schaal de praktijk van het samenwonen aan het verbreiden voorafgaande aan het huwelijk, of ook van samenwonen dat niet is gericht op het aannemen van de vorm van een geïnstitutionaliseerde verbintenis." Bisschoppensynodes, Relatio Finalis - Synode 2015 (24 okt 2015), 25

In verschillende landen vergemakkelijkt de wetgeving de ontwikkeling van een veelheid aan alternatieven, zodat een huwelijk dat gekenmerkt wordt door exclusiviteit, onontbindbaarheid en openstaan voor het leven, uiteindelijk naar voren komt als een ouderwets voorstel onder vele andere. In veel landen maakt een juridische afbraak van het gezin vorderingen, die ertoe neigt vormen aan te nemen die bijna uitsluitend zijn gebaseerd op het paradigma van de autonomie van de wil. Hoewel het gewettigd en juist is oude vormen van een “traditioneel” gezin die worden gekenmerkt door autoritarisme en ook door geweld, af te wijzen, zou dit niet moeten leiden tot een verachting van het huwelijk, maar tot een herontdekking van de ware zin en een vernieuwing ervan. De kracht van het gezin ligt

"“is in wezen gelegen in het vermogen ervan om lief te hebben en te leren liefhebben. Hoe gewond een gezin ook kan zijn, het kan, uitgaande van de liefde, altijd groeien." Bisschoppensynodes, Relatio Finalis - Synode 2015 (24 okt 2015), 10

Bij deze korte blik op de werkelijkheid wil ik benadrukken dat, hoewel er aanzienlijke verbeteringen zijn geweest in het erkennen van de rechten van de vrouw en haar deelname aan de publieke ruimte, er in enkele landen nog veel valt te verbeteren. Onaanvaardbare gewoonten zijn nog steeds niet geheel uitgeroeid. Vooral het schandelijke geweld dat men soms ten opzichte van vrouwen pleegt, mishandelingen in het gezin en verschillende vormen van slavernij, die niet een demonstratie van mannelijke kracht, maar een laffe ontaarding vormen. Verbaal, fysiek en seksueel geweld dat bij sommige echtparen wordt uitgeoefend, zijn tegenstrijdig met de natuur zelf van de huwelijkse verbintenis. Ik denk aan de ernstige genitale mutilatie van de vrouw in enkele culturen, maar ook aan de ongelijkheid bij de toegang tot een fatsoenlijke baan en plaatsen waar de beslissingen worden genomen. De geschiedenis treedt weer in de voetsporen van de patriarchale culturen, waar de vrouw beschouwd werd als tweederangs, maar wij roepen ook in herinnering de praktijk van het

“draagmoederschap”

of de

"instrumentalisering en vercommercialisering van het vrouwelijk lichaam in de huidige mediacultuur." Paus Franciscus, Audiëntie, Het gezin - 11. Mannen en vrouwen (II) (22 apr 2015), 5

Er zijn er die denken dat veel huidige problemen zijn gekomen met de emancipatie van de vrouw. Maar dat argument is niet geldig,

"het is een leugen, het is niet waar. Het is een vorm van machismo." Paus Franciscus, Audiëntie, Sint Pietersplein, Het gezin - 12. Trouwen (I) (29 apr 2015), 4

De identieke waardigheid tussen man en vrouw brengt ons ertoe ons te verheugen over het feit dat er oude vormen van discriminatie worden overwonnen en dat er zich binnen het gezin een stijl van wederkerigheid ontwikkelt. Als er vormen van feminisme ontstaan die wij niet als adequaat kunnen beschouwen, dan bewonderen wij evenzeer het werk van de Geest in het duidelijker erkennen van de waardigheid van de vrouw en haar rechten.

"De man bekleedt een even beslissende rol in het gezinsleven, waarbij in het bijzonder wordt verwezen naar de bescherming en ondersteuning van echtgenote en kinderen. .... Veel mannen zijn zich bewust van het belang van de eigen rol in het gezin en beleven dit met de eigenschappen die eigen zijn aan de mannelijke aard. De afwezigheid van een vader tekent het gezinsleven, de opvoeding van de kinderen en hun invoeging in de maatschappij in ernstige mate. Zijn afwezigheid kan fysiek, affectief, cognitief en geestelijk zijn. Dit gebrek berooft de kinderen van een adequaat model van vaderlijk gedrag." Bisschoppensynodes, Relatio Finalis - Synode 2015 (24 okt 2015), 28 

Er is een andere uitdaging gesteld door diverse vormen van een ideologie over gender

"die het verschil en de natuurlijke wederkerigheid van man en vrouw ontkent. Zij heeft een maatschappij zonder verschil in geslacht op het oog en holt de antropologische basis van het gezin uit. Deze ideologie heeft opvoedkundige projecten en standpunten op het gebied van wetgeving ten gevolge die een persoonlijke identiteit en affectieve intimiteit bevorderen die radicaal zijn losgekoppeld van de biologische diversiteit tussen man en vrouw. De menselijke identiteit wordt toevertrouwd aan een individualistische keuze, die ook in de loop van de tijd kan veranderen." Bisschoppensynodes, Relatio Finalis - Synode 2015 (24 okt 2015), 8 "Het is een bron van zorg dat sommige van dit soort ideologieën, welke een antwoord proberen te geven voor op zich begrijpbare aspiraties, zich weten te manifesteren als absoluut en onbetwistbaar, zelfs voorschrijven hoe kinderen opgevoed moeten worden. Het is noodzakelijk te bevestigen dat "het biologisch geslacht (sex) en de maatschappelijke-culturele rol van het geslacht (gender), worden onderscheiden, maar niet gescheiden." Bisschoppensynodes, Relatio Finalis - Synode 2015 (24 okt 2015), 58

Aan de andere kant

"technologische revolutie op het gebied van de menselijke voortplanting heeft het mogelijk gemaakt om de voortplantingsdaad te manipuleren door haar onafhankelijk te maken van de seksuele relatie tussen man en vrouw. Zo zijn menselijk leven en ouderschap te verbinden en ontbindbare werkelijkheden geworden, bij voorkeur onderworpen aan de verlangens van individuen en paren." Bisschoppensynodes, Relatio Finalis - Synode 2015 (24 okt 2015), 33

De menselijke broosheid of de complexiteit van het leven begrijpen is één ding, iets anders is het ideologieën te accepteren die de niet te scheiden aspecten van de werkelijkheid van elkaar willen scheiden. Laten wij niet in de zonde vervallen ons in de plaats te willen stellen van de Schepper. Wij zijn schepsels, wij zijn niet almachtig. De schepping gaat aan ons vooraf en moet als een gave worden ontvangen. Tegelijkertijd zijn wij geroepen ons mens-zijn te bewaken en dat betekent vóór alles het te aanvaarden en te respecteren, zoals het geschapen is.

Ik ben God dankbaar dat veel gezinnen, die zich als verre van volmaakt beschouwen, in liefde leven, hun eigen roeping verwezenlijken en voortgaan, ook al komen zij onderweg zo vaak ten val. Het resultaat van de overwegingen van de synode is geen stereotiep beeld van het ideale gezin, maar een uitdagende mozaïek dat bestaat uit zeer veel verschillende werkelijkheden, vol vreugden, drama’s en dromen. De werkelijkheden die ons zorgen baren, zijn uitdagingen. Laten wij niet in de val lopen door ons uit te putten in klachten ter zelfverdediging, in plaats van een missionaire creativiteit te ontwikkelen. In alle situaties

“ de Kerk de noodzaak een woord van waarheid en hoop te spreken. … De grote waarden van huwelijk en gezin beantwoorden aan het zoeken dat het menselijk bestaan kent”. Bisschoppensynodes, 3e Buitengewone Algemene Bisschoppensynode, Relatio Synodi - Familiesynode 2014 (18 okt 2014), 11 

Als wij veel moeilijkheden vaststellen, dan zijn deze - zoals de bisschoppen van Colombia hebben gesteld - een uitnodiging

“in ons de energie van de hoop vrij te laten komen en ze te vertalen in profetische dromen, daden die een verandering tot stand brengen, en verbeeldingskracht van de liefde”. Colombia, A tiempos dificiles, colombianos nuevos (13 feb 2003), 3

Document

Naam: AMORIS LAETITIA
Over vreugde van de liefde
Soort: Paus Franciscus - Postsynodale Apostolische Exhortatie
Auteur: Paus Franciscus
Datum: 19 maart 2016
Copyrights: © 2016, Libreria Editrice Vaticana / Stg. InterKerk / summacatholica.blogspot.nl / SRKK
Werkvert.: Dr. Jörgen Vijgen;
© 2016 'Theologie van het Lichaam' en 'De kracht van het gezin': Betsaida, 's-Hertogenbosch 2016;
Trefwoordenlijst: redactie
Bewerkt: 22 oktober 2020

Referenties naar dit document

Opties

Internetadres
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
Trefwoordenlijst voor dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2020, Stg. InterKerk, Schiedam