• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
De kunstenaar, beeld van God de Schepper
Niemand beter dan jullie kunstenaars, geniale bouwers van schoonheid, kunnen iets aanvoelen van de pathos waarmee God, bij de dageraad van de schepping, naar het werk van zijn handen keek. Een glimp van dat gevoel heeft oneindig vaak geschenen in de ogen waarmee jullie hebben bewonderd, zoals bij de kunstenaars van elke tijd, die waren gefascineerd door het geheime vermogen van klanken en woorden, van kleuren en vormen; jullie hoorden als het ware de echo van dat mysterie van de schepping waarvan God, enig schepper van alle dingen, jullie op de een of andere manier deelgenoot wilde maken.

Daarom lijkt het me dat er geen geschiktere woorden zijn dan die uit Genesis om mijn Brief aan jullie te beginnen, omdat ik me verbonden voel met ervaringen die ver teruggaan in de tijd en die onuitwisbaar mijn leven hebben getekend. Met dit schrijven heb ik de intentie mij op de weg te begeven van dat vruchtbare gesprek van de kerk met de kunstenaars dat in 2000 jaar geschiedenis nooit is onderbroken, en dat nog een rijk toekomstperspectief biedt op de drempel van het derde millennium.

In werkelijkheid is er sprake van een dialoog die niet alleen door historische omstandigheden of door functionele motieven wordt gedicteerd, maar die ook geworteld is in de essentie zelf van zowel de religieuze ervaring als van de artistieke schepping. De bladzijde waarmee de bijbel begint stelt ons God als het ware voor als het voorbeeldig model van elke persoon die een werk voortbrengt: in de kunstzinnige mens wordt zijn beeld van Schepper weerspiegeld. Deze verhouding wordt met bijzondere duidelijkheid in de Poolse taal opgeroepen dank zij de lexicografische gelijkenis tussen de woorden stwórca (schepper) en twórca (ambachtsman).

Wat is het verschil tussen "schepper" en "ambachtsman"? Wie schept, vormt het zijn zelf, hij haalt iets uit het niets - ex nihilo sui et subiecti, zoals in het Latijn zegt - en dit is, in strikte zin, een manier van handelen die voorbehouden is aan de Almachtige alleen. De ambachtsman daarentegen gebruikt iets bestaands waaraan hij vorm en betekenis geeft. Deze handelwijze is kenmerkend voor de mens als beeld van God. Na echter te hebben gezegd dat God de man en vrouw schiep "als zijn beeld" Vgl. Gen. 1, 27 , voegt de bijbel hieraan toe dat hij hen de taak toevertrouwt om de aarde te onderwerpen. Vgl. Gen. 1, 28 Het was de laatste dag van de schepping. Vgl. Gen. 1, 28-31 In de dagen die daaraan voorafgingen, die als het ware het ritme van de kosmische evolutie scandeerden, had God het universum geschapen. En als laatste schiep hij de mens, de edelste vrucht van zijn plan, waaraan hij de zichtbare wereld onderwierp als een immens veld waarop de mens uitdrukking kon geven aan zijn inventiviteit.

God heeft dus de mens tot het bestaan geroepen door hem de taak van ambachtsman toe te vertrouwen. In de 'artistieke schepping' openbaart de mens zich meer dan ooit als 'beeld van God', en realiseert hij deze taak vooral door de prachtige 'materie' van de eigen mensheid te vormen, en door over het universum dat hem omgeeft een scheppende heerschappij uit te oefenen. Met een lieflijke blik geeft de goddelijke kunstenaar een vonk van zijn transcendente wijsheid door aan de menselijke kunstenaar, door hem op te roepen om in zijn scheppende kracht te delen. Dit is duidelijk een deelneming die de oneindige afstand tussen de Schepper en het schepsel in tact laat, zoals kardinaal Nicolaus van Cusa duidelijk maakte: "De kunst om te scheppen, die de ziel gelukkigerwijs bewoont, moet niet worden geïdentificeerd met die essentiële kunst die God is, maar is daarvan slechts een communicatie en een deelneming." Nicolaas Cusanus, Dialogus de ludo globi. II, in: Philosophisch-Theologische Schriften, Wenen 1967,III,332

Hierdoor is de kunstenaar, naarmate hij bewuster is van zijn 'geschenk', meer gedreven om naar zichzelf en naar al het geschapene te kijken met ogen die in staat zijn te beschouwen en te danken door naar God zijn hymne van lof te laten opstijgen. Dit is de enige manier waarop hij ten diepste zichzelf, zijn roeping en zijn missie kan begrijpen.

Document

Naam: HOEVELEN ZOEKEN MET HARTSTOCHTELIJKE TOEWIJDING NAAR NIEUWE ‘EPIFANIëN / VERSCHIJNINGEN’ VAN SCHOONHEID OM ZE MET HUN ARTISTIEKE SCHEPPING AAN DE WERELD ALS GESCHENK TE GEVEN
Brief aan de kunstenaars
Soort: H. Paus Johannes Paulus II - Brief
Auteur: H. Paus Johannes Paulus II
Datum: 4 april 1999
Copyrights: © 1999, rkkerk.nl
Bewerkt: 7 november 2019

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2020, Stg. InterKerk, Schiedam