• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

Wat de Heer van ons vraagt is in zekere zin reeds aanwezig in dat ene woord ‘synode’. Het samen onderweg zijn - leken, pastores, de Bisschop van Rome - is een concept dat makkelijk onder woorden te brengen is, maar niet zo makkelijk in praktijk te brengen.

Na verklaard te hebben dat het volk van God bestaat uit alle gedoopten die geroepen zijn “een spiritueel huis en een heilig priesterschap te zijn”, 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 10 verklaarde het Tweede Vaticaans Concilie vervolgens dat “het gehele lichaam van de gelovigen, die een zalving hebben ontvangen, die komt van de heilige Vgl. 1 Joh. 2, 20.27 , niet kan dwalen in zaken die het geloof betreffen. Deze eigenschap is te zien in het bovennatuurlijk geloofsaanvoelen (sensus fidei) van het gehele volk van God, wanneer het van de bisschop tot aan de laatste der gelovigen een universele consensus in zaken van geloof en moraal zichtbaar maakt”. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 12 Dit zijn de beroemde woorden onfeilbaar “in credendo”.

In de Apostolische Exhortatie Paus Franciscus - Postsynodale Apostolische Exhortatie
Evangelii Gaudium
Over de verkondiging van het Evangelie in de wereld van vandaag - Naar aanleiding van de Bisschoppensynode 2012 over de nieuwe evangelisatie
(24 november 2013)
heb ik benadrukt dat “het volk van God heilig is dankzij deze zalving die het onfeilbaar maakt in credendoPaus Franciscus, Postsynodale Apostolische Exhortatie, Over de verkondiging van het Evangelie in de wereld van vandaag - Naar aanleiding van de Bisschoppensynode 2012 over de nieuwe evangelisatie, Evangelii Gaudium (24 nov 2013), 119, en eraan toegevoegd “dat iedere gedoopte, wat zijn functie in de Kerk en het niveau van de vorming in zijn geloof ook is, een actief subject van evangelisatie is, en het zou niet juist zijn te denken aan een evangelisatieschema dat door gekwalificeerde personen wordt verwezenlijkt, terwijl de rest van het gelovige volk alleen maar passief van hun activiteit zou moeten profiteren.” Paus Franciscus, Postsynodale Apostolische Exhortatie, Over de verkondiging van het Evangelie in de wereld van vandaag - Naar aanleiding van de Bisschoppensynode 2012 over de nieuwe evangelisatie, Evangelii Gaudium (24 nov 2013), 120  De sensus fidei voorkomt een rigide scheiding tussen een Ecclesia docens (een Kerk die onderwijst) en een Ecclesia discens (een Kerk die leert), aangezien de kudde evenzeer instinctief in staat is de nieuwe wegen die de Heer aan de Kerk openbaart, te onderscheiden.Vgl. Paus Franciscus, Toespraak, Ontmoeting met de verantwoordelijke bisschoppen van de Raad van Bisschoppen van Latijns-Amerika (CELAM) - Studiecentrum Sumaré, Rio de Janeiro, Bij gelegenheid van de algemene coördinatievergadering van de CELAM (28 juli 2013) Vgl. Paus Franciscus, Toespraak, Kathedraal van San Rufino, Assisi, Bij de ontmoeting met de clerus, religieuzen en leden van pastorale raden (4 okt 2013)

Zo lag de overtuiging ten grondslag aan mijn verlangen dat het volk van God moet worden geraadpleegd in de voorbereiding van de twee fasen van de Synode over het gezin, zoals gebruikelijk is bij elk Lineamenta. Een dergelijke consultatie zou zeker niet voldoende zijn om de sensus fidei te signaleren. Maar hoe zouden we kunnen spreken over het gezin zonder gezinnen zelf erbij te betrekken, te luisteren naar hun vreugde en hun hoop, hun verdriet en hun angst? Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk in de wereld van deze tijd, Gaudium et Spes (7 dec 1965), 1

Op basis van de antwoorden die op de twee vragenlijsten die naar de particuliere kerken werden gezonden, hadden we de gelegenheid tenminste enkele van die gezinnen vraagstukken te horen toelichten die dicht bij hen staan en waarover zij veel te zeggen hebben.

Een synodale Kerk is een Kerk die luistert, die beseft dat luisteren “meer is dan simpelweg horen”” Latijns-Amerika (CELAM), Aparecida, 13-31 mei 2007, Slotdocument Vijfde Conferentie van het Latijns-Amerikaanse Episcopaat en de Caraïbische Eilanden (29 juni 2007), 170 Het is wederzijds luisteren waarin ieder iets te leren heeft. De gelovigen, het college van bisschoppen, de Bisschop van Rome: allen luisteren naar elkaar, en allen luisteren naar de Heilige Geest, de “Geest der waarheid” (Joh. 14, 17), zodat zij te weten komen wat hij “zegt tot de Kerken” (Openb. 2, 7).

De Bisschoppensynode is het brandpunt van dit luisterproces dat op ieder niveau van het leven van de Kerk wordt uitgevoerd. Het Synodeproces begint met het luisteren naar het volk van God, dat “ook deelt in de profetische zending van Christus”, 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 12, volgens een principe dat dierbaar is voor de Kerk van het eerste millennium: “Quod omnis tangit ab omnibus tractari debet” - "wat allen aangaat dient ook door allen besproken te worden". Het Synodeproces gaat dan voort door te luisteren naar de pastores. Door de Synodevaders treden de bisschoppen op als betrouwbare bewakers, vertolkers en getuigen van het geloof van de gehele Kerk dat zij zorgvuldig dienen te onderscheiden van de wisselvallige stromingen van de publieke opinie. Aan de vooravond van de Synode van vorig jaar verklaarde ik: “Ten behoeve van de Synodevaders vragen we de Heilige Geest in de eerste plaats om de gave van het luisteren: te luisteren naar God, zodat we met Hem de schreeuw van zijn volk kunnen horen; te luisteren naar zijn volk totdat we in harmonie zijn met de wil waartoe God ons roept.” Paus Franciscus, Toespraak, Sint Pietersplein, Tijdens de gebedswake ter voorbereiding op de Familiesynode (4 okt 2014) Het Synodeproces mondt uit in in het luisteren naar de Bisschop van Rome, die geroepen is te spreken als “pastor en leermeester van alle Christenen” 1e Vaticaans Concilie, 4e Zitting - Dogmatische Constitutie over de Kerk van Christus, Pastor Aeternus (18 juli 1870), 25 Vgl. Wetboek, Codex van het Canonieke recht, Codex Iuris Canonici (25 jan 1983), 749. § 1 niet op basis van zijn persoonlijke overtuigingen maar als de oppergetuige voor de fides totius Ecclesiae, - het geloof van de hele Kerk - “de hoeder van de gehoorzaamheid en de conformiteit van de Kerk aan de wil van God, aan het Evangelie van Christus, en aan de Traditie van de Kerk”. Bisschoppensynodes, 3e Buitengewone Algemene Bisschoppensynode, Relatio Synodi - Familiesynode 2014 (18 okt 2014), 7

Het feit dat de Synode altijd handelt cum Petro et sub Petro - inderdaad niet alleen cum Petro, maar ook sub Petro - is geen beperking van de vrijheid, maar een waarborg voor eenheid, want de Paus is, door God’s wil, “de eeuwige en zichtbare bron en fundament van eenheid, zowel van de bisschoppen als van het gehele gezelschap van de gelovigen.” 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 23 Vgl. 1e Vaticaans Concilie, 4e Zitting - Dogmatische Constitutie over de Kerk van Christus, Pastor Aeternus (18 juli 1870), 2 Hiermee nauw verbonden is het concept van “hierarchica communio” - "hierarchische gemeenschap" - zoals toegepast door het Tweede Vaticaans Concilie: de bisschoppen zijn verbonden met de Bisschop van Rome door de band van bisschoppelijke gemeenschap (cum Petro), terwijl zij tegelijkertijd hiërarchisch aan hem als hoofd van het college onderworpen zijn (sub Petro). Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 22 Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Decreet, Over het herderlijk ambt van de bisschoppen in de Kerk, Christus Dominus (28 okt 1965), 4

Document

Naam: VIERING VAN DE 50E VERJAARDAG VAN DE OPRICHTING VAN DE BISSCHOPPENSYNODE
Aula Paulus VI
Soort: Paus Franciscus - Toespraak
Auteur: Paus Franciscus
Datum: 17 oktober 2015
Copyrights: © 2015, Libreria Editrice Vaticana / Stg. InterKerk / Nederlandse Bisschoppenconferentie
© 2019, Vert. vanuit Engelstalige versie: dhr. W. van Winden
Bewerkt: 22 juni 2020

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2020, Stg. InterKerk, Schiedam