• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

Het Eucharistisch Gebed dat naar zijn aard als 'het hoogtepunt van de gehele celebratie' geldt, is een 'gebed van dankzegging en heiliging', en wil bereiken 'dat de gehele gemeenschap der gelovigen zich met Christus verenigt in de belijdenis van Gods grote daden en in de aanbieding van het offer'. Vgl. Congregatie voor de Goddelijke Eredienst, Algemene Inleiding op het Romeins Missaal, Institutio Generalis Missalis Romani (26 mrt 1970), 54 Dit gebed wordt uitgesproken door de ambtelijk dienstdoende priester, die zowel de goddelijke stem, welke zich richt tot het volk, vertolkt, alsook de stem van het volk, dat zich innerlijk tot God verheft. Dit gebed moet derhalve als alleenspraak weerklinken, terwijl de menigte die is samengekomen om de heilige liturgie te vieren eerbiedig het stilzwijgen bewaart.

Dit gebed is dus niet in de eerste plaats een catechese die de bijzondere aspecten van de betreffende Eucharistieviering moet belichten, maar een dankzegging voor het gehele heilsmysterie of voor een onderdeel hiervan dat, naargelang van de verscheidenheid van dag, feest of ritus, in de liturgische viering wordt herdacht.' Vgl. Congregatie voor de Goddelijke Eredienst, Algemene Inleiding op het Romeins Missaal, Institutio Generalis Missalis Romani (26 mrt 1970), 55. a

Daarom juist is in het nieuwe Romeins Missaal - opdat allen die aan de Eucharistie deelnemen God beter kunnen danken en prijzen - 'een groot aantal prefaties toegevoegd, welke ofwel ontleend zijn aan de oude Romeinse traditie, ofwel eerst nu zijn samengesteld, met de bedoeling dat hierdoor de bijzondere aspecten van het heilsmysterie duidelijker aan de dag treden en talrijkere en bredere motieven voor de dankzegging worden geboden'. Vgl. H. Paus Paulus VI, Apostolische Constitutie, ex Decr. Sacr. Oec. Conc. Vat. II instauratum, auctoritate Pauli PP. VI promulgatum, ed. typica, Missale Romanum (3 apr 1969)

Om deze reden ook kan de priester die in de Eucharistie voorgaat het Eucharistisch Gebed met enkele woorden inleiden, Vgl. Congregatie voor de Goddelijke Eredienst, Algemene Inleiding op het Romeins Missaal, Institutio Generalis Missalis Romani (26 mrt 1970), 11 om voor de gelovigen het speciale motief van deze dankzegging aan te geven, op een wijze die aangepast is aan de concrete gemeenschap, zodat deze zich bewust wordt dat haar eigen leven met de geschiedenis van het heil verbonden is en een groter geestelijk voordeel vindt in de Eucharistieviering.

Gezien het doel van het Eucharistisch Gebed, en zijn samenhang of structuur, dient men het aspect dat petitio ofwel intercessie genoemd wordt als secundair te beschouwen. In de vernieuwde liturgie komt dit aspect vooral aan de orde in de zogenaamde Voorbede, waarin in een vrijere en meer aan de omstandigheden aangepaste vorm, de smeekbeden voor de kerk en voor alle mensen ter wereld en hun noden tot uitdrukking komen; toch bieden de nieuwe liturgische boeken ook allerlei intercessie-formulen, die men bij bijzondere gelegenheden in het eucharistisch gebed op het daarvoor bestemde moment kan invoegen, vooral in de Missae rituales. In het Eucharistisch Gebed I ofwel de Romeinse Canon heeft men de mogelijkheid om namen in het Memento (N.N.) in te voegen; er is een bijzonder Memento voor peter en meter in de missen bij de christelijke initiatie van volwassenen; er zijn speciale Hanc igitur>-formules vanaf de Paaswakemis tot aan de tweede zondag van Pasen, in missen voor dopelingen of volwassen bekeerlingen, voor vormelingen, voor wijdelingen, voor bruidsparen, voor geprofesten, voor gewijde maagden; de Eucharistische gebeden II, III en IV kennen aparte invoegingen voor volwassen bekeerlingen, geprofesten en gewijde maagden. Op deze wijze kan men rekening houden met de bijzondere aard van de viering, terwijl tot uitdrukking wordt gebracht dat men deze smeekbede verricht in gemeenschap met de gehele kerk. Vgl. Congregatie voor de Goddelijke Eredienst, Algemene Inleiding op het Romeins Missaal, Institutio Generalis Missalis Romani (26 mrt 1970), 55. g

Behalve de bovenvermelde mogelijkheden tot variatie, die hierop gericht zijn dat dankzegging en intercessies een sterkere eenheid vormen binnen de viering, kent de Romeinse traditie een aantal bijzondere formules die worden ingelast 'infra actionem' op hoogfeesten van het liturgisch jaar; hierdoor wordt de gedachtenis van het mysterie van de Heer dat gevierd wordt duidelijker uitgedrukt. vgl. eigen Communicantes op het geboortefeest des Heren en gedurende het octaaf, op Openbaring des Heren, vanaf de Paaswake-mis tot aan de tweede zondag van Pasen, op Hemelvaart des Heren, op Pinksterzondag.

Uit dit alles blijkt dat het eigen is aan de Romeinse traditie zowel aan de onveranderlijkheid van de tekst een groot gewicht toe te kennen als wenselijke variaties toe te laten. Indien de gelovigen immers door het vaker horen van dezelfde tekst zich in zekere zin gemakkelijker met de celebrerende priester in gebed kunnen verenigen, worden die enkele, minder vaak voorkomende variërende gedeelten tot aangename en doelmatige afwisselingen, die de aandacht spitsen, de godsvrucht bevorderen en het gebed een bijzondere kleur geven.

Er bestaat dan ook geen enkel bezwaar tegen dat de bisschoppenconferenties voor hun gebied, de bisschop wat betreft het proprium van zijn bisdom of de bevoegde overheid wat betreft het proprium van haar religieuze gemeenschap, variaties scheppen binnen het kader van de bovengenoemde veranderlijke onderdelen (nn. 8-10), en deze dan met een verzoek om bekrachtiging aan de Apostolische Stoel voorleggen.

Document

Naam: EUCHARISTIAE PARTICIPATIONEM
Over de Eucharistische gebeden
Soort: Congregatie voor de Goddelijke Eredienst
Datum: 27 april 1973
Copyrights: © 1973, Archief van Kerken 28e jrg. nr. 24 p. 1096-1102
Bewerkt: 7 november 2019

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2019, Stg. InterKerk, Schiedam