• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

Barmhartigheid is niet tegengesteld aan gerechtigheid, maar drukt het gedrag van God jegens de zondaar uit: Hij geeft hem een verdere mogelijkheid om tot inkeer te komen, zich te bekeren en te geloven. De ervaring van de profeet Hosea komt ons te hulp om ons te laten zien hoe de barmhartigheid de gerechtigheid overtreft. De tijd van deze profeet is een van de meest dramatische in de geschiedenis van het Joodse volk. Het Rijk is de verwoesting nabij; het volk is niet trouw gebleven aan het verbond, het heeft zich verwijderd van God en het geloof van de vaderen verloren. Volgens een menselijke logica is het terecht dat God erover denkt het ontrouwe volk af te wijzen: het heeft zich niet gehouden aan het overeengekomen verdrag en verdient dus de passende straf, dat wil zeggen ballingschap. De woorden van de profeet getuigen hiervan: “Moet hij dan niet terugkeren naar Egypte en zal Assur niet zijn koning worden, nu zij weigeren zich te bekeren?” (Hos. 11, 5). En toch, na deze reactie die zich beroept op de gerechtigheid, wijzigt de profeet radicaal zijn taal en openbaart het ware gelaat van God: N.v.d.r.: de Frans-, Engels en Duitstalige versies op de Vaticaanse website voegen dit vers toe, welke de Italiaanse versie niet heeft: “Hoe zou Ik echter u kunnen prijsgeven, Efraïm, u kunnen overleveren, Israël? Hoe zou Ik u kunnen prijsgeven, alsof gij Adma waart, of met u kunnen doen zoals met Seboïm?   Mijn hart slaat om, heel mijn binnenste wordt week. Neen, Ik zal mijn vlammende toorn toch niet koelen, Efraïm niet opnieuw ten gronde richten, want Ik ben God, Ik ben geen mens, Ik ben de Heilige in uw midden. Ik laat mij niet gaan in mijn toorn” (Hos. 11, 8-9). De heilige Augustinus zegt, als het ware de woorden van de profeet becommentariërend: “Het is gemakkelijker dat God meer zijn toorn dan zijn barmhartigheid bedwingt.” H. Augustinus, Enarrationes in Psalmos. 76, 11 Dit is precies zo. De toorn van God duurt een ogenblik, terwijl zijn barmhartigheid tot in eeuwigheid duurt.

Als God bij de gerechtigheid halt zou houden, dan zou Hij ophouden God te zijn, Hij zou zoals alle mensen zijn die een beroep doen op het respect voor de wet. Gerechtigheid alleen is niet voldoende en de ervaring leert dat zich alleen hierop beroepen het gevaar inhoudt haar te verwoesten. Daarom gaat God met barmhartigheid en vergeving verder dan de gerechtigheid. Dat betekent niet de gerechtigheid onderwaarderen of haar overbodig maken, integendeel. Wie fouten maakt, zal daarvoor moeten boeten. Alleen is dit niet het doel, maar het begin van de bekering, omdat men de tederheid van de vergeving ervaart. God wijst de gerechtigheid niet af. Hij past haar in en gaat haar te boven in een hoger gebeuren waar men de liefde ervaart die ten grondslag ligt aan een ware gerechtigheid.

Wij moeten veel aandacht besteden aan wat Paulus schrijft om niet in dezelfde fout te vervallen die de Apostel de Joden van zijn tijd verweet: “Met hun miskenning van de gerechtigheid Gods en hun pogen een eigen gerechtigheid op te richten hebben zij geweigerd zich aan het heil van God te onderwerpen. Want Christus betekent het einde van de wet en gerechtigheid voor ieder die gelooft” (Rom. 10, 3-4). Deze gerechtigheid Gods is de barmhartigheid die aan allen wordt verleend als genade krachtens de dood en verrijzenis van Jezus Christus. Het kruis van Christus is dus Gods oordeel over ons allen en de wereld, omdat het ons de zekerheid van de liefde en het nieuwe leven biedt.

Document

Naam: MISERICORDIAE VULTUS
Het gelaat van de Barmhartigheid - Afkondiging van het Buitengewone Jubileum van de Barmhartigheid
Soort: Paus Franciscus - Bul
Auteur: Paus Franciscus
Datum: 11 april 2015
Copyrights: © 2015, Libreria Editrice Vaticana / SRKK / Stg. InterKerk
Vert. uit het Italiaans: drs. H.M.G. Kretzers, eindredactie (SRKK): dr. L. Hendriks
Bewerkt: 7 november 2019

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2021, Stg. InterKerk, Schiedam