• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
Eenzaamheid en betekenis van het lichaam
De aldus gevormde mens behoort tot de zichtbare wereld, is evenzeer een lichaam als andere lichamen. Wanneer wij nu de betekenis van de oorspronkelijke eenzaamheid weer opnemen en in zekere zin reconstrue­ren, kunnen wij die toepassen op de mens in zijn totaliteit. Het lichaam, krachtens hetwelk de mens aan de zichtbare geschapen wereld deelneemt, laat hem tegelijkertijd beseffen dat hij 'alléén' is. Hij zou namelijk niet in staat geweest zijn om tot die overtuiging te komen - waartoe hij inderdaad gekomen is, zoals we in Genesis 2, 20 lezen vgl. Gen. 2, 10 - als zijn lichaam hem niet geholpen had dit te begrijpen, door het tot iets evidents te maken. Het besef van de eenzaamheid had juist wegens het lichaam zelf doorbroken kunnen worden. Door zich op de ervaring van zijn eigen lichaam te baseren, zou de mens, ('adam), tot de slotsom hebben kunnen komen dat hij substantieel gelijk was aan de andere levende wezens ("animalia"). En zoals we lezen, is hij niet tot dat besluit gekomen. Integendeel. Hij is tot de overtuiging gekomen dat hij 'alléén' was. De jahwistische tekst spreekt nooit rechtstreeks over het lichaam: zelfs wanneer de tekst zegt dat 'Jahwe-God de mens boetseerde uit stof, van de aarde genomen', spreekt de tekst over de mens en niet over het lichaam. Toch biedt het verhaal ons in zijn geheel genomen voldoende gronden om die in de zichtbare wereld geschapen mens juist als lichaam naast andere lichamen te zien.

De analyse van de jahwistische tekst geeft ons bovendien de mogelijkheid om de oorspronkelijke eenzaamheid van de mens te verbinden met het zich be­wust zijn van zijn lichaam waardoor de mens zich van al de "animalia" onderscheidt en zich van hen losmaakt, en waardoor hij een persoon is. Men mag met zekerheid stellen dat de aldus gevormde mens tegelijkertijd het bewustzijn en de kennis van de betekenis van zijn eigen lichaam had. En wel op grond van de ervaring van de oorspronkelijke eenzaamheid.

Dit alles kan als impliciet gegeven beschouwd worden van het tweede scheppingsverhaal van de mens en een verdere ontleding van de tekst laat nog brede ontwikkelingen toe.

Wanneer wij in het begin van de jahwistische tekst, zelfs nog vóór er sprake is van de schepping van de mens uit 'stof van de aarde', lezen dat er nog niemand was 'om de grond te bebouwen, om het water uit de aarde omhoog te halen en de aardbodem te bevloeien' (Gen. 2, 5-6), dan maken wij bij deze passage terecht een associatie met de passage uit het eerste verhaal waarin het goddelijk gebod 'bevolk de aarde en onderwerp haar' (Gen. 1, 28) verwoord wordt. Het tweede verhaal zinspeelt uitdrukkelijk op de arbeid die de mens verricht om de aarde te bebouwen. Het eerste fundamentele middel om de aarde te onderwerpen ligt in de mens zelf.

De mens kan de aarde onderwerpen omdat alleen hij - en geen enkel ander van de levende wezens - in staat is haar te 'bebouwen' en naar zijn eigen behoeften om te vormen ('water uit de aarde omhooghalen en de aardbodem bevloeien'). En deze eerste schets nu van een specifiek menselijke werkzaamheid lijkt deel uit te maken van de definitie van de mens zoals die te voorschijn treedt uit de analyse van de jahwistische tekst. Men mag bijgevolg zeggen dat deze schets verweven ligt in de betekenis van de oorspronkelijke eenzaamheid van de mens en tot die eenzaamheidsdimensie behoort krachtens welke de mens van het begin af als lichaam tussen andere lichamen in de zichtbare wereld staat en de zin van zijn eigen licha­melijkheid ontdekt.

Dit argument zullen we zien terugkeren in onze H. Paus Johannes Paulus II - Audiëntie
De definitie van de mens wordt aangevuld met het alternatief tussen dood en onsterfelijkheid
Theologie van het Lichaam, Deel 1, De oorspronkelijke eenheid van man en vrouw, catechese over het Boek Genesisnr. 7
(31 oktober 1979)
.

Document

Naam: HET BEWUSTWORDEN VAN DE MENS DAT HIJ EEN PERSOON IS
Theologie van het Lichaam,
Deel 1, De oorspronkelijke eenheid van man en vrouw,
catechese over het Boek Genesis
nr. 6
Soort: H. Paus Johannes Paulus II - Audiëntie
Auteur: H. Paus Johannes Paulus II
Datum: 24 oktober 1979
Copyrights: © 1981, "Naar Gods beeld, man en vrouw", uitg. Nieuwe Stad, Antwerpen
Aanvullende vertalingen: Stg. InterKerk, Poeldijk
Bewerkt: 29 augustus 2016

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
 
|
Pagina delen: 
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2019, Stg. InterKerk, Schiedam