• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

De geschiedenis van de "schone liefde” begint bij de Boodschap aan Maria, met die wonderlijke woorden die de engel sprak tot haar, die geroepen was de Moeder van de Zoon van God te worden. Met Maria's jawoord wordt Hij die "God uit God en Licht uit Licht" is een mensenzoon. Maria is Zijn moeder, terwijl ze toch de Maagd blijft die "geen gemeen- schap heeft met een man". Vgl. Lc. 1, 34 Als moeder en maagd wordt Maria de Moeder van de schone liefde. Deze waarheid is reeds geopenbaard in de woorden van de engel Gabriël, maar de volledige betekenis ervan zal geleidelijk aan duidelijker en evidenter worden, als Maria, in standvastige vereniging met haar Zoon, voortgaat op de pelgrimstocht van het geloof.

De "Moeder van de Schone Liefde" werd aanvaard door de man die, volgens de traditie van Israël, reeds haar aardse echtgenoot was:Jozef, uit het huis van David. Jozef had het recht zijn verloofde te beschouwen als zijn vrouwen de moeder van zijn kinderen. Maar God neemt het op zich in dit echtelijk verbond tussenbeide te komen: "Jozef, zoon van David, wees niet bevreesd Maria, uw vrouw, tot u te nemen; het kind in haar schoot is van de Heilige Geest" (Mt. 1, 20). Jozef heeft gemerkt, heeft met zijn eigen ogen gezien, dat Maria nieuw leven heeft ontvangen, waar hij buiten staat. Daar hij rechtschapen was en de wet van Oude Verbond onderhield, die in deze situatie tot echtscheiding verplichtte, wilde hij zijn huwelijk op liefdevolle wijze ontbinden. Vgl. Mt. 1, 19 De engel van de Heer vertelt hem dan dat dit niet zou stroken met zijn roeping; in feite zou het strijdig zijn met de echtelijke liefde die hem met Maria verbindt. Wil deze wederzijdse echtelijke liefde volledig de "schone liefde" worden, dan moet hij Maria en haar Zoon in zijn eigen huis in Nazareth opnemen. Jozef gehoorzaamt aan de goddelijke boodschap en doet alles wat hem opgedragen is Vgl. Mt. 1, 24 . En zo wordt, mede dankzij Jozef, het geheim van de Menswording, en daarmee het geheim van de Heilige Familie, diep gegrift in de echtelijke liefde van man en vrouw, en, op indirecte wijze, in de afkomst van ieder menselijk gezin. Wat Sint Paulus het "grote geheim" zal noemen, heeft zijn meest verheven expressie gevonden in de Heilige Familie. Zo heeft het gezin wezenlijk zijn plaats in het hart van het Nieuwe Verbond. Ook kan gezegd worden dat de geschiedenis van de "schone liefde" in zekere zin begonnen is met het eerste mensenpaar, Adam en Eva. De bekoring waaraan ze toegaven en de erfzonde die daaruit voortvloeide, beroofde hen niet volledig van het vermogen tot "schone liefde". Dit wordt duidelijk als we bijvoorbeeld in het boek Tobit lezen dat het bruidspaar Tobias en Sara, bij het bepalen van de betekenis van hun verbintenis, zich beroepen op hun eerste ouders, Adam en Eva. Vgl. Tob. 8, 6 In het Nieuwe Verbond getuigt ook Sint Paulus hiervan, als hij Christus een nieuwe Adam noemt. Vgl. 1 Kor. 15, 45 Christus komt niet om de eerste Adam en de eerste Eva te veroordelen, maar om hen te verlossen. Hij komt alles vernieuwen wat Gods gave aan de mens is, alles in hem wat eeuwig goed en schoon is, alles wat de basis vormt voor de "schone liefde". De geschiedenis van de "schone liefde" is, in zekere zin, de geschiedenis van de verlossing van de mens.

"Schone liefde" begint altijd met de zelf-openbaring van de persoon. Bij de schepping openbaart Eva zich aan Adam, en Adam zich aan Eva. In de loop der geschiedenis zeggen jonggetrouwde paren tegen elkaar: "Wij zullen onze levensweg samen gaan". Zo begint het gezin als een verbintenis van twee en, door het sacrament, als een nieuwe gemeenschap in Christus.Om werkelijk "schoon" te zijn, moet liefde een gave van God zijn, door de Heilige Geest op mensenharten geënt en voortdurend gevoed. Vgl. Rom. 5, 5 In het volledige bewustzijn hiervan vraagt de Kerk, bij het huwelijkssacrament, de Heilige Geest in mensenharten te komen. Als liefde waarlijk "schone liefde" zal zijn, een gave van de ene persoon aan de ander, dan moet ze afkomstig zijn van Hem die zelf een gave is en de bron van elke gave.

Dat was het geval, zoals het evangelie verhaalt, bij Maria en Jozef, die op de drempel van het Nieuwe Verbond, de ervaring van de "schone liefde", zoals die beschreven wordt in het Hooglied, opnieuw beleefden. Jozef denkt aan Maria met de woorden: "Mijn zuster, mijn bruid" (Hoogl. 4, 9). Maria, de Moeder van God, ontvangt haar Kind door de kracht van de Heilige Geest, de bron van de "schone liefde", die het evangelie fijngevoelig in de context van het "grote geheim" plaatst.

Als we over "schone liefde" spreken, spreken we ook over schoonheid: de schoonheid van de liefde en de schoonheid van de mens die, door de kracht van de Heilige Geest, tot zulke liefde in staat is. We spreken over de schoonheid van man en vrouw: hun schoonheid als broeder of zuster, als een paar dat op trouwen staat, als echtgenoten. Het Evangelie werpt niet alleen licht op het geheim van de "schone liefde", maar ook op het even diepe geheim van de schoonheid, die, evenals de liefde, van God komt. Man en vrouw zijn van God, twee personen geroepen om een wederzijdse zelfgave te worden. Uit de eerste gave van de Heilige Geest, die "het leven geeft", ontstaat de wederzijdse gave om elkaars huwelijkspartner te zijn, maar ook om broer of zus te zijn.

Dit alles wordt bevestigd door het geheim van de Menswording, een geheim dat de bron van een nieuwe schoonheid is geworden in de geschiedenis van de mensheid en talloze meesterwerken in de kunst heeft geïnspireerd. Na het strikte verbod op het uitbeelden van de onzichtbare God in "gesneden beelden" Vgl. Deut. 4, 15-20 , begon men in het christelijke tijdperk de mensgeworden God in de kunst af te beelden, maar ook Zijn moeder Maria, Sint Jozef, de Heiligen van het Oude en het Nieuwe Verbond en de gehele geschapen wereld, die door Christus is verlost. Zo ontstond er een nieuwe band met de wereld van de cultuur en de kunst. Men kan wel zeggen dat deze nieuwe houding ten opzichte van de kunst, waarin aandacht wordt besteed aan de diepste dimensie van de mens en zijn toekomst, ontstaat in het geheim van de Menswording van Christus en inspiratie ontleent aan de geheimen van Zijn leven: Zijn geboorte in Bethlehem, Zijn verborgen leven in Nazareth, Zijn openbaar leven, Golgotha, de Verrijzenis en Zijn wederkomst in heerlijkheid. De Kerk is er zich van bewust dat haar aanwezigheid in de wereld van vandaag -en in het bijzonder haar hulp en steun aan de bevordering van de waardigheid van huwelijk en gezin - innig verbonden is met de ontwikkeling van de cultuur, en daar heeft ze terecht belangstelling voor. Dit is juist de reden waarom de Kerk zich bezorgd toont over de richting die is ingeslagen door de sociale communicatiemiddelen, die tegenover hun enorme publiek niet alleen de plicht van informatie hebben, maar ook van vorming. Daar de Kerk de uitgebreide en machtige invloed van de media kent, wordt ze nooit moe de medewerkers van de media te herinneren aan de gevaren die voortvloeien uit de manipulatie van de waarheid. Wat kan er aan waarheid zijn in films, voorstellingen en radio- en televisieprogramma's die beheerst worden door pornografie en geweld? Dienen die werkelijk de waarheid omtrent de mens? Zulke vragen zijn onontkoombaar voor hen die werken op het terrein van de communicatie en die verantwoordelijkheid hebben voor het maken en op de markt brengen van media-producten.

Dit soort kritische beschouwingen zou onze samenleving, die zeker veel positieve aspecten heeft op materieel en cultureel niveau, tot het besef moeten brengen dat ze, vanuit verschillende gezichtspunten, een zieke samenleving is, die diepgaande vervormingen in de mens veroorzaakt. Hoe komt dat? Dat komt omdat onze samenleving afstand heeft genomen van de volledige waarheid omtrent de mens, van de waarheid met betrekking tot man en vrouw als personen. Daarom kan er geen goed begrip zijn voor de werkelijke betekenis van de zelf gave van personen in het huwelijk, van verantwoordelijke liefde in dienst van vaderschap en moederschap, en van de ware grootsheid van voortplanting en opvoeding. Is het overdreven om te zeggen dat de massamedia, als ze niet geleid worden door gezonde ethische beginselen, de waarheid niet kunnen dienen in haar fundamentele dimensie? Dit is de echte tragedie: de moderne sociale communicatiemiddelen staan bloot aan de verleiding om de boodschap die ze brengen te manipuleren, en zo de waarheid omtrent de mens te vervalsen. Menselijke wezens zijn niet zoals de beelden die ons in reclameboodschappen worden voorgespiegeld en zoals de moderne massamedia ze tonen. Ze zijn veel meer, in hun lichamelijke en geestelijke eenheid, als samenstel van ziel en lichaam, als personen. Ze zijn veel meer, vanwege hun roeping om lief te hebben, die hen als man en vrouw binnen leidt in het koninkrijk van het "grote geheim".

Maria was de eerste die dit koninkrijk binnen ging en zij leidde er ook haar man, Jozef, binnen. Zo werden deze twee het eerste model van de "schone liefde", die de Kerk voortdurend afsmeekt voor jonge mensen, mannen, vrouwen en gezinnen. Jonge mensen, echtgenoten en gezinnen moeten zelf ook nooit ophouden er in gebed om te vragen. Hoe zouden we de drommen pelgrims kunnen vergeten, oud en jong, die Maria-heiligdommen bezoeken en kijken naar het gelaat van de Moeder van God, naar de gezichten van de Heilige Familie, waar ze de weerschijn vinden van de volle schoonheid van de liefde, die God aan de mensheid geschonken heeft?

Als Christus in de Bergrede het zesde gebod in herinnering roept, zegt Hij: "Gij hebt gehoord, dat er gezegd is: Gij zult geen echtbreuk plegen. Maar Ik zeg u: Alwie naar een vrouw kijkt om haar te begeren, heeft in zijn hart al echtbreuk met haar gepleegd" (Mt. 5, 27-28). Vergeleken met de Tien Geboden en het doel de traditionele bestendigheid van huwelijk en gezin te verdedigen, betekenen deze woorden een grote stap voorwaarts. Jezus dringt door tot de kern van de zonde van overspel, in het binnenste van het menselijk hart, die zich openbaart door een manier van kijken en denken die beheerst wordt door begeerte. Als gevolg van de begeerte heeft de mens de neiging een ander menselijk wezen als zijn eigendom te behandelen, terwijl deze ander niet aan hem toebehoort, maar aan God. Sprekend tot Zijn tijdgenoten, spreekt Christus ook tot mannen en vrouwen van elke eeuwen elke generatie. Hij spreekt in het bijzonder tot onze generatie, die leeft in een maatschappij die gedomineerd wordt door consumptie-drang en hedonisme.

Waarom spreekt Christus in de Bergrede zulke krachtige en veeleisende woorden? De reden is heel duidelijk: Christus wil zo de heiligheid van het huwelijk en het gezin veilig stellen. Hij wil de volle waarheid omtrent de menselijke persoon en diens waardigheid verdedigen.

Alleen in het licht van deze waarheid kan het gezin "ten einde toe" de grote openbaring zijn, de eerste ontdekking van de ander, de wederzijdse ontdekking van man en vrouw en dan van iedere zoon en dochter die hun geboren wordt. Alles wat man en vrouw elkaar beloven - "trouw zijn in goede en kwade dagen, en elkaar liefhebben en waarderen al de dagen van hun leven" - is alleen mogelijk als er sprake is van "schone liefde". Wat dat betekent, kan de mens tegenwoordig niet leren van wat de moderne massacultuur te zeggen heeft. "Schone liefde" wordt bovenal geleerd in gebed. Gebed impliceert in feite altijd, om een uitdrukking van Sint Paulus te gebruiken, een soort innerlijke verborgenheid met Christus in God; "uw leven is met Christus verborgen in God" (Kol. 3, 3). Alleen in deze verborgenheid ervaren we de werking van de Heilige Geest, de bron van de "schone liefde". Hij heeft deze liefde niet alleen uitgestort in de harten van Maria en Jozef, maar ook in de harten van alle gehuwde paren die open staan voor het woord van God en het bewaren. Vgl. Lc. 8, 15 De toekomst van iedere gezinseenheid hangt af van deze "schone liefde" de wederzijdse liefde tussen man en vrouw, tussen ouders en kinderen, een liefde die alle generaties omvat. liefde is de ware bron van de eenheid en de kracht van het gezin.

Document

Naam: GRATISSIMAM SANE
Brief aan de Gezinnen - Bij gelegenheid van het Internationaal Jaar van het Gezin
Soort: H. Paus Johannes Paulus II - Brief
Auteur: H. Paus Johannes Paulus II
Datum: 2 februari 1994
Copyrights: © 1994, RK Voorlichting, Oegstgeest / 1994, SRKK, Utrecht
Bewerkt: 3 november 2020

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2021, Stg. InterKerk, Schiedam