• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

Op dit moment komt me het beeld voor de geest van elke natie die ik heb bezocht op de pastorale reizen welke God me heeft toegestaan dit jaar te volbrengen in antwoord op de dringende uitnodigingen van zowel episcopaten als verantwoordelijke autoriteiten: zes landen van Afrika - Zaïre, Kongo-Brazzaville, Kenia, Ghana, Opper Volta, Ivoorkust Archief van de Kerken 35 (1980), 905-944 - het onmetelijke Brazilië Archief van de Kerken 36 (1981), 151-196, en in Europa, Parijs en Frankrijk Archief van de Kerken 35 (1980), 1025- 1056, 1171-1180, de Bondsrepubliek Duitsland Archief van de Kerken 36 ( 1981), 247-301 en verschillende steden van Italië vgl. Archief van de Kerken 35 (1980), onder andere 790, 1140, 1224: ieder met zijn geschiedenis, zijn beschaving, zijn cultuur, met zijn ernstige problemen ook. Over de kerkelijke betekenis van deze reizen, over de mogelijkheid die zij bieden om ook de broeders van de andere kerken te ontmoeten en hen die tot andere godsdiensten behoren, alsook de niet-gelovigen, heb ik reeds in afgelopen juni gesproken. Hier is het me vooral te doen om naar voren te brengen, dat de contacten die bij deze gelegenheden op hoog niveau plaats hebben, evenzovele vaste punten zijn welke de Kerk op haar weg te midden van de mensen plaatst om te profiteren van de mogelijkheid die haar wordt geboden om zich met de verantwoordelijken te onderhouden over het lot van de volkeren. Ik heb in een interview aan een Pools weekblad bij mijn terugkeer uit Brazilië gezegd, dat 'het, zoals ik dikwijls ook gedurende mijn ontmoetingen met de autoriteiten heb benadrukt, in het belang is van degenen die de macht beheren, dat de samenleving rechtvaardig is, opdat deze samenleving door zich los te maken van het totalitarisme en een echte democratie te verwezenlijken, steeds rechtvaardiger wordt in het kielzog van redelijke en vooruitziende sociale hervormingen. Door zo te handelen kunnen opstanden, gewelddaden en bloedvergieten dat zoveel menselijk leed kost, worden vermeden'. Tygodnik Powszechny; vgl. L'Osservatore Romano, 2-8-1980

Deze werkelijk buitengewone mogelijkheid die de Paus wordt geboden - en welke wordt voortgezet in ontmoetingen met de hoogste persoonlijkheden en de staatshoofden die op officieel bezoek in het Vaticaan komen - is een niet te verwaarlozen aspect van de zending van de kerk, het is een zeer doeltreffende vorm van de samenwerking welke zij de verantwoordelijke autoriteiten wil bieden voor de opbouw van een meer geordende en meer rechtvaardige wereld. In Kenia heb ik er, toen ik tot het corps diplomatique sprak dat bij dit land is geaccrediteerd, juist aan herinnerd, dat 'de staat alles moet verwerpen wat de vrijheid en de mensenrechten van zijn volk onwaardig is en dus ook alle elementen uitbannen zoals machtsmisbruik, corruptie, overheersing van de zwakken, de ontzegging aan het volk van zijn rechtmatig aandeel in het politieke leven en de besluitvorming ervan, tirannie of het gebruik van geweld en terrorisme. Ook hier - heb ik vervolgd - aarzel ik. weer niet te verwijzen naar de waarheid over de mens. Zonder de aanvaarding van de waarheid over de mens, van zijn waardigheid en eeuwige bestemming kan er binnen de natie niet dat fundamentele vertrouwen bestaan dat een grondbestanddeel vormt van alle menselijke prestaties. Ook kan dan een openbare functie niet worden gehouden voor wat zij in werkelijkheid is: een dienst aan het volk dat zijn enige bestaansrecht vindt in de zorg voor het welzijn van allen'. H. Paus Johannes Paulus II, Toespraak, Tot de vertegenwoordigers van het Corps Diplomatique te Na├»robi (6 mei 1980), 5 

Op deze manier is de Kerk aanwezig in dienst van de mens: en vooral in dienst van de armen. 'De Kerk zou niet trouw zijn aan het evangelie als zij de armen niet nabij was en indien zij hun rechten niet verdedigde', heb ik in het boven vermelde interview gezegd. Zij draagt bij aan de verheffing van de minder rijke lagen die in verschillende landen zeer trieste gordels vormen waarin de mens, de broeder, zich in benedenmenselijke omstandigheden bevindt; zij draagt bovendien bij aan de opbouw van de huidige samenleving die dikwijls onbewust leeft van de grote traditie die van het evangelie is geërfd, en die opnieuw een beroep op haar moet doen, indien zij de eigen identiteit en eigen taak wil bewaren: dit is een taak van leven, bezieling, wederzijds respect, verkondiging van verklaarde nooit met voeten getreden of afgewezen waarden. 'De Kerk - zoals ik in San Salvador de Bahia zei - wijst op de manier om de stad te bouwen in functie van de mens, in respect voor de mens. Het is haar taak aan alle gebieden van de menselijke activiteit het zuurdesem van het Evangelie toe te voegen. In Christus is de Kerk 'deskundige in menselijkheid''. 6 juli (Archief van de Kerken 36 (1981), 172 Moge degenen die bij deze grote onderneming samenwerken gezegend zijn, vooral de missionarissen die in mijn hart steeds de eerste plaats hebben.

Op de verschillende reizen - die met de hulp van God en zoals ik heb aangekondigd weldra weer zullen worden hernomen op wereldniveau en die andere volkeren met een andere en oude beschaving betreffen - daalt de Kerk bijgevolg door middel van haar zichtbaar hoofd concreet af in de situaties die eigen zijn aan de verschillende naties om aldus te beantwoorden aan het zeer levendige verlangen dat in de schoot van deze zelfde naties opkomt. In Afrika, heeft zij gesproken tot de verschillende Afrikaanse volkeren en bevolkingen over de problemen die hun geweten drukken op het vlak van afzonderlijke personen en van het geheel: het mogelijk benutten van de elementen van deze bijzondere cultuur, in het kader van de eigen karakteristieken van het katholicisme dat bij definitie 'universeel' is, werd aangemoedigd; de waardering voor de bijzondere waarden welke Afrika de wereld heeft te bieden, werd uitgesproken; de noodzaak werd bevestigd het geestelijk erfgoed, de buitengewone rijkdom aan gevoeligheid voor de religieuze werkelijkheden te bewaren en de gezinstradities die wortel hebben geschoten, te beschermen met heel hun warmte en hun Afrikaanse eigenheid; het drama van de gebieden die door droogte, honger en analfabetisme worden beproefd en welke de bevolkingen wegmaait en de continuïteit ervan ondermijnt, zoals ik met een brok in de keel heb uitgeschreeuwd in mijn oproep voor de Sahel Archief van de Kerken 35 (1980), 935-939, werd nogmaals in herinnering geroepen.

In Brazilië is de Kerk in contact met een bijzondere sociale situatie die een waakzame aandacht en concrete maatregelen van de kant van de verantwoordelijken vraagt: ik kan niet de ontmoetingen vergeten met de favelabewoners van Rio de Janeiro Archief van de Kerken 36 (1981), 159-162, met de arbeiders van Sáo Paulo Archief van de Kerken 36 (1981), 163-170, met de landarbeiders van Recife Archief van de Kerken 36 (1981), kol. 177-183 en met de bevolkingen van Amazonia Archief van de Kerken 36 (1981), kol. 195-196. Het is een unieke gelegenheid geweest om nogmaals, niet alleen voor deze bevolkingen maar voor heel de wereld te verkondigen, dat 'wanneer de Kerk het evangelie verkondigt, zonder haar bijzondere evangelisatierol te vergeten, ook probeert te bewerken, dat alle aspecten van het sociale leven waar zich de onrechtvaardigheid vertoont, een verandering tot rechtvaardigheid ondergaan' 3 juli, in Sáo Paulo (Archief van de Kerken 36 (1981), 165).

In Frankrijk en in Bondsrepubliek Duitsland hebben ontmoetingen plaats gehad van de Kerk met naties van zeer oude Europese beschaving, met alle verheffende rijkdommen van hun culturele en artistieke erfgoed, met de positieve aanmoedigingen van hun beschaving welke zoveel heeft bijgedragen aan de intellectuele en geestelijke ontwikkeling van de mensheid, maar ook met voorbeelden van gedrag die zich soms laten bepalen door de morele permissiviteit en de bekoring van de rijkdom. De verschillende aspecten van deze samenlevingen zijn in hun wezenlijke bestanddelen bij de onvergetelijke ontmoetingen die gedurende die bezoeken plaatshadden, overwogen. Het was een 'tot jou voor jou' van de Paus met de vertegenwoordigers van de grote Europese beschaving.

Maar de vieringen bij het vijftiende eeuwfeest van de geboorte van de heilige Benedictus, die mij in staat stelde om me tot de volkeren te richten die ons prachtige en tegelijk tegenstrijdige continent vormen in de mengeling van zijn tegenovergestelde neigingen, opdat zijn innerlijk proces van eenwording zou worden vergemakkelijkt, hebben mij een unieke gelegenheid geboden het oude Europa aan de ware aard van zijn voortreffelijk geestelijk moederschap te herinneren. In mijn boodschap aan de abt van Monte Cassino 21 maart (Archief van de Kerken 35 ( 1980), 753- 754), in de homilie en de toespraken uit gesproken in Norcia (23 maart), in de apostolische brief H. Paus Johannes Paulus II - Apostolische Brief
Sanctorum Altrix
15e eeuwfeest van de geboorte van de H. Benedictus, patroon van Europa - een boodschap van vrede (11 juli 1980)
aan alle benedictijnse religieuze gemeenschappen (11 juli), bij de pelgrimage naar Monte Cassino (20 september) en gedurende die onvergetelijke en verbazend betekenisvolle pelgrimage naar Subiaco vgl. Archief van de Kerken 35 (1980), 1224 en 36 (1981), 104, heeft me de gelukkige gelegenheid geboden in de heilige Benedictus de pionier van een nieuwe beschaving aan te wijzen, welke uit de ruïnes van de oude wereld moest oprijzen om nieuw leven in te blazen aan de volkeren die zich voor het voetlicht van de geschiedenis vertoonden naast die welke door de kwelling van het verval heen hadden afgedaan, en beiden een tegelijk eenvoudig en universeel programma van vernieuwing en verandering aan te bieden. 'Op deze manier - zo heb ik in Norcia kunnen zeggen - is de heilige Benedictus in de loop van de eeuwen de patroon van Europa geworden: lang voor hij als zodanig door Paus Paulus VI werd uitgeroepen. Hij is patroon van Europa in onze tijd. Hij is het niet alleen wegens zijn bijzondere verdiensten ten opzichte van dit continent, ten opzichte van zijn geschiedenis en zijn beschaving. Hij is het ook wegens de nieuwe actualiteit van zijn figuur ten aanzien van het hedendaagse Europa ... Men heeft de indruk van een voorrang van de economie op de moraal, van een voorrang van het tijdelijke op het geestelijke . . . Men kan niet voor de toekomst leven zonder in te zien, dat de zin van het leven groter is dan de tijdelijkheid, dat zij deze te boven gaat, Wanneer de samenleving en de mensen van ons continent de belangstelling voor deze zin hebben verloren, moeten zij haar terugvinden ... in de mate van Benedictus' Insegnamenti, III, 1, blz. 686 v..

Bidden wij dat Europa de wijsheid en de helderziendheid zal weten te hebben om in deze juiste hiërarchie van de waarden de enig geldige maat te herontdekken om zijn vooruitgang in de rechtvaardigheid, de waarheid en de vrede te bevorderen. Het zal de Kerk altijd beschikbaar vinden in deze dienst aan de mens. Zo zullen alle volkeren van de wereld haar altijd beschikbaar vinden.

Document

Naam: TOT DE KARDINALEN BIJ GELEGENHEID VAN HET UITWISSELEN VAN KERSTWENSEN
Zaal van het Consistorie
Soort: H. Paus Johannes Paulus II - Toespraak
Auteur: H. Paus Johannes Paulus II
Datum: 22 december 1980
Copyrights: © 1981, Archief van Kerken p. 411-428
Indeling en tussentitels: redactie
Bewerkt: 7 november 2019

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2021, Stg. InterKerk, Schiedam