• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

De mensheid is een nieuw tijdperk binnengetreden waarin de macht van de technologie ons voor een tweesprong plaatst. Wij zijn de erfgenamen van twee eeuwen geweldige golven van verandering: de stoommachine, de spoorweg, de telegraaf, de elektriciteit, de auto, het vliegtuig, de chemische industrieën, de moderne geneeskunde, de informatica en meer recent de digitale revolutie, de robotica, de biotechnologieën en de nanotechnologieën. Het is juist zich te verheugen over deze vorderingen en enthousiast te raken ten opzichte van de ruime mogelijkheden die deze voortdurende nieuwigheden voor ons openen, omdat “wetenschap en techniek een schitterend product zijn van de menselijke creativiteit, die een gave van God is”. H. Paus Johannes Paulus II, Toespraak, Ontmoeting met wetenschappers en vertegenwoordigers van de Universiteit van de Verenigde Naties, Hiroshima (25 feb 1981), 3 De verandering van de natuur voor utilitaire doeleinden is vanaf het begin een kenmerk van het menselijk geslacht en zo “brengt” de techniek “de spanning van de menselijke geest tot uitdrukking bij het stapsgewijs overwinnen van bepaalde materiële beperkingen”. Paus Benedictus XVI, Homilie, Op Palmzondag 2008 tijdens de diocesane viering van Wereld Jongeren Dag (op het Sint Pietersplein), "Slachtoffers en gaven hebt gij niet gewild, maar Gij hebt voor mij een lichaam bereid" (16 mrt 2008), 69 De technologie heeft talloze kwaden die het menselijk wezen troffen en beperkten, bestreden. Wij kunnen niet anders dan de bereikte vooruitgang, vooral in de geneeskunde, de techniek en op het gebied van de communicatie waarderen en er dankbaar voor zijn. En hoe zouden wij niet erkentelijk zijn voor alle inspanningen van veel wetenschappers en technici die alternatieven voor een houdbare ontwikkeling hebben uitgewerkt?

De technische wetenschap is, als zij juist is georiënteerd, in staat niet alleen werkelijke belangrijke dingen tot stand te brengen om de kwaliteit van leven van het menselijk wezen te verbeteren, van de voorwerpen voor huishoudelijk gebruik tot de grote transportmiddelen, bruggen, gebouwen, openbare ruimten. Zij is ook in staat het schone voort te brengen en het menselijk wezen, ondergedompeld in de materiële wereld, de “sprong” te laten maken naar de wereld van de schoonheid. Kan men de schoonheid van een vliegtuig of van sommige wolkenkrabbers ontkennen? Er zijn kostbare schilder- of muziekwerken die tot stand zijn gebracht, doordat men zijn toevlucht nam tot nieuwe technische instrumenten. Zo maakt men in het verlangen van de kunstenaar en in wie naar deze schoonheid kijkt, de sprong naar een zekere echt menselijke schoonheid.

Wij kunnen echter niet ontkennen dat de atoomenergie, de biotechnologie, de informatica, de kennis van ons eigen DNA en andere vermogens die wij hebben verworven, ons een huiveringwekkende macht geven. Wat meer is, zij geven degenen die de kennis en vooral de economische macht hebben om deze uit te buiten, een indrukwekkende macht over het geheel van het menselijk geslacht en de hele wereld. Nooit heeft de mensheid zoveel macht over zichzelf gehad en niets garandeert dat zij deze goed zal gebruiken, vooral als men kijkt naar de wijze waarop zij er gebruik van maakt. Het is voldoende te herinneren aan de atoombommen die midden in de twintigste eeuw zijn geworpen, evenals aan de grote inzet van de technologie die door het nazisme, het communisme en andere totalitaire regiems ten toon werd gespreid ten dienste van het afslachten van miljoenen mensen, zonder te vergeten dat vandaag de oorlog beschikt over steeds dodelijkere instrumenten. In welke handen bevindt zich zoveel macht en in welke kan ze komen? Het is vreselijk gevaarlijk dat zij ligt bij een klein gedeelte van de mensheid.

Men is geneigd te geloven dat “ieder verwerven van macht eenvoudigweg vooruitgang is, groei van veiligheid, nut, welzijn, levenskracht, volheid van waarden”, Romano Guardini, Das Ende der Neuzeit. Würzburg, 19659, 87 alsof de werkelijkheid, het goede en de waarheid spontaan zouden opbloeien uit de macht zelf van de technologie en de economie. Het feit is dat “de moderne mens niet is opgevoed tot een juist gebruik van macht”, Romano Guardini, Das Ende der Neuzeit. Würzburg, 19659, 87 omdat de immense technische groei gepaard is gegaan met een ontwikkeling van het menselijk wezen wat verantwoordelijkheid, waarden en bewustzijn betreft. Iedere tijd neigt ernaar een schaarse zelfkennis van de eigen grenzen te ontwikkelen. Daarom is het mogelijk dat vandaag de mensheid niet de ernst ziet van de uitdagingen waarmee zij wordt geconfronteerd, en “de mogelijkheid dat de mens zijn macht verkeerd gebruikt, neemt voortdurend toe”, wanneer “er geen normen voor vrijheid, maar alleen maar voor vermeende eisen van nut en zekerheid bestaat”. Romano Guardini, Das Ende der Neuzeit. Würzburg, 19659, 87-88 Het menselijk wezen is niet volledig autonoom. Zijn vrijheid wordt ziek, wanneer het zich overgeeft aan de blinde krachten van het onbewuste, van de onmiddellijke behoeften, van het egoïsme, van het brute geweld. In deze zin is het menselijk wezen onbeschermd blootgesteld aan zijn eigen macht, die blijft groeien, zonder de instrumenten te hebben om deze te controleren. Het kan beschikken over oppervlakkige mechanismen, maar wij kunnen stellen dat het de mens ontbreekt aan een adequaat hechte ethiek, een cultuur en een spiritualiteit die hem werkelijk een grens stellen en hem binnen een heldere zelfbeheersing beteugelen.

Document

Naam: LAUDATO SI'
'Wees geprezen' - over de zorg voor het gemeenschappelijke huis
Soort: Paus Franciscus - Encycliek
Auteur: Paus Franciscus
Datum: 24 mei 2015
Copyrights: © 2015 Libreria Editrice Vaticana / Stg InterKerk
Werkvertaling uit het Italiaans: drs. H.M.G. Kretzers i.s.m. dr. L.J.M. Hendriks, pr. en de redactie; trefwoordenlijst: redactie
Bewerkt: 6 juni 2020

Referenties naar dit document

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
Trefwoordenlijst voor dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2020, Stg. InterKerk, Schiedam