• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

De christelijke spiritualiteit stelt een andere wijze voor om kwaliteit van leven te verstaan en moedigt een stijl van profetisch en contemplatief leven aan die in staat is een diepe vreugde te kennen zonder door consumptie geobsedeerd te zijn. Het is belangrijk aan een oud onderricht gevolg te geven dat in verschillende godsdienstige tradities en ook in de Bijbel aanwezig is. Het betreft de overtuiging dat “minder meer is”. De constante opeenhoping van mogelijkheden om te consumeren leidt het hart immers af en verhindert ieder ding en ieder moment te waarderen. Rustig iedere werkelijkheid, hoe klein die ook is, tegemoet treden opent voor ons daarentegen meer mogelijkheden voor begrip en persoonlijke verwezenlijking. De christelijke spiritualiteit houdt een groei in soberheid en een vermogen om met weinig te genieten voor. Het is een terugkeer naar de eenvoud die het ons mogelijk maakt stil te staan om te genieten van de kleine dingen, te danken voor de mogelijkheden die het leven biedt, zonder ons te hechten aan wat wij hebben, of treurig te worden om wat wij niet bezitten. Dit vereist de dynamiek van overheersing en pure opeenstapeling van genoegens te vermijden.

In vrijheid en bewust beleefde soberheid werkt bevrijdend. Het is geen minder leven, het is geen lage intensiteit, maar totaal het tegengestelde. Zij die van ieder ogenblik meer genieten en dit beter beleven, zijn degenen die ophouden hier en daar iets op te pikken en daarbij altijd zoeken wat zij niet hebben, en ervaren wat het betekent iedere persoon en ieder ding te waarderen, leren vertrouwd te raken met de eenvoudigste werkelijkheden en er weten van te genieten. Op deze wijze slagen zij erin onvoldane behoeften te beperken en verminderen vermoeidheid en ongerustheid. Men kan weinig nodig hebben en intens leven, vooral wanneer men in staat is ruimte te laten voor andere genoegens en voldoening vindt in broederlijke ontmoetingen, dienstbaarheid, in het ten volle benutten van eigen charisma, in de muziek en de kunst, in het contact met de natuur, in het gebed. Geluk vereist sommige behoeften, die ons het hoofd doen omlopen, weten te beperken, omdat wij zo beschikbaar blijven voor de veelvuldige mogelijkheden die het leven biedt.

Soberheid en nederigheid hebben de laatste eeuw geen positieve waardering gekregen. Wanneer echter de beoefening van sommige deugden in het persoonlijke en maatschappelijke leven in het algemeen verzwakt, eindigt dit met het veroorzaken van veel onevenwichtigheden, ook op het gebied van het milieu. Daarom is het niet meer voldoende alleen maar te spreken over de integriteit van de ecosystemen. Men moet de moed hebben om te spreken over de integriteit van het menselijk leven, de noodzaak om alle grote waarden te bevorderen en met elkaar te verbinden. Het verdwijnen van de nederigheid in een menselijk wezen dat buitensporig in vervoering is gebracht door de mogelijkheid alles onbeperkt te overheersen, kan alleen maar ermee eindigen dat dit aan maatschappij en milieu schade toebrengt. Het is niet gemakkelijk deze gezonde nederigheid en een gelukkige soberheid te doen rijpen, als wij autonoom worden, als wij God uit ons leven buitensluiten en ons ik zijn plaats inneemt, als wij geloven dat onze subjectiviteit bepaalt wat goed en wat slecht is.

Anderzijds kan niemand rijpen tot een gelukkige soberheid, als hij niet in vrede met zichzelf is. En een gedeelte van een juist begrip van spiritualiteit bestaat erin ons begrip van vrede te verruimen, dat veel meer is dan afwezigheid van oorlog. De innerlijke vrede van iemand is nauw verbonden met de zorg voor de ecologie en het algemeen welzijn, omdat zij zich, als zij authentiek wordt beleefd, weerspiegelt in een evenwichtige levensstijl die verbonden is met een vermogen tot verwondering dat leidt tot een diepgang van het leven. De natuur is vol woorden van liefde, maar hoe zullen wij daarnaar kunnen luisteren te midden van constant lawaai, voortdurende en hebberige verstrooiing of de cultus van de schijn? Veel mensen ervaren een diep gebrek aan evenwicht dat hen ertoe drijft de dingen zeer snel te doen om zich bezet te voelen, in een voortdurende haast die op zijn beurt hen ertoe brengt over alles wat hen omgeeft, heen te lopen. Dit beïnvloedt de manier waarop men met het milieu omgaat. Een integrale ecologie vereist dat er een beetje tijd wordt besteedt aan het herstel van een serene harmonie met de schepping om na te denken over onze levensstijl en idealen, om de Schepper te aanschouwen, die onder ons en in hetgeen ons omgeeft, leeft en wiens tegenwoordigheid “niet mag worden vervaardigd, maar moet worden ontdekt, onthuld”. Paus Franciscus, Postsynodale Apostolische Exhortatie, Over de verkondiging van het Evangelie in de wereld van vandaag - Naar aanleiding van de Bisschoppensynode 2012 over de nieuwe evangelisatie, Evangelii Gaudium (24 nov 2013), 71

Wij hebben het over een houding van het hart dat alles beleeft met serene aandacht, dat weet er volledig voor iemand te zijn zonder te denken wat erna komt, dat zich op ieder ogenblik geeft als een goddelijk geschenk dat ten volle moet worden beleefd. Jezus leerde ons deze houding, toen hij ons uitnodigde te kijken naar de lelies op het veld en de vogels in de lucht of toen hij in tegenwoordigheid van een man die zoekende was, “hem liefdevol aankeek” (Mc. 10, 21). Ja, Hij wist er ten volle te zijn voor iedere mens en ieder schepsel en zo heeft Hij ons een weg getoond om de ziekelijke ongerustheid te overwinnen die ons oppervlakkig, agressief en ongeremde consumenten maakt.

Een uitdrukking van deze houding is stil blijven staan om God vóór en na de maaltijden te danken. Ik stel de gelovigen voor om deze kostbare gewoonte te hernemen en ten diepste te beleven. Dit ogenblik van zegening, ook al is het zeer kort, herinnert ons eraan dat wij voor het leven afhankelijk van God zijn, het versterkt ons gevoel van dankbaarheid voor de gaven van de schepping, het is dankbaarheid jegens hen die met hun werk deze goederen verschaffen en het versterkt de solidariteit met de meest behoeftigen.

Document

Naam: LAUDATO SI'
'Wees geprezen' - over de zorg voor het gemeenschappelijke huis
Soort: Paus Franciscus - Encycliek
Auteur: Paus Franciscus
Datum: 24 mei 2015
Copyrights: © 2015 Libreria Editrice Vaticana / Stg InterKerk
Werkvertaling uit het Italiaans: drs. H.M.G. Kretzers i.s.m. dr. L.J.M. Hendriks, pr. en de redactie; trefwoordenlijst: redactie
Bewerkt: 6 juni 2020

Referenties naar dit document

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
Trefwoordenlijst voor dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2020, Stg. InterKerk, Schiedam