• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

Het menselijk en natuurlijke milieu gaan samen achteruit en wij zullen niet op een adequate wijze het hoofd kunnen bieden aan het verval van het milieu, als wij geen aandacht besteden aan de oorzaken die verband houden met het menselijk en maatschappelijk verval. De achteruitgang van het milieu en de samenleving treft in het bijzonder de zwaksten van de planeet: “Zowel de gemeenschappelijke ervaring van het gewone leven als het wetenschappelijk onderzoek laten zien dat de armste mensen te lijden hebben onder de ernstigste effecten van alle aanvallen op het milieu”. Bisschoppenconferentie van Bolivia, Pastorale brief over het milieu en de menselijke ontwikkeling in Bolivia, El universo, don de Dios para la vida (1 jan 2012). 17 De uitputting van de visreserves straft bijvoorbeeld vooral degenen die van de beroepsvisvangst leven en niets hebben om deze te vervangen, de vervuiling van het water treft in het bijzonder de armsten, die niet de mogelijkheid hebben om water in flessen te kopen, de stijging van het zeeniveau treft hoofdzakelijk de verarmde kustvolken, die nergens heen kunnen verhuizen. Het effect van het huidige gebrek aan evenwicht blijkt ook uit de vroegtijdige dood van veel armen, in de conflicten die worden veroorzaakt door het gebrek aan hulpbronnen, en zoveel andere problemen die geen voldoende ruimte vinden in de agenda’s van de wereld. Vgl. Duitsland, Commissie voor Maatschappelijke Aangelegenheden, Der Klimawandel: Brennpunkt globaler, intergenerationeller und ökologischer Gerechtigkeit (1 sept 2006)

Ik zou willen opmerken dat men zich vaak niet helder bewust is van de problemen die in het bijzonder de buitengeslotenen treffen. Zij zijn het merendeel van de planeet, miljarden mensen. Zij worden vandaag vermeld in het internationale politieke en economische debat, maar meestal lijkt het of hun problemen als aanhangsel naar voren worden gebracht, als een kwestie die bijna als verplicht of in de marge wordt toegevoegd, als men ze al niet beschouwt als een pure bijkomstige schade. Op het ogenblik van een concrete actualisering komen zij inderdaad vaak op de laatste plaats. Dit is gedeeltelijk te wijten aan het feit dat zeer veel specialisten, opiniemakers, communicatiemiddelen en machtscentra ver van hen gevestigd zijn, in geïsoleerde stedelijke gebieden, zonder direct contact met hun problemen. Zij leven en denken uitgaande van het gemak van een ontwikkeling en een kwaliteit van leven die niet binnen het bereik van het merendeel van de wereldbevolking is. Dit gebrek aan fysiek contact en ontmoeting, dat soms nog wordt bevorderd door de versnippering van onze steden, helpt het geweten te "cauteriseren" en een gedeelte van de werkelijkheid in gedeeltelijke analyses te negeren. Dat gaat soms samen met een “groen” discours. Maar tegenwoordig kunnen wij er niet onderuit te erkennen dat een ware ecologische benadering altijd een maatschappelijke benadering wordt, die de gerechtigheid moet integreren in de discussies over het milieu, om zowel naar de kreet van de aarde als naar de kreet van de armen te luisteren.

In plaats van de problemen van de armen op te lossen en te denken aan een andere wereld, beperken sommigen zich ertoe een terugbrengen van het geboortecijfer voor te stellen. Het ontbreekt niet aan internationale druk op de ontwikkelingslanden die economisch hulp laat afhangen van een bepaalde politiek van “reproductieve gezondheid”. Maar, “als het waar is dat de ongelijke verdeling van de bevolking en de beschikbare hulpbronnen belemmeringen vormt voor de ontwikkeling en een beheersbaar gebruik van het milieu, dan moet men erkennen dat de demografische groei volledig compatibel is met een integrale en solidaire ontwikkeling”. Pauselijke Raad "Justitia et Pax", Compendium van de Sociale Leer van de Kerk (26 okt 2004), 483 De demografische groei en niet het extreme en selectieve consumptisme van enkelen de schuld geven is een manier om de problemen niet onder ogen te zien. Men wil zo het huidige distributieve model wettigen, waarbij een minderheid denkt in haar recht te staan in een verhouding te consumeren die men onmogelijk zou kunnen veralgemeniseren, omdat de planeet de afval van een dergelijk verbruik zelfs niet zou kunnen bevatten. Wij weten bovendien dat men ongeveer een derde van het voedsel verspilt dat men produceert en “voedsel dat men weggooit, is alsof men het rooft van de tafel van de armen”. Paus Franciscus, Audiëntie, Stop de verspilling (5 juni 2013), 4 Het is in ieder geval zeker dat er aandacht moet worden besteed aan het ongelijke evenwicht in de spreiding van de bevolking over territoria, zowel op nationaal als op wereldniveau, omdat de toename van de consumptie tot complexe regionale problemen zou leiden door een combinatie van problemen die verband houden met de verontreiniging van het milieu, het vervoer, de afvalverwerking, het verlies aan hulpbronnen, de kwaliteit van leven.

Ongelijkheid treft niet alleen individuen, maar hele landen en verplicht tot denken aan een ethiek van de internationale verhoudingen. Er is immers een ware “ecologische verplichting”, vooral tussen Noord en Zuid, die verband houdt met commerciële onevenwichtigheid met gevolgen op ecologisch gebied, evenals met het onevenredig gebruik van de natuurlijke hulpbronnen dat in de geschiedenis enkele landen ervan hebben gemaakt. De export van enkele grondstoffen om aan de vraag van de markten van het geïndustrialiseerde Noorden te voldoen, hebben plaatselijke schade teweeg gebracht, zoals kwikvergiftiging in de goudmijnen of zwavelvergiftiging in de kopermijnen. In het bijzonder dient men het gebruik mee te tellen van de milieuruimte van de hele planeet om de gas-afval op te slaan die zich gedurende twee eeuwen heeft opgehoopt en een situatie heeft veroorzaakt die nu alle landen van de wereld treft. De opwarming die wordt veroorzaakt door de enorme consumptie van enkele rijke landen, heeft gevolgen voor de armste landen van de wereld, vooral in Afrika, waar de toename van de temperatuur samen met de droogte een rampzalige uitwerking heeft op de opbrengt van de culturen. Hierbij komt nog de schade die wordt veroorzaakt door de export naar de ontwikkelingslanden van vast en vloeibaar giftig afval en door de vervuilende activiteit van ondernemingen, die in de minder ontwikkelde landen doen, wat zij niet kunnen doen in de landen, die het kapitaal verschaffen: “Wij constateren dat de ondernemingen die zo opereren, vaak multinationals zijn die hier doen wat zij niet mogen doen in ontwikkelde landen of landen van de zogenaamde eerste wereld. Wanneer zij met hun activiteiten stoppen en zich terugtrekken, laten zij over het algemeen een grote schade voor mens en milieu achter, zoals werkeloosheid, dorpen zonder leven, uitputting van sommige natuurlijke hulpbronnen, ontbossing, verarming van de plaatselijke landbouw en veeteelt, kraters, verwoeste heuvels, vervuilde rivieren en sommige maatschappelijke werken die niet kunnen worden ondersteund”. Regio Patagonië-Comahue (Argentinië), Mensaje de Navidad (1 dec 2009), 2

De buitenlandse schuld van de arme landen is veranderd in een controle-instrument, maar hetzelfde gebeurt niet met de ecologische schuld. Op verschillende manieren blijven de ontwikkelingslanden, waar zich de belangrijkste reserves van de biosfeer bevinden, de ontwikkeling van de rijkste voeden ten koste van hun heden en hun toekomst. De aarde van de armen van het Zuiden is rijk en weinig vervuild, maar de toegang tot het eigendom van de goederen en de hulpbronnen om te voldoen aan de eigen levensbehoeften wordt hun verboden door een structureel pervers systeem op het gebied van handel en eigendom. Het is noodzakelijk dat de ontwikkelde landen eraan bijdragen deze schuld op te lossen door op een belangrijke wijze het gebruik van niet hernieuwbare energie te beperken en de meest behoeftige landen hulpbronnen te leveren om een politiek en programma’s voor een beheersbare ontwikkeling te bevorderen. De armste streken en landen hebben minder mogelijkheden nieuwe modellen om het effect op het milieu terug te dringen, omdat zij niet de voorbereiding hebben om de nodige processen op gang te brengen en de kosten ervan niet kunnen dekken. Daarom moet men zich helder er bewust van blijven dat er bij de klimaatverandering gedifferentieerde verantwoordelijkheden zijn en, zoals de bisschoppen van Verenigde Staten hebben gezegd, het gepast is zich “vooral” te richten “op de noden van de armen, de zwakken en kwetsbaren, in debat dat vaak wordt beheerst door de machtigste belangen”. Verenigde Staten van Amerika, Global Climate Change: A Plea for Dialogue, Prudence and the Common Good (15 juni 2001) Men moet het bewustzijn versterken dat wij één menselijke familie zijn. Er zijn geen politieke en maatschappelijke grenzen en barrières die het ons veroorloven ons te isoleren en juist daarom is er evenmin ruimte voor de globalisering van de onverschilligheid.

Document

Naam: LAUDATO SI'
'Wees geprezen' - over de zorg voor het gemeenschappelijke huis
Soort: Paus Franciscus - Encycliek
Auteur: Paus Franciscus
Datum: 24 mei 2015
Copyrights: © 2015 Libreria Editrice Vaticana / Stg InterKerk
Werkvertaling uit het Italiaans: drs. H.M.G. Kretzers i.s.m. dr. L.J.M. Hendriks, pr. en de redactie; trefwoordenlijst: redactie
Bewerkt: 13 juni 2018

Referenties naar dit document

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
Trefwoordenlijst voor dit document
 
|
Pagina delen: 
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2018, Stg. InterKerk, Schiedam