• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
De universele aard en roeping van de Kerk vragen van haar dat zij de dialoog aangaat met de aanhangers van andere godsdiensten. In het Midden-Oosten is deze dialoog gebaseerd op de spirituele en historische banden die Christenen met Joden en moslims verbinden. Dit is een dialoog die niet op de eerste plaats door pragmatische overwegingen van politieke of maatschappelijke aard wordt bepaald; zij heeft veeleer theologische grondslagen die het geloof onderzoeken. Zij zijn geworteld in de Heilige Schrift en werden duidelijk omschreven in de Dogmatische Constitutie 2e Vaticaans Concilie - Constitutie
Lumen Gentium
Over de Kerk
(21 november 1964)
en de 2e Vaticaans Concilie - Verklaring
Nostra Aetate
Over de houding van de Kerk tegenover niet-christelijke godsdiensten
(28 oktober 1965)
. Vgl. Bisschoppensynodes, Aangeboden aan de H. Vader, Lijst van 44 Voorstellen van de Synode over het Midden-Oosten (23 okt 2010), 40 Joden, Christenen en moslims geloven allemaal in één God, schepper van alle mensen. Konden joden, Christenen en moslims toch maar één van Gods verlangens, de eenheid en harmonie van de hele mensenfamilie, herontdekken. Konden Joden, Christenen en moslims toch maar in andersgelovigen, een broeder en zuster ontdekken, die hij kan respecteren en liefhebben, om via deze weg, te beginnen in eigen land, het prachtige getuigenis te geven van de sereniteit en eendracht tussen de kinderen van Abraham! De erkenning van God kan– als zij met een zuiver hart wordt beleefd – in plaats van te worden gebruikt in telkens terugkerende conflicten die in de ogen van waarachtige gelovigen geen rechtvaardiging vinden, een krachtige bijdrage leveren aan de vrede in de regio en aan de respectvolle co-existentie van de volkeren die daar wonen.

De banden tussen Christenen en Joden zijn talrijk en sterk. Zij zijn verankerd in een kostbaar gemeenschappelijk spiritueel erfgoed. Om te beginnen is er het gemeenschappelijke geloof in één God, de Schepper, die zich openbaart, zich voor eeuwig aan de mensen bindt en uit liefde de verlossing wil. Dan is er de Bijbel, waarvan veel voor Joden en Christenen gemeenschappelijk is. Voor beiden is het het Woord van God. Het feit dat beiden zich beroepen op de Heilige Schrift drijft hen dichter naar elkaar toe. Bovendien werd Jezus, een zoon van het uitverkoren Volk, geboren als jood, en hij leefde en stierf als Jood. Vgl. Rom 9, 4-5 Maria, zijn Moeder, nodigt ons ook uit de joodse wortels van het christendom te herontdekken. Deze nauwe banden vormen een unieke schat waar Christenen trots op zijn en waarvoor zij in de schuld staan bij het uitverkoren Volk. Het Jood-zijn van de Nazarener maakt het voor Christenen mogelijk vreugdevol te proeven van de wereld van de Belofte en leidt hen zonder meer binnen in het geloof van het uitverkoren Volk, zodat zij daar deel van worden. Maar de persoon en diepste identiteit van Jezus verdeelt hen juist weer, want Christenen erkennen in hem de Messias, de Zoon van God.

Het zou goed zijn als de Christenen zich meer bewust waren van de diepte van het mysterie van de Menswording, om God met heel hun hart, heel hun ziel en al hun kracht te beminnen. Vgl. Deut. 6, 5 Christus, de Zoon van God, is vlees geworden in een volk, een traditie van geloof en een cultuur die, als zij beter gekend was, veel zou kunnen bijdragen aan het inzicht in het christelijk geloof. De Christenen hebben van hun kant de kennis ervan verrijkt met de bijzondere bijdrage die Christus zelf heeft geleverd met Zijn dood en verrijzenis. Vgl. Lc. 24, 26 Maar zij moeten zich altijd in grote dankbaarheid bewust blijven van hun wortels. Want om te kunnen groeien heeft de scheut die op de oude boom is geënt Vgl. Rom. 11, 17-18 , het sap nodig dat uit de wortels omhoog stijgt.

De betrekkingen tussen deze twee geloofsgemeenschappen zijn getekend door de geschiedenis en menselijke passies. Altijd weer staken er talloze vormen van onbegrip en wederzijds wantrouwen de kop op. Voor de vervolgingen van het verleden, verborgen of gewelddadig, is geen verontschuldiging mogelijk en zij moeten ten scherpste worden veroordeeld! En toch, ondanks deze tragische omstandigheden, is de eeuwenlange interactie tussen de beide gemeenschappen zo vruchtbaar geweest, dat zij heeft bijgedragen aan de geboorte en ontwikkeling van een beschaving en cultuur die algemeen bekend staat als de joods-christelijke beschaving, alsof deze twee werelden, die om verschillende redenen als verschillend of tegenstrijdig worden gezien, besloten zich te verenigen om de mensheid dit edele samensmeltsel aan te bieden. Deze band, die Joden en Christenen met elkaar verbindt maar ook van elkaar scheidt, moet leiden tot een nieuw gevoel van verantwoordelijkheid voor en met elkaar. Vgl. Paus Benedictus XVI, Toespraak, Hechel Shlomo Center, Jeruzalem - tijdens de reis door het Heilig Land 2009, Beleefdheidsbezoek aan de twee opperrabbijnen (12 mei 2009). AAS 101 (2009), blz. 522-523 Vgl. Bisschoppensynodes, Aangeboden aan de H. Vader, Lijst van 44 Voorstellen van de Synode over het Midden-Oosten (23 okt 2010), 41 Want beide volkeren hebben dezelfde zegening en beloften van de eeuwigheid ontvangen, die hen in staat stelt om vertrouwvol verder te gaan op de weg naar het broederlijke samenzijn.

De Katholieke Kerk, trouw aan de leer van het Tweede Vaticaans Concilie, heeft veel achting voor de moslims, die God vooral vereren met gebed, het geven van aalmoezen en vasten; die Jezus vereren als een profeet, maar niet zijn godheid erkennen, en die Maria, zijn maagdelijke Moeder, eren. Wij weten dat de ontmoeting tussen het Christendom en de islam vaak de vorm heeft aangenomen van een leerstellig geschil. Het is bedroevend dat beide partijen de leerstellige verschillen hebben gebruikt als voorwendsel om, in naam van de religie, intolerante handelingen, discriminatie, marginalisatie en zelfs vervolging te rechtvaardigen. Vgl. Bisschoppensynodes, Aangeboden aan de H. Vader, Lijst van 44 Voorstellen van de Synode over het Midden-Oosten (23 okt 2010), 5

Ondanks dit gegeven leven Christenen in het Midden-Oosten in het dagelijks leven naast moslims. Hun aanwezigheid daar is niet recent noch toevallig, maar heeft een lange geschiedenis. Als een integraal onderdeel van het Midden-Oosten hebben de Christenen in de loop der eeuwen een relatie met hun omgeving opgebouwd, die leerzaam kan zijn. Zij hebben zich uitgedaagd gevoeld door de islamitische devotie en vroomheid en zij zijn, voor zover dat mogelijk was, blijven leven in overeenstemming met de waarden van het Evangelie en zijn deze waarden ook in de hun omringende cultuur blijven bevorderen. Het resultaat was een bijzondere vorm van symbiose. Het is dan ook terecht de bijdrage te erkennen van zowel Joden, Christenen als moslims aan de vorming van de rijke cultuur van het Midden-Oosten. Vgl. Bisschoppensynodes, Aangeboden aan de H. Vader, Lijst van 44 Voorstellen van de Synode over het Midden-Oosten (23 okt 2010), 42

De katholieken van het Midden-Oosten, waarvan de meerderheid ook in deze landen geboren is, hebben de plicht en het recht om ten volle deel te nemen aan het leven van hun land en te werken aan de opbouw ervan. Zij zouden als volwaardige burgers moeten worden behandeld en niet als tweederangs burgers of gelovigen. Zoals zij in het verleden, als pioniers van de Arabische Renaissance volledig deel hadden aan het culturele, economische en wetenschappelijke leven van de verschillende culturen van de regio, zo willen zij ook nu hun ervaringen uitwisselen met de moslims en hun eigen bijdrage leveren. Het is omwille van Jezus dat Christenen zo alert zijn waar het de waardigheid van de menselijke persoon betreft en de godsdienstvrijheid die daarbij hoort. Omwille van de liefde tot God en de mensheid, daarmee de twee naturen van Christus erend, en met het oog op het eeuwige leven hebben Christenen scholen, ziekenhuizen en allerlei instellingen gebouwd, waar iedereen zonder uitzondering welkom was. Vgl. Mt 25, 31. e.v. Daarom zijn Christenen in het bijzonder bezorgd over de fundamentele rechten van de mens. Het is onjuist te zeggen dat deze rechten alleen ‘christelijke’ mensenrechten zouden zijn. Zij zijn niets meer en niets minder dan de rechten die de waardigheid van elke menselijke persoon en elke burger vereist, ongeacht zijn herkomst, religieuze overtuiging en politieke keuzes.

Godsdienstvrijheid is de hoogste van alle vrijheden. Zij is een heilig en onaantastbaar recht. Op individueel en collectief niveau houdt het in dat iedereen vrij is zijn eigen geweten te volgen in godsdienstige zaken en tegelijkertijd, dat iedereen vrij is zijn godsdienst te belijden. Het omvat de vrijheid om de godsdienst te kiezen die men voor waar houdt en zijn geloof in het openbaar te belijden. Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Verklaring, Over de godsdienstvrijheid - Het recht van de persoon en van de gemeenschappen op sociale en burgerlijke vrijheid in godsdienstige aangelegenheden, Dignitatis Humanae (7 dec 1965), 2-8 Vgl. Paus Benedictus XVI, Boodschap, Wereldvredesdag 2011, Godsdienstvrijheid, de weg naar vrede (8 dec 2010) Vgl. Paus Benedictus XVI, Toespraak, Sala Regia, Vaticaan, Tot het bij de Heilige Stoel geaccrediteerde Corps Diplomatique, Nieuwjaar 2011 (10 jan 2011) Iedereen moet in vrijheid zijn godsdienst kunnen belijden en aan de religieuze symbolen ervan uiting kunnen geven zonder zijn leven en persoonlijke vrijheid in gevaar te brengen. De godsdienstvrijheid is geworteld in de waardigheid van de persoon; zij is de garantie voor de morele vrijheid en stimuleert het wederzijds respect. Joden, die lang geleden hebben onder dodelijke vijandigheden, weten heel goed wat de voordelen zijn van godsdienstvrijheid. Moslims aan de andere kant, delen met de Christenen de overtuiging dat er geen sprake mag zijn van dwang in godsdienstzaken, laat staan van geweld. Een dergelijke dwang, die veelsoortige en verborgen vormen aan kan nemen op individueel, sociaal, cultureel, bestuurlijk en politiek terrein, is in strijd met Gods wil. Zij is een bron van politieke instrumentalisering van de religie, discriminatie en geweld met mogelijk een dodelijke afloop. God wil het leven, niet de dood. Hij verbiedt de moord, zelfs de moord op de moordenaar. Vgl. Gen. 4, 15-16 Vgl. Gen. 9, 5-6 Vgl. Ex. 20, 13

Een aantal landen kent religieuze tolerantie, maar deze verplicht tot weinig en heeft een beperkte actieradius. Er is nog een extra stap nodig om van de religieuze tolerantie de godsdienstvrijheid te bereiken. Als die noodzakelijke stap wordt genomen, betekent dat niet dat de deur wordt opengezet voor relativisme, zoals sommigen beweren. De godsdienstvrijheid brengt het geloof niet in gevaar, maar roept op tot een heroverweging van de relatie van de mens tot religie en tot God. Godsdienstvrijheid is geen aanval op de “fundamentele waarheden” van het geloof, want afgezien van verschillen tussen mensen en godsdiensten, worden alle mensen door een straal van de waarheid verlicht. Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Verklaring, Over de houding van de Kerk tegenover niet-christelijke godsdiensten, Nostra Aetate (28 okt 1965), 2 Wij weten heel goed dat de waarheid, los van God, niet bestaat als een autonome werkelijkheid. Als dat wel zo was, zou zij een afgod zijn. De waarheid kan zich niet ontplooien tenzij in iets anders dat openstaat voor God, die Zijn eigen anders-zijn wil openbaren in en door onze broeders en zusters, de mensen. Daarom is het onjuist als iemand zegt, daarbij alles buitensluitend: “Ik bezit de waarheid”. Niemand bezit de waarheid; zij is altijd een gift die van ons vraagt dat wij op weg gaan om ons steeds meer aan haar te conformeren. De waarheid kan alleen worden gekend en ervaren in vrijheid; daarom kunnen wij de waarheid niet aan anderen opleggen; de waarheid wordt alleen ontsloten in een ontmoeting in liefde.

De aandacht van de hele wereld is gevestigd op het Midden-Oosten, dat zijn weg zoekt. Moge deze regio laten zien dat co-existentie geen utopie is, en dat wantrouwen en vooroordelen niet onvermijdelijk zijn. Godsdiensten kunnen zich gezamenlijk in dienst stellen van het gemeenschappelijk welzijn en bijdragen aan de ontwikkeling van het individu en de opbouw van de samenleving. De Christenen in het Midden-Oosten hebben een eeuwenlange ervaring met de dialoog tussen de islam en het Christendom. Voor hen is de dialoog iets alledaags. Zij kennen de vele mogelijkheden en beperkingen ervan. Sinds kort kennen zij ook de dialoog tussen Jodendom en Christendom. Al sinds enige tijd vindt er bovendien een bilaterale of trilaterale dialoog plaats tussen joodse, islamitische en christelijke intellectuelen of theologen. Dat is een laboratorium waar uiteenlopende ontmoetingen en onderzoekingen plaatsvinden, en dat moet worden ondersteund. De katholieke instellingen of centra voor de studie van de filosofie, theologie en andere disciplines, die lang geleden in het Midden-Oosten gevestigd zijn en daar soms onder moeilijke omstandigheden werken, leveren daaraan een nuttige bijdrage. Ik groet hen hartelijk en moedig hen aan hun vredeswerk voort te zetten, in de wetenschap dat alles moet worden ondersteund wat de strijd met de onwetendheid aanbindt en erkenning bevordert. Met Gods hulp zal de vreugdevolle ontmoeting tussen de dialoog van het dagelijks leven en de dialoog van intellectuelen of theologen langzaam maar zeker bijdragen aan een beter samenleven van Joden en Christenen, Joden en moslims en moslims en Christenen. Dat is de wens die ik hier uitspreek en het doel waarvoor ik bid.

Document

Naam: ECCLESIA IN MEDIO ORIENTE
De Kerk in het Midden-Oosten - Naar aanleiding van de Bisschoppensynode over het Midden-Oosten
Soort: Paus Benedictus XVI - Postsynodale Apostolische Exhortatie
Auteur: Paus Benedictus XVI
Datum: 14 september 2012
Copyrights: © 2012, Libertrice Editrice Vaticana / Kerk in Nood
© 2013, Vert.: Betsy Raymakers
Bewerkt: 30 augustus 2013

Referenties naar dit document

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
 
|
Pagina delen: 
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2019, Stg. InterKerk, Schiedam