• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
De taak van de Paus
Met de aan Ons toevertrouwde opdracht de kudde des Heren te weiden bedoelde Christus op de allereerste plaats, dat Wij het aan de heiligen overgeleverde geloofsgoed met de grootste waakzaamheid zouden bewaren met verwerping van profane nieuwigheden en tegenspraak, die zich onder de valse naam van wetenschap aandienen. Deze waakzaamheid van de Opperherder is zeker ten allen tijde voor de katholieke gelovigen noodzakelijk geweest: steeds immers werden op aanstoken van de vijand van het menselijk geslacht mensen gevonden "die verkeerde dingen leren" (Hand.20,30), "holle praters en verleiders"(Tit.1,10), "anderen misleidend blijven ze zelf in dwaling" (2 Tim.3, 13). Wij moeten echter vaststellen dat het aantal vijanden van het kruis van Christus in onze dagen aanzienlijk is toegenomen. Zij trachten met heel nieuwe en vol sluwheid bedachte middelen de levende kracht der Kerk uit te schakelen en indien zij konden zouden zij heel het Rijk van Christus totaal vernietigen. Daarom is het Ons niet toegestaan langer te zwijgen, willen Wij niet de schijn op Ons laden dat Wij in onze heiligste opdracht tekort schieten en de welwillendheid die Wij tot nu toe in de hoop op inkeer betracht hebben als nalatigheid wordt aangerekend.
Noodzakelijkheid van onmiddellijk en streng optreden
Dat Wij in deze niet langer mogen dralen wordt allereerst verijst door het feit dat de kwaadstichters niet zozeer te zoeken zijn onder de openlijke vijanden, maar schuilen - en dit is wel de meest trieste en smartelijkste zaak - binnen de eigen boezem, in de Kerk zelf. Zo zijn zij des te verderfelijker naar mate zij minder opvallen.

Wij spreken hier, eerbiedwaardige Broeders, over velen onder katholieke leken en - wat nog veel bedroevender is - over een aantal priesters, die onder voorwendsel van liefde voor de Kerk, zonder een degelijke kennis van philosophie en theologie, maar van vergiftigde leerstellingen doortrokken, geïndoctrineerd door leraren die de Kerk haten, zich schaamteloos aandienen als vernieuwers van deze Kerk. In vermetelheid tot één groep aaneengesloten tasten zij de heiligste zaken aan in het werk van Christus. Zij laten zelfs de Persoon van de Goddelijke Verlosser niet ongemoeid en in vermetele heiligschennis maken zij Hem tot een gewoon mens zonder meer.

Dat Wij zulke lieden - ofschoon zij het zelf vreemd vinden - als vijanden der Kerk beschouwen kan niemand met recht verwonderlijk vinden, indien men kennis neemt van hun wijze van spreken en van hun leerstellingen. Men late hun bedoeling, waarover het oordeel alleen aan God toekomt, buiten beschouwing. Het is echter niet bezijden de waarheid als iemand hun tot de allerverderfelijkste vijanden van de Kerk rekent, want zoals Wij reeds opmerkten, ageren zij niet van buiten af, maar binnen de Kerk zelf beramen zij haar vernietiging: Het gevaar zit dus als 't ware in de aderen en ingewanden. Het onheil is daarom te erger naar mate zij een intiemer begrip van de Kerk hebben. Men bedenke bovendien dat zij de bijl niet hanteren tegen de takken en twijgen, doch de wortel zelf aantasten, namelijk het geloof zelf en de diepste wortelvezels van dit geloof. Als de wortel der onsterfelijkheid is doorgehakt laten zij de kiemen van verderf heel de boom zó doordringen, dat geen enkel deel van de katholieke leer nog onaangetast blijft. Zij houden hun handen niet af van ook maar één enkele waarheid. Daarvoor gebruiken zij duizenden nadeel veroorzakende streken; niets is voor hen te sluw of te kwaadaardig. Zij voegen rationalisme en katholicisme te samen en dat zó geslepen, dat zij zelfs iedereen als hij niet op zijn hoede is in de dwaling meeslepen. En daar zij zo vermetel zijn schrikken zij voor geen enkele gevolgtrekking terug en verkondigen deze botweg met de grootste zelfverzekerdheid. Om de geesten nog des te beter te kunnen misleiden komt daar bovendien bij dat zij zeer actief optreden, vol belangstelling voor alle vormen van wetenschap en bij hun streven naar roem meestal een strenge levenswijze betrachten. Wat tenslotte elke hoop op genezing wegneemt: zij hebben door hun wetenschap een gesteltenis aangekweekt waarin zij alle gezag verachten, geen enkele beperking aanvaarden en steunend op een bepaald soort vals geweten schrijven zij aan hun liefde voorde waarheid toe, wat in feite alleen toegeschreven kan worden aan hoogmoed en halsstarrigheid.
Wij hebben nog hoop gehad dit soort mensen tot inkeer te brengen; allereerst door met zachtheid te handelen als met kinderen; daarna met strengheid; tenslotte, ofschoon met tegenzin, door hen openlijk te berispen. Gij weet echter, eerbiedwaardige Broeders, hoe Wij dit tevergeefs hebben gedaan. Soms hebben zij voor een korte tijd het hoofd gebogen, maar zij staken het spoedig weer trotser omhoog. Als het nu nog ging om een enkele zaak, hadden Wij kunnen doen alsof Wij niets zagen. Maar de veiligheid van het katholicisme is hier aan de orde. Daarom moet het stilzwijgen, dat bij voortduring misdadig zou zijn, noodzakelijk worden verbroken om deze kwaadaardige lieden aan heel de Kerk te tonen in hun ware gedaante.
Indeling van de Encycliek
Daar het nu tot de zeer geslepen tactiek van de modernisten behoort om hun stellingen niet op de gebruikelijke manier voor te dragen in een ordelijk geheel, maar los van elkaar alsof ze met elkaar niets hadden uit te staan, alsof ze nog naar vastere formuleringen zochten, terwijl ze in tegendeel, eerbiedwaardige Broeders, vaststaan en onwrikbaar, is het van belang dat Wij hier vooreerst die leerstellingen samenvatten; dat wij vervolgens wijzen op hun onderling verband en tenslotte de middelen voorschrijven om deze afschuwelijke dwaling te overwinnen.

Document

Naam: PASCENDI DOMINICI GREGIS
Over de leerstellingen van het modernisme
Soort: H. Paus Pius X - Encycliek
Auteur: H. Paus Pius X
Datum: 8 september 1907
Copyrights: © 1975, Stichting tot Behoud van het R.K. Leven, Tilburg
Bewerkt: 7 augustus 2018

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
 
|
Pagina delen: 
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2018, Stg. InterKerk, Schiedam