• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
Sacrament

(Latijn: sacramentum = eed op de vlag, meestal als vertaling van het Griekse mysterion = geheimenis) Sacramenten zijn zichtbare tekens van een onzichtbare werkelijkheid, waarin Christenen de helende, verzoenende, nabije, versterkende en liefdewekkende aanwezigheid van God kunnen ervaren, omdat in de Sacramenten de genade van God werkt.

Alinea's in de marge van alinea 620

Wat betekent: Jezus is opgestegen ten hemel?

Met Jezus is een van ons bij God aangekomen en voor altijd daar. In zijn Zoon is God ons mensen menselijk nabij. Bovendien zegt Jezus in het Johannesevangelie: ‘Wanneer ik van de aarde omhooggeheven word, zal ik iedereen naar mij toe halen’ (Joh. 12, 32). Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 659-667

In het Nieuwe Testament markeert de hemelvaart van Christus het einde van een veertig dagen durende bijzondere nabijheid van de Verrezene tot zijn leerlingen. Aan het einde van die periode gaat Christus met zijn hele mens-zijn binnen in de heerlijkheid van God. De Heilige Schrift brengt dit tot uitdrukking door de symbolen ‘wolken’ en ‘hemel’. ‘De mens’, aldus Paus Benedictus XVI, ‘vindt ruimte in God.’ Jezus Christus is nu bij de Vader, vanwaar hij op een dag zal komen, ‘om te oordelen de levenden en de doden’. De hemelvaart van Christus betekent dat Jezus niet meer zichtbaar op aarde is, maar toch tegenwoordig en aanwezig.

Waarom is Jezus Christus de Heer van de hele wereld?

Jezus Christus is Heer van de wereld en van de geschiedenis omdat alles met het oog op Hem geschapen is. Alle mensen zijn door Hem verlost en worden door Hem geoordeeld. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 668-674.680

Hij is boven ons, als de enige voor wie wij in aanbidding de knieën buigen; Hij is bij ons als het hoofd van zijn kerk, waarin nu al het Koninkrijk van God begint; Hij is ons vooruit als de Heer van de geschiedenis, in wie de machten van de duisternis definitief overwonnen worden en de lotgevallen van de wereld naar Gods plan voltooid worden; Hij komt ons tegemoet in heerlijkheid, op een dag die wij niet kennen, om de wereld te vernieuwen en te voltooien. Zijn nabijheid kunnen wij vooral ervaren in het Woord van God, in het ontvangen van de Sacramenten, in de zorg voor de armen en ‘waar twee of drie in mijn naam samen zijn. Vgl. Mt. 18, 20

Wat betekent ‘Kerk’?

Het Griekse woord voor Kerk: ‘ekklesia’ betekent ‘de geroepenen’. Wij allen die gedoopt zijn en in God geloven, worden door de Heer geroepen. Samen vormen we de Kerk. Christus is, zoals Paulus zegt, het hoofd van de Kerk. Wij zijn zijn lichaam. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 748-757

Als wij de Sacramenten ontvangen en het Woord van God horen, is Christus in ons en zijn wij in Hem – dat is de Kerk. De Heilige Schrift beschrijft de nauwe persoonlijke levensgemeenschap van alle gedoopten met Jezus in steeds nieuwe beelden: de ene keer is er sprake van het volk van God, dan weer van de bruid van Christus; één keer wordt de Kerk moeder genoemd, dan weer is ze de familie van God, of ze wordt vergeleken met een bruiloftsgezelschap. Nooit gaat het over de Kerk als alleen maar een instituut, nooit over de ‘officiële kerk’, waar je aan voorbij kunt leven. Wij zullen ons ergeren aan de fouten en gebreken in de kerk, maar we kunnen ons nooit van haar distantiëren, omdat God onherroepelijk voor haar gekozen heeft en zich ondanks alle zonde niet van haar distantieert. De kerk is Gods aanwezigheid onder ons mensen. Daarom moeten wij wel van haar houden.

Wat is de taak van de Kerk?

Het is de taak van de Kerk om het rijk van God, dat met Jezus al begonnen is, in alle volkeren te doen ontkiemen en groeien. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 763-769.774-776.780

Waar Jezus kwam, beroerde de hemel de aarde: het rijk van God brak aan, een rijk van vrede en gerechtigheid. De Kerk dient dit rijk van God. Ze is geen doel in zichzelf. Ze moet voortzetten waar Jezus mee begonnen is. Ze moet handelen zoals Jezus zou handelen. Ze zet de heilige tekenen van Jezus (Sacramenten) voort. Ze verspreidt Jezus’ woorden. Daarom is de Kerk, in al haar zwakheden, een sterk stuk hemel op aarde.

Wat betekent: ‘De Kerk is het lichaam van Christus’?
Waarom kan er maar één Kerk zijn?

Zoals er maar één enkele Christus is, zo kan er maar één enkel lichaam van Christus zijn, één enkele bruid van Christus, dus maar één enkele Kerk van Jezus Christus. Hij is het hoofd, de kerk is het lichaam. Samen vormen ze de ‘hele Christus’ (Augustinus). Zoals het lichaam vele ledematen heeft, maar één lichaam is, zo bestaat ook de ene kerk in en uit veel deelkerken. Samen vormen zij de hele Christus. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 811-816.866.870

Jezus heeft zijn Kerk gebouwd op het fundament van de apostelen. Dit fundament is tot op vandaag dragend. Het geloof van de apostelen werd onder leiding van het ambt van Petrus, dat ‘in liefde leiding geeft’ (Ignatius van Antiochië), van generatie op generatie in de Kerk doorgegeven. Ook de Sacramenten die Jezus aan de apostelen heeft toevertrouwd, werken nog steeds in hun oorspronkelijke kracht.

Waarom heet de Kerk katholiek?

‘Katholiek’ (Grieks: katholon) betekent: in zijn totaliteit, in zijn geheel. De Kerk is katholiek omdat Christus haar geroepen heeft het hele geloof te belijden, alle Sacramenten te bewaren en te bedienen en de blijde boodschap aan allen te verkondigen; en Hij heeft hen uitgezonden tot alle volken. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 830-831

Wie behoort tot de katholieke Kerk?

Volledig bij de gemeenschap van de katholieke Kerk behoort wie zich in eenheid met de paus en bisschoppen door het belijden van het katholieke geloof en het ontvangen van de Sacramenten verbindt met Jezus Christus. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 836-838

God wilde een Kerk voor allen. Helaas zijn wij Christenen ontrouw geworden aan die wens van Christus. Toch zijn wij door het geloof en de gemeenschappelijke doop nog diep met elkaar verbonden.

Waarom viert de kerk zo vaak de eredienst?

Het volk Israël onderbrak al ‘zevenmaal per dag’ (Ps. 119, 164) het werk om God te prijzen. Jezus nam deel aan de eredienst en gebeden van zijn volk; Hij leerde zijn leerlingen bidden en riep hen bijeen in de avondmaalszaal om met hen de eredienst van alle erediensten te vieren: de gave van zichzelf in de maaltijd. De Kerk, die oproept tot de eredienst, volgt zijn verzoek: ‘Doe dit tot mijn gedachtenis’ (1 Kor. 11, 24). Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1066-1070

Zoals de mens ademhaalt om in leven te blijven, zo ademt en leeft de Kerk door het vieren van de eredienst. God zelf is het die haar iedere dag nieuw leven inblaast door zijn Woord en zijn Sacramenten. We kunnen ook een ander beeld gebruiken: iedere eredienst is als een afspraak met de Geliefde, die God in onze agenda zet. Wie Gods liefde al aangevoeld heeft, gaat er graag naartoe. Wie soms weleens niets voelt en toch gaat, betoont God zijn trouw.

Wat gebeurt er met ons als wij de eredienst vieren?

Als wij de eredienst vieren, worden we opgenomen in de liefde van God, geheeld en veranderd. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1076

Alle vieringen van de Kerk en alle Sacramenten dienen er alleen maar toe dat wij het leven hebben in volheid. Als wij de eredienst vieren, ontmoeten we Hem die van zichzelf gezegd heeft: ‘Ik ben de weg, de waarheid en het leven’ (Joh. 14, 6). Wie naar de eredienst gaat en verlaten is, schenkt God geborgenheid. Wie naar de eredienst gaat en zich verloren voelt, vindt een God die op hem wacht.

Hoeveel Sacramenten zijn er en hoe heten ze?
Waarom hebben we eigenlijk Sacramenten nodig?

Sacramenten hebben we nodig om boven ons kleine menselijke leven uit te groeien en door Jezus als Jezus te worden: kinderen van God in vrijheid en heerlijkheid. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1129

In de doop worden verloren mensenkinderen tot geborgen kinderen van God; door het Vormsel worden zoekenden tot vastberaden mensen; door de biecht worden schuldigen tot verzoende mensen; door de Eucharistie worden hongerigen tot brood voor anderen; door het huwelijk en de priesterwijding worden individualisten tot dienaren van de liefde; door de ziekenzalving worden wanhopigen tot mensen vol vertrouwen. Het Sacrament in alle Sacramenten is Christus zelf. In Hem groeien wij uit de verlorenheid van de zelfzucht in het ware leven, dat niet meer ophoudt.

Waarom is het geloof in Jezus Christus niet genoeg? Waarom geeft God ons ook nog de Sacramenten?

Wij moeten en mogen met al onze zintuigen tot God komen, niet alleen met ons intellect. Daarom geeft God zich aan ons in aardse tekenen - in brood, wijn en olie, door woorden, zalvingen en handopleggingen. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1084.1146-1152

Mensen zagen Jezus, hoorden Hem, mochten Hem aanraken en ervoeren daarin heil en heling aan lijf en ziel. De zintuiglijke tekenen van de Sacramenten tonen ditzelfde handschrift van God, die de hele mens wil aanspreken en niet alleen maar zijn hoofd.

Waarom behoren de Sacramenten bij de Kerk? Waarom kan niet iedereen ze gebruiken zoals hij wil?

Sacramenten zijn gaven van Christus aan zijn Kerk. Het is haar taak ze te bedienen en ze te beschermen tegen misbruik. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1117-1119.1131

Jezus heeft zijn woorden en tekenen toevertrouwd aan concrete mensen, namelijk de apostelen, en ze niet aan een anonieme massa uitgeleverd. Tegenwoordig zouden we zeggen: 'Hij zette zijn erfgoed niet vrij op het internet, maar plaatste ze op een homesite'. Sacramenten zijn voor de Kerk en door de Kerk. Ze zijn voor de Kerk omdat het lichaam van Christus, dat de Kerk is, op de Sacramenten is gegrondvest, erdoor gevoed en voltooid wordt. Ze zijn door de Kerk, omdat Sacramenten krachten van het lichaam van Christus zijn, zoals in de Biecht, waar Christus ons door de priester de zonden vergeeft.

Welke Sacramenten ontvangen we maar één maal?

Doop, Vormsel en Wijding. Deze Sacramenten drukken een onuitwisbaar zegel op de mens. Doopsel en Vormsel maken hem voor altijd tot kind van God en gelijkvormig aan Christus. De Wijding is eveneens onuitwisbaar. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1121

Zoals we altijd een kind van onze ouders zijn en blijven en niet alleen maar ‘soms’ of ‘een beetje’, zo worden we door Doop en Vormsel ook voor altijd kind van God, gelijkvormig aan Christus en horen we bij zijn Kerk. Zo is ook de Wijding niet een baan die iemand tot zijn pensioen uitoefent, maar een onherroepelijke genadegave. Omdat God trouw is, blijft de werking van die Sacramenten voor altijd behouden voor de mensen – als ontvankelijkheid voor de roep van God, als roeping, als bescherming. Daarom kunnen die Sacramenten niet worden herhaald.

Waarom vooronderstellen de Sacramenten het geloof?

Sacramenten zijn geen magie. Een sacrament kan alleen maar werken als je het in geloof begrijpt en aanneemt. Sacramenten vooronderstellen niet enkel het geloof, maar versterken het ook en brengen het tot uitdrukking. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1122-1126

Jezus beval de apostelen de mensen eerst door hun verkondiging tot discipelen te maken, dus hun geloof te wekken, en ze dan pas te dopen. Het zijn dus twee dingen die wij in de Kerk ontvangen: het geloof en de Sacramenten. Christen word je ook tegenwoordig niet door een ritueel of door je te laten inschrijven, maar door het aannemen van het juiste geloof. Wij ontvangen het juiste geloof van de Kerk. Zij staat daarvoor borg. Omdat het geloof van de Kerk tot uiting komt in de liturgie, mag een sacramenteel ritueel niet door een ambtsdrager of een gemeenschap worden veranderd of gemanipuleerd.

Als een sacrament wordt bediend door iemand die onwaardig is, verliest het dan zijn werking?

Nee. De Sacramenten werken op grond van de voltrokken sacramentele handeling (ex opere operato), d.w.z. onafhankelijk van de morele houding of spirituele instelling van degene die het bedient. Het volstaat dat hij wil doen wat de kerk doet. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1127-1128.1131

Degenen die de Sacramenten bedienen, moeten in ieder geval een voorbeeldig leven leiden. Maar de Sacramenten worden niet werkzaam door de heiligheid van wie ze uitvoert, maar doordat Christus zelf in hen werkt. Hij respecteert echter ook onze vrijheid bij het ontvangen van de Sacramenten. Daarom hebben ze alleen maar een positieve werking als wij ons openstellen voor Christus.

Wie viert de liturgie?

Christus, de Heer zelf, is het die in alle aardse liturgieën de kosmische liturgie viert, die engelen en mensen, levenden en gestorvenen, verleden, nu en toekomst, hemel en aarde omvat. Priesters en gelovigen nemen op onderscheiden wijze deel aan de eredienst van Christus. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1136-1139

Als wij de eredienst vieren, moeten we ons innerlijk voorbereiden voor het grote dat daar geschiedt: nu en hier is Christus aanwezig en met Hem de hele hemel. Daar zijn allen vervuld van onzegbare vreugde en tegelijk van liefdevolle zorg voor ons. Het laatste boek van de Heilige Schrift, de geheime Openbaring, schildert in mysterieuze beelden die hemelse liturgie, waarmee wij hier op aarde instemmen.

Waarom vertalen wij liturgie met eredienst?

De eredienst is vooral Gods dienst aan ons - en pas dan onze dienst aan God. God geeft zich aan ons in heilige tekenen - zodat wij hetzelfde doen; ons zonder voorbehoud aan Hem geven. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1145-1192

Jesus is aanwezig in Woord en Sacrament – God is aanwezig. Dat is het eerste en belangrijkste bij iedere eredienst. Pas daarna komen wij. Jezus offert zijn leven voor ons, opdat wij Hem het geestelijke offer van ons leven brengen. In de Eucharistie geeft Christus zich aan ons, opdat wij ons aan Hem geven. Wij geven Jezus bij wijze van spreken een blanco cheque van ons leven. Zo nemen we deel aan het verlossende en veranderende offer van Christus. Ons kleine leven wordt geopend voor het rijk van God. God kan zijn leven in ons leven leiden.

Waartoe zijn er bij de heilige tekenen van de liturgie nog woorden nodig?

Liturgie vieren betekent God ontmoeten: Hem laten handelen, naar Hem luisteren, Hem antwoorden. Zulke tweegesprekken uiten zich altijd in woorden en gebaren. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1153-1155.1190

Jezus sprak door tekenen en woorden tot de mensen. Zo is het ook in de Kerk, als de priester de gaven toont en zegt: ‘Dit is mijn lichaam (...) dit is mijn bloed (...).’ Alleen door die verklarende woorden van Jezus worden tekenen tot Sacramenten: tekenen die bewerken wat zij betekenen.

Wat is een christelijk godshuis?

Een christelijk godshuis is een symbool zowel voor de kerkelijke gemeenschap van mensen op een concrete plaats, als voor de hemelse woningen die God voor ons bereid heeft. In een godshuis komen we bijeen om in gemeenschap of alleen te bidden en om de Sacramenten, vooral de Eucharistie te vieren. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1179-1186.1197-1199

‘Hier ruikt het naar de hemel’ – ‘Hier word je helemaal stil en eerbiedig.’ Sommige kerken hullen ons vormelijk in een sfeer van gebed. We voelen dat God hier aanwezig is. De schoonheid van de kerken verwijst naar de schoonheid, grootheid en liefde van God. Kerken zijn niet alleen stenen boodschappers van het geloof, maar woningen van God, die in het Sacrament van het altaar werkelijk en waarachtig aanwezig is.

Is er een innerlijke logica die de Sacramenten met elkaar verbindt?

Alle Sacramenten zijn een ontmoeting met Christus, die zelf het oersacrament is.

De Doop verbindt met Christus. Het Vormsel schenkt ons zijn geest. De Eucharistie verenigt ons met Hem. De Biecht verzoent ons met Christus. Door de Ziekenzalving geneest, sterkt en troost Christus. In het Huwelijkssacrament belooft Christus zijn liefde in onze liefde en zijn trouw in onze trouw. Door het Sacrament van Wijding mogen de priesters zonden vergeven en de heilige Mis vieren.

Wat is de Doop?

De Doop is de weg uit het rijk van de dood naar het leven; de toegangspoort tot de Kerk en het begin van een blijvende gemeenschap met God. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1213-1216.1276-1278

De Doop is het fundamentele Sacrament en de voorwaarde voor alle andere Sacramenten. Het verenigt ons met Jezus Christus, neemt ons op in zijn verlossende sterven aan het kruis, bevrijdt ons daardoor van de macht van de zonde en laat ons met Hem opstaan tot een leven zonder de macht van de zonde. Omdat de Doop een verbond met God is, moet de mens er ‘ja’ op zeggen. Bij de zuigelingendoop belijden de ouders in de plaats van het kind het geloof.

Wie kan de Doop bedienen?

In normale gevallen bedient de bisschop, een priester of een diaken het Sacrament van de Doop. In noodgevallen kan iedere Christen, ja ieder mens dopen, door water over het hoofd van de dopeling te gieten en de doopformule te spreken: ‘Ik doop u in de naam van de Vader en van de Zoon en van de Heilige Geest.’ Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1256.1284

De Doop is zo belangrijk dat zelfs een niet-Christen hem kan bedienen. Hij moet daarbij alleen de intentie hebben te doen wat de Kerk doet als zij doopt.

Wat zegt de Heilige Schrift over het Sacrament van het Vormsel?

Al in het Oude Testament wachtte het volk van God op de uitstorting van de Heilige Geest over de Messias. Jezus leidde een leven in een bijzondere geest van liefde en van volkomen eenheid met zijn Vader in de hemel. Deze geest van Jezus was de ‘Heilige Geest’, die het volk Israël vol verlangen verwachtte; en het was dezelfde geest die Jezus aan zijn leerlingen beloofde, dezelfde geest die vijftig dagen na Pasen, op het Pinksterfeest, op de leerlingen neerdaalde. En het is weer deze Heilige Geest van Jezus die op iedereen neerdaalt die het Sacrament van het Vormsel ontvangt. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1285-1288.1315

Al in het Bijbelboek Handelingen van de Apostelen, dat enkele tientallen jaar na Jezus’ dood ontstond, zien wij Petrus en Johannes op ‘vormingsreis’: zij leggen nieuwe Christenen die voordien ‘alleen in de naam van Jezus, de Heer, gedoopt waren’ de handen op, zodat hun hart vervuld werd met de Heilige Geest.

Wie kan het Vormsel ontvangen en wat wordt van een vormeling verlangd?

Iedere katholieke Christen die het Sacrament van de Doop heeft ontvangen en ‘in staat van genade’ is, kan tot het Vormsel worden toegelaten. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1306-1311.1319

‘In staat van genade’ zijn betekent geen zware (dood)zonde hebben begaan. Door een zware zonde maak je je los van God en kun je alleen door de Biecht weer met God worden verzoend. Een (jonge) Christen die zich op het Vormsel voorbereidt, bevindt zich in één van de belangrijkste fasen van zijn leven. Hij zal alles doen om het geloof met zijn hart en zijn verstand te bevatten; hij zal alleen en met anderen bidden om de Heilige Geest; hij zal zich voor zover het in zijn macht ligt, verzoenen met de mensen in zijn omgeving en met God, waartoe de Biecht hoort, die ook dichter bij God brengt als je geen zware zonde hebt begaan.

Wat is de heilige Eucharistie?

De heilige Eucharistie is het Sacrament, waarin Jezus Christus zijn lichaam en zijn bloed - Zichzelf - voor ons geeft, opdat wij ons ook in liefde geven aan Hem en ons in de heilige Communie met Hem verenigen. Zo worden we verbonden tot het ene lichaam van Christus, de Kerk. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1322.1324.1409

De Eucharistie is na de Doop en het Vormsel het derde initiatiesacrament van de katholieke Kerk. De Eucharistie is het mysterieuze middelpunt van al die Sacramenten, want het historische offer van Jezus aan het kruis word tijdens de transformatie tegenwoordig op verborgen wijze en zonder dat er bloed aan te pas komt. Zo is de eucharistieviering ‘de oorsprong en het hoogtepunt van heel het christelijke leven’ 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 11. Daar is alles op gericht; er is niets wat daarboven gaat. Als wij het gebroken brood eten, verenigen we ons met de liefde van Jezus, die zijn lichaam aan het hout van het kruis voor ons gaf; als wij drinken uit de beker, verenigen we ons met Hem die in overgave aan ons zelfs zijn bloed vergoot. Wij hebben deze ritus niet bedacht. Jezus zelf vierde met zijn leerlingen het Laatste Avondmaal en liep daarin vooruit op zijn dood; Hij gaf zich aan zijn leerlingen in de tekenen van Brood en Wijn en gaf ze opdracht vanaf nu en over zijn dood heen Eucharistie te vieren. ‘Doe dit telkens opnieuw om mij te gedenken’ (1 Kor. 11, 24).

Op welke wijze is Christus aanwezig als de Eucharistie wordt gevierd?

Christus is in het Sacrament van de Eucharistie op mysterieuze wijze, maar werkelijk aanwezig. Iedere keer dat de Kerk gehoor geeft aan de opdracht van Jezus ‘Doe dit om mij te gedenken’ (1 Kor. 11, 25), het brood breekt en de Kelk aanbiedt, vindt nu hetzelfde plaats wat destijds is gebeurd: Christus geeft zich waarachtig prijs voor ons, en wij krijgen waarachtig deel aan Hem. Het eenmalige en onherhaalbare kruisoffer van Christus wordt voltrokken op het altaar; het werk van onze verlossing voltrekt zich. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1362-1367

Waarom heeft Christus ons het boetesacrament en de ziekenzalving geschonken?
Voor wie is het Sacrament van de Ziekenzalving bedoeld?

Iedere gelovige die ernstig ziek is, kan het Sacrament van de Ziekenzalving ontvangen. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1514-1515.1528-1529

Men kan de Ziekenzalving ook meer dan eenmaal in zijn leven ontvangen. Zo is het ook zinvol wanneer jonge mensen die een zware operatie moeten ondergaan, vragen om dit Sacrament. Veel Christenen verbinden in zo een geval een (levens-)biecht met de Ziekenzalving; ze willen in het geval dat de operatie mislukt, God met een schoon geweten tegemoet treden.

Hoe werkt de Ziekenzalving?

De Ziekenzalving geeft troost, vrede en kracht en verbindt de zieke in zijn kritieke toestand en zijn lijden op een diep niveau met het lijden van Christus. Want de Heer heeft onze angsten doorstaan en onze pijn aan den lijve gevoeld en gedragen. Bij sommigen bewerkt de Ziekenzalving lichamelijke genezing. Maar wanneer God iemand tot zich wil roepen, schenkt Hij hem door de Ziekenzalving de kracht voor alle lichamelijke en geestelijke strijd op zijn laatste weg. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1520-1523.1532

Veel zieken zijn bang voor dit Sacrament en schuiven het voor zich uit tot het laatste moment, omdat ze denken dat het een soort doodsvonnis is. Het tegendeel is waar: de Ziekenzalving is een soort levensverzekering. Wie als Christen een zieke begeleidt, moet hem iedere valse angst ontnemen. De meeste mensen die in doodsgevaar verkeren, voelen intuïtief aan dat er op dat moment niets belangrijkers is dan zich onmiddellijk en onvoorwaardelijk te voegen bij Hem in wie de dood overwonnen is en die het leven zelf is: Jezus, de redder.

Hoe heten de Sacramenten van de dienst voor de gemeenschap?

Wie gedoopt en gevormd is, kan in de Kerk in twee speciale Sacramenten een bijzondere opdracht ontvangen en daartoe door God in dienst worden genomen: de Wijding en het Huwelijk. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1533-1535

Beide Sacramenten hebben iets gemeenschappelijks: ze zijn bestemd voor anderen. Niemand wordt alleen voor zichzelf gewijd, ook treedt niemand alleen voor zichzelf in het huwelijk. Het Wijdings- en Huwelijkssacrament zijn bedoeld om het volk van God op te bouwen, d.w.z. ze zijn een kanaal waardoor God liefde door de wereld laat stromen.

Wat gebeurt er bij de priesterwijding?

Bij de priesterwijding roept de bisschop de kracht van God af over de wijdingskandidaat. Die ontvangt hierdoor een onuitwisbaar zegel, dat hem nooit meer zal verlaten. Als medewerker van zijn bisschop zal de priester het woord van God verkondigen, de Sacramenten bedienen en vooral de heilige Eucharistie celebreren. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1562-1568

Tijdens de heilige Mis begint de eigenlijke priesterwijding met het noemen van de naam van de kandidaat. Na de preek van de bisschop belooft de toekomstige priester gehoorzaamheid aan de bisschop en zijn opvolgers. De eigenlijke wijding vindt vervolgens plaats door handoplegging en gebed van de bisschop.

Hoe komt het Sacrament van het Huwelijk tot stand?

Het Sacrament van het Huwelijk komt tot stand door een voor God en de Kerk afgelegde belofte van man en vrouw, die door God aangenomen en bezegeld wordt en door de lichamelijke vereniging van het paar voltrokken wordt. Omdat God zelf de band van het sacramentele huwelijk smeedt, bindt die tot de dood van één van beide partners. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1625-1631

Het Huwelijkssacrament dienen man en vrouw elkaar toe. De priester of diaken roept Gods zegen af over het paar en is verder alleen getuige dat het huwelijk onder de juiste voorwaarden tot stand komt en de belofte omvattend en openlijk wordt afgelegd. Een huwelijk kan alleen tot stand komen als er huwelijksconsensus bestaat, d.w.z. als man en vrouw in vrijheid en zonder angst en dwang het huwelijk willen en als ze niet door natuurlijke of kerkelijke wetten verhinderd zijn tot een huwelijk (een al bestaand huwelijk, celibaatbelofte).

Wat doet de genade van God met ons?

De genade van God neemt ons op in het innerlijke leven van de drievuldige God, in de uitwisseling van liefde tussen Vader, Zoon en Heilige Geest. Ze stelt ons in staat te leven in de liefde van God en vanuit deze liefde te handelen. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 1999-2000.2003-2004.2023-2024

De genade is van boven over ons uitgestort en niet te verklaren vanuit oorzaken van deze wereld (bovennatuurlijke genade). Ze maakt ons – vooral door de doop – tot kinderen van God en erfgenamen van de hemel (heiligmakende of vergoddelijkende genade). Ze schenkt ons een blijvende innerlijke neiging tot het goede (habituele genade). De genade helpt ons alles te onderscheiden, te willen en te doen wat ons leidt naar het goede, naar God en de hemel (actuele genade of genade van bijstand). Genade voltrekt zich op bijzondere wijze in de Sacramenten, die naar de wil van onze Verlosser de ontmoetingsplaatsen met God zijn (sacramentele genade). Genade manifesteert zich ook in bijzondere genadegaven die aan individuele christenen gegeven zijn (charismata) of in bijzondere krachten die beloofd zijn aan de staat van het huwelijk, het religieus leven en de geestelijke stand (genade van staat).

Hoe helpt de Kerk ons een goed en verantwoordelijk leven te leiden?

In de Kerk worden we gedoopt. In de Kerk ontvangen we het geloof dat de Kerk de eeuwen door onvervalst heeft bewaard. In de Kerk horen we het levende woord van God en wordt ons verteld hoe we moeten leven zoals God het wil. Door de Sacramenten, die Jezus zijn leerlingen heeft toevertrouwd, bouwt de Kerk ons op, sterkt en troost zij ons. In de Kerk brandt het vuur van de heiligen dat het vuur in ons kan ontsteken. In de kerk wordt de heilige Eucharistie gevierd, waarin de overgave en kracht van Christus zo voor ons wordt vernieuwd, dat wij, met Hem verbonden, zijn lichaam worden en uit zijn kracht leven. Ondanks al haar menselijke zwakheden: wie Christen wil zijn, kan niet om de Kerk heen. Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 2030-2031.2047

Wat behoort er wezenlijk tot het christelijk huwelijk?
  1. De eenheid: het huwelijk is een verbond dat wezenlijk een eenheid van lichaam, geest en ziel tussen man en vrouw teweegbrengt.
  2. De onontbindbaarheid: het huwelijk geldt ‘tot de dood u scheidt’.
  3. De openheid voor nageslacht: elk huwelijk moet openstaan voor kinderen.
  4. De gerichtheid op het welzijn van de partner.

Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 2360-2361.2397-2398

Wanneer een van beide partners op het moment van de huwelijkssluiting één van de vier genoemde punten uitsluit, dan komt het Sacrament van het huwelijk niet tot stand.

Document

Naam: YOUCAT
Jongerencatechismus van de Katholieke Kerk - met een woord vooraf door Paus Benedictus XVI
Soort: Catechismus-Compendium
Datum: 29 november 2010
Copyrights: © 2011-2013, 3e Druk - Uitgeverij Lannoo nv (voor de Nederlandse vertaling)
Bewerkt: 7 november 2019

Opties

Internetadres
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2019, Stg. InterKerk, Schiedam