• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

Onze Moeder de Heilige Kerk heeft zich altijd laten leiden door Haar vurige liefde voor de zielen. Met ongeduld verlangde Zij de Haar, door Christus toevertrouwde, universele, reddende opdracht en taak te vervullen. Met alle Haar ter beschikking staande middelen heeft Zij zich steeds gewijd aan de vooral geestelijke verzorging van zwervers, vreemdelingen, bannelingen en van alle emigranten. Daarbij schakelde Zij op de eerste plaats Haar priesters in en deze hebben vol ijver gearbeid, om door het toedienen van de genadegaven en door de prediking van het woord van God, deze katholieken te bevestigen in hun geloof door de band van de liefde. Laten Wij in het kort eens nagaan, wat de Kerk op dit terrein in het verleden heeft gedaan, om daarna wat langer stil te staan bij datgene, wat Zij doet in onze tijd.

Op de eerste plaats herinneren Wij hier dan aan de daden en de woorden van Sint Ambrosius. Deze grote Bisschop van Milaan liet na de nederlaag van keizer Valens bij Adrianopolis de heilige vaten smelten en verkopen, om de ongelukkigen, die waren gedeporteerd, te kunnen vrijkopen. Op deze manier hoopte hij hun materiële ellende te kunnen besparen en hen te behoeden voor nog ernstiger geestelijke gevaren. "Wie," zo schrijft Sint Ambrosius, "wie kan er nu zo hard, wreed en als van steen zijn, dat hij het zou betreuren zo de mannen te kunnen redden van de dood, de vrouwen van verkrachting door de barbaren iets veel ergers dan de dood , de meisjes en jongens te kunnen vrijwaren tegen besmetting door de afgoden, waaraan zij toch, onder bedreiging met de dood, zijn blootgesteld? Wij hebben dus deze daad voor onze verantwoording genomen en nu ze ook onder het volk ten uitvoer werd gebracht, staat het voor ons wel vast en wij verklaren het hierbij uitdrukkelijk, dat het van veel groter belang was de zielen voor O.L. Heer te bewaren dan het goud!" H. Ambrosius van Milaan, De Officiis Ministrorum. 11, 28, 136; Migne P. L. XVI, 1415 en vgl. ed. 1880.

Met eenzelfde wijsheid bezield zien Wij de Bisschoppen en priesters, die aan bewoners van verre streken de weldaad van het geloof brachten tegelijk met die van betere burgerlijke samenleving en rechtvaardiger sociale verhoudingen. Zij zorgden ook voor een betere aanpassing van de binnendringende barbaren aan de inheemse bevolking en begonnen aanstonds alles te doen om hen tot de christelijke godsdienst en de beschaving te brengen.

Hier mag verder wel gewezen worden op de religieuze orden, die werden gesticht ter bevrijding van de gevangenen: hun leden zagen in hun apostolische moed er niet tegen op, spontaan de smartelijkste beproevingen voor hun gevangen broeders te doorstaan, als zij hun maar de vrijheid konden terug schenken of hen althans enigszins troosten.

Na de ontdekking van een nieuw continent in het westen van de oude wereld ontbraken er evenmin priesters van Christus, die onvermoeibaar meetrokken met de kolonisten om te voorkomen, dat deze zouden breken met de christelijke moraal of bij die plotselinge toevloed van materieel bezit zich zouden laten meeslepen door een ontembare hartstocht. En tegelijkertijd werden zij onmiddellijk en als vanzelf missionarissen voor de inheemsen, die tot dan toe het licht van het geloof hadden moeten missen: zij onderwezen hen in het Evangelie en werden de voorvechters van hun waardigheid als broeders.

Hier mogen ook die pioniers van de Kerk niet worden verzwegen, die het lot van de negers trachtten te verzachten en hen voor Christus te winnen, toen zij op onmenselijke wijze als slaven uit hun geboorteland werden weggesleept en in de verschillende havens van Europa en Amerika schandelijk werden verhandeld. Met een enkel woord vermelden Wij hier nog de intense activiteit, die over de gehele christenheid, maar in het bijzonder in deze stad Rome, werd ontplooid door vrome instellingen, op zulk een providentiële wijze in de loop van de middeleeuwen in het leven geroepen, ten bate van pelgrims. Hieruit ontstonden de talloze ziekenhuizen, pelgrimstehuizen, kerken en nationale broederschappen, waarvan Wij tot in onze tijd nog sporen aantreffen. Bijzondere vermelding verdienen de zogenaamde "Pelgrimsscholen" van de Saksers, Longobarden, Franken en Friezen. Hun oprichting rond het Vaticaan en het graf van de Prins der Apostelen dateert reeds van de VIIIe eeuw. Zij waren bedoeld om de pelgrims te helpen, die vanuit de landen aan de andere zijde van de Alpen naar Rome kwamen om de gedachtenissen der Apostelen te vereren. Deze "scholen" beschikten over een eigen kerk en kerkhof en onderhielden priesters en andere geestelijken, afkomstig uit bedoelde landen. Deze zorgden dan voor het geestelijk en stoffelijk welzijn van hun landgenoten, vooral van de zieken en armen onder hen. In latere eeuwen voegden zich hierbij ook kloosters annex speciale pelgrimsverblijven, zoals bijvoorbeeld die van de Ethiopiërs of Abessiniërs, van de Hongaren en van de Armenen. Het was alles de prachtige echo van het woord van Sint Paulus, die vermaande: "helpt de heiligen in hun noden, legt u toe op de gastvrijheid" (Rom. 12, 13).

Intussen leerde de ervaring, dat het werk van de priester onder vreemdelingen en pelgrims des te effectiever was, wanneer het verricht werd door priesters van gelijke taal en oorsprong, vooral wanneer het onwetenden betrof of mensen, die slechts zeer oppervlakkig de christelijke godsdienst hadden leren kennen. Die ervaring vond een plechtige sanctie in het vierde Concilie van Lateranen in het jaar 1215, dat namelijk bepaalde: "Gezien het feit, dat op vele plaatsen in eenzelfde stad of bisdom een gemengde bevolking leeft met verschillende taal, die wel allen eenzelfde geloof belijden, doch naar verschillende riten en gebruiken, verordenen wij uitdrukkelijk, dat de Bisschoppen van bedoelde steden of bisdommen voorzien in een aantal geschikte personen, die het goddelijk Officie naar de verschillende riten en talen kunnen vieren, de heilige Sacramenten van de Kerk kunnen toedienen en deze volksgroepen tevens op een passende wijze door woord en voorbeeld kunnen onderrichten" 4e Concilie van Lateranen, Caput 9. Viering van de openbare eredienst op plaatsen waar de bewoners behoren tot nationaliteiten met een andere rite (11 nov 1215). Mansi, S. Cone. Coll., Y-NII, bl. 998. Venetië 1778. Tot op de huidige dag heeft de Kerk zich hieraan trouw gehouden, o.a. door de oprichting van parochies voor verschillende naties en talen. Het is bekend, van hoeveel geestelijk voordeel deze - door de vreemdelingen steeds druk bezochte - parochies zijn geweest voor de zielen en voor de bisdommen zelf. Zij worden dan ook door allen hoog in ere gehouden. Vandaar dat de Wetboek
Codex Iuris Canonici (1917) (27 mei 1917)
niet naliet er de normen voor vast te leggen. Wetboek, Codex Iuris Canonici (1917) (27 mei 1917), 216. § 4 Zo kwam men met goedkeuring van de Apostolische Stoel langzamerhand tot de oprichting van talrijke nationale parochies vooral in Amerika, waar zij tot op vandaag uitstekend functioneren. En nog kort geleden, om een enkel voorbeeld te geven, werden er nieuwe nationale parochies opgericht voor de Chinezen op de Filipijnen. Reser. van de R. Congr. v. h. Consist., n. 510/52, waarbij na een audiëntie bij Z.H. de Paus op 10 juni 1952 aan de Aartsbisschop een apostolisch indult werd verleend voor de oprichting van een nationale parochie voor 15.000 geïmmigreerde Chinezen in zijn zetelstad.

Met het oog op het verschil in riten zijn er zelfs hier en daar zeer terecht afzonderlijke bisdommen opgericht, gelijk Wij aanstonds nog nader zullen bespreken.

Document

Naam: EXSUL FAMILIA NAZARETHANA
Het Huisgezin van Nazareth - Over de geestelijke verzorging van de emigranten
Soort: Paus Pius XII - Apostolische Constitutie
Auteur: Paus Pius XII
Datum: 1 augustus 1952
Copyrights: © 1952, Katholiek Archief, 7e jrg. nr. 40/41, blz. 785-802
Bewerkt: 29 november 2017

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
 
|
Pagina delen: 
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2018, Stg. InterKerk, Schiedam