• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

Zoals 2e Vaticaans Concilie - Constitutie
Dei Verbum
Over de Goddelijke openbaring
(18 november 1965)
aanbeveelt, wordt de Bijbel in de pastorale bediening veelvuldig gebruikt. Dat gebeurt op verschillende manieren, afhankelijk van de hermeneutiek die de pastores gebruiken en die verstaanbaar is voor de gelovigen 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Goddelijke openbaring, Dei Verbum (18 nov 1965), 24. Er zijn hoofdzakelijk drie situaties te onderscheiden: catechese, prediking, Bijbelapostolaat. Daarbij spelen allerlei factoren mee, samenhangend met de situatie waarin het christelijk leven zich bevindt. Het Woord van God in de catechese - 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de heilige liturgie, Sacrosanctum Concilium (4 dec 1963), 35 Congregatie voor de Clerus, Algemeen directorium voor de catechese, Directorium Catechisticum Generale (11 apr 1971), 16 - wordt op de eerste plaats vanuit de heilige Schrift uitgelegd. De in samenhang met de traditie uitgelegde Schrift is het uitgangspunt, de grondslag en de norm voor het catechetisch onderricht. De catechese zou onder andere tot doel moeten hebben de Bijbel op de juiste manier te leren verstaan en met vrucht te lezen. Dit zal de goddelijke waarheid die de Bijbel bevat, doen ontdekken, en opwekken om zo edelmoedig mogelijk in te gaan op de boodschap die God door zijn Woord richt tot de gehele mensheid.

Om personen en gebeurtenissen van het Oude en Nieuwe Testament voor te stellen in het licht van Gods plan, moet de catechese uitgaan van de historische context van de goddelijke openbaring.

Om aan te geven wat de heilsbetekenis van de Bijbeltekst is voor het heden, gebruikt men verschillende hermeneutische methodes. Die leiden tot verschillende soorten commentaar. De vruchtbaarheid van de catechese hangt af van de waarde van de gebruikte hermeneutiek. Het gevaar bestaat dat men het laat bij een oppervlakkig commentaar en alleen een chronologische beschouwing houdt over opeenvolgende Bijbelse gebeurtenissen en personen.

De catechese kan natuurlijk maar een gering aantal Bijbelteksten gebruiken. In het algemeen gebruikt zij vooral de verhalen, zowel uit het Nieuwe als uit het Oude Testament.

Ze benadrukt de Catechismus-Compendium
Tien Geboden
()
. Maar men: mag niet vergeten gebruik te maken van de godsspraken van de profeten, de wijsheidsgeschriften en de grote evangelietoespraken zoals de Bergrede.

Het evangelie moet zo worden aangeboden dat het leidt tot een ontmoeting met Christus: Hij is de sleutel tot de hele Bijbelse openbaring, en Hij brengt Gods oproep over waarop iedereen moet antwoorden. Het moet duidelijk worden dat het woord van de profeten en van hen “die in dienst van het woord zijn getreden” (Lc. 1, 2) ook tot de christenen van nu is gericht.

Soortgelijke opmerkingen zijn van toepassing op de ambtsbediening van de prediking: uit de oude teksten moet zij geschikt geestelijk voedsel halen voor de noden van de christelijke gemeenschap. Tegenwoordig wordt deze ambtsbediening vooral verricht op het einde van het eerste deel van de eucharistieviering door middel van de homilie die volgt na de verkondiging van Gods Woord.

Bij de uitleg van de Bijbelteksten kan in de homilie niet op allerlei details worden ingegaan. Men dient daarom duidelijk naar voren te brengen wat de tekst vooral wil zeggen, dat wat het meest verhelderend is voor het geloof en bevorderlijk voor het christelijk leven van individu en gemeenschap. Hierbij zal men ernaar moeten streven te actualiseren en te incultureren, zoals in het voorgaande is uiteen gezet. Daartoe moeten goede hermeneutische beginselen gehanteerd worden. Bij slechte voorbereiding bestaat het gevaar dat men liever niet diep ingaat op de Bijbellezingen, en alleen maar gaat moraliseren of actuele kwesties gaat behandelen zonder ze te verhelderen met Gods Woord.

In verschillende landen hebben exegeten meegewerkt aan publicaties die de pastores kunnen helpen om de Bijbelse lezingen in de liturgie goed te verstaan en op juiste wijze aan te geven wat ze te betekenen hebben voor deze tijd. Het is wenselijk dat dit op grotere schaal gebeurt. De predikant moet zeker vermijden dat alleen maar gesproken wordt over de plichten van de gelovigen. De boodschap van de Bijbel moet vooral een blijde boodschap blijven over het door God aangeboden heil. Nuttiger en meer overeenkomstig de Bijbel zal een prediking zijn die de gelovigen vooral helpt “enig begrip te hebben van de gave Gods” (Joh. 4, 10) zoals zij geopenbaard wordt in de Schrift, en die doet verstaan wat daaruit in positieve zin aan eisen voortvloeit.

Doel van het Bijbelapostolaat is de Bijbel te doen kennen als Woord van God en bron van leven. Allereerst stimuleert het vertalen van de Bijbel in de meest uiteenlopende talen, en voor de verspreiding van die vertalingen. Het neemt of steunt allerlei initiatieven: oprichten van Bijbelgroepen, organiseren van conferenties over de Bijbel of van Bijbelweken, uitgave van tijdschriften en boeken, enzovoorts.

Kerkelijke verenigingen en bewegingen die de Bijbel allereerst lezen in het perspectief van geloof en christelijke actie verzorgen een belangrijke bijdrage. In de bijeenkomsten van talrijke ‘basisgemeenschappen’ staat de Bijbel centraal, met daarbij een drievoudige doelstelling: de Bijbel leren kennen, de gemeenschap opbouwen, het volk dienen. Ook hier is de hulp van exegeten nuttig om te vermijden dat toepassingen worden gemaakt die geen fundament hebben in de tekst. Maar het is verheugend de Bijbel in handen te zien van eenvoudige en arme mensen; zij kunnen duidelijker maken hoe de Bijbel in geestelijk en existentieel opzicht geïnterpreteerd en geactualiseerd moet worden Vgl. Mt. 11, 25 dan dat een zelfgenoegzame wetenschap dat kan.

De betekenis van de massamedia - pers, radio, televisie - wordt steeds groter. Vandaar dat voor de verkondiging van Gods Woord en de kennis van de Bijbel het gebruik van deze middelen moet worden gestimuleerd. Omdat ze zeer eigen kenmerken hebben, en ook omdat ze grote invloed hebben op het publiek, is een speciale training in het gebruik ervan nodig. Daardoor kunnen knullige improvisaties en minderwaardig effectbejag worden vermeden.

Steeds wanneer de Bijbeltekst wordt aangeboden, moet het gebeuren ongeacht de context - in de catechese, in de prediking of in het Bijbelapostolaat - met het respect dat de tekst verdient.

Document

Naam: INTERPRETATIE VAN DE BIJBEL IN DE KERK
Soort: Pauselijke Bijbelcommissie
Datum: 15 april 1993
Copyrights: © 1993, RKKerk.nl
Vert.: F. van Voorst tot Voorst s.j.; alineanummering van de redactie
Bewerkt: 7 november 2019

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2019, Stg. InterKerk, Schiedam