• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
aa, Eerste grondregel voor de praktijk: "helpen en genezen"

Past deze gedragsregel van medische gewetensplicht toe tijdens de oorlog, wanneer het meedogenloos geweld van de moderne wapenen zoveel levens vernietigt, zoveel wonden, zoveel verminkingen, zoveel lijden en smarten, zoveel verlies en verlatenheid veroorzaakt zowel op het slagveld als in de gebombardeerde steden. De onderhouding van deze elementaire wet voor geweten en praktijk van de arts zal overal ter wereld goedkeuring vinden bij alle weldenkenden; zij beantwoordt aan de stem van het mensenhart en aan de verwachting van ieder rechtgeaarde geest.

bb, De algemeenheid van het medisch geweten

Wij behoeven niet nader te verklaren, dat het medische geweten, gelijk gij zelf hebt opgemerkt, het collectieve geweten kan zijn van alle geneesheren over heel de wereld. De menselijke natuur, de biologische en medische wetten, het lijden en het leed, maar ook de dankbaarheid jegens hen, die daarbij hulp en leniging brengen, zijn overal dezelfde.

cc. Objectiviteit van het medisch geweten

Hier raakt men aanstonds een andere fundamentele waarheid: dit medisch geweten is niet louter subjectief, het vormt zich veeleer door het contact met de werkelijkheid en richt zich daarop en op de ontologische wetten, die alle denken en oordelen regelen.

dd, Ook het wetenschappelijk onderzoek gebonden aan de ontologische wetten

Met deze ontologische wetten moet men vergelijken, wat wij daar juist hebben gezegd omtrent de wetenschap als zodanig. Ook de wetenschap is aan deze wetten onderworpen. De arts, die er geen rekening mee houdt, zou de naam van arts in de echte en meest eervolle zin van het woord verloochenen. In uw verslagen heeft men voorgesteld om twee klassen van artsen te onderscheiden: zij die onderzoekingen doen, en zij die praktijk uitoefenen. Dit onderscheid doet veronderstellen, dat de "onderzoeker" wordt beschouwd als geheel in dienst te staan van de "praktische geneesheer". In ieder geval, als de onderzoeker het streng verbod om te schaden, te vernietigen en te doden niet zou aanvaarden, zou hij ook het medisch geweten en de medische moraal verwerpen, die hem evenzeer bindt.

ee, Zedelijke grenzen in de uitoefening van de medische praktijk

Maar in de praktijk kan de gewetensvolle geneesheer, voor wie uw grondbeginsel "helpen en genezen, niet schaden of doden" vanzelfsprekend is, ook voor grenzen komen te staan, die een veto, een "neen" hem verbieden te overschrijden, omdat het gaat over belangen, die in de orde van de waarden hoger liggen dan de lichamelijke gezondheid en het leven. Paus Pius XII - Toespraak
Ce premier congres - Over onderzoek en nieuwe mogelijkheden in de geneeskunde
Tot de deelnemers aan het eerste internationale congres voor histopathologie van het zenuwstelsel
(13 september 1952)
hebben wij voor het "eerste congres voor de histopathologie van het zenuwstelsel" uitvoerig gehandeld over de zedelijke grenzen bij medisch onderzoek en behandeling. Thans is het voldoende, aan onze uiteenzetting van toen datgene te ontlenen, wat bijzonder betrekking heeft op de kwesties. die u aangaan.

Zoals uw verslagen aantonen, is dit probleem van de zedelijke grenzen ook bij uw besprekingen naar voren gebracht en zijn er verschillende meningen tot uiting gekomen. Wij zeiden verleden jaar, dat de geneesheer zijn beslissingen moet bepalen volgens het belang van de wetenschap, van de patiënt en van het algemeen welzijn. Over het belang van de wetenschap is reeds gehandeld. Wat het belang van de patiënt betreft, heeft de dokter niet meer recht om in te grijpen dan de patiënt hem geeft. De patiënt van zijn kant, het individu zelf, heeft geen recht om te beschikken over zijn leven, de gaafheid van zijn organisme, de afzonderlijke organen en hun functionneringsvermogen dan voor zover het welzijn van het gehele organisme zulks vraagt.

ff. Enkele bijzondere gevallen

Hier ligt de oplossing van de vraag, waarmee u zich heeft bezig gehouden: mag de geneesheer een gevaarlijk geneesmiddel toedienen, ingrepen doen, die waarschijnlijk of zeker dodelijk zijn, alleen omdat de patiënt het verlangt of er in toestemt? Zo ook op de vraag, die in zich begrijpelijk is voor een dokter, die vlak achter het front of in een militair hospitaal dienst doet: mag hij in geval van ondraaglijke of onstilbare pijn en in het geval van verschrikkelijke verwondingen op uitdrukkelijk verzoek van de zieke injecties geven, die gelijk staan met euthanasie?

gg. Bevoegdheid van de staat omtrent het leven van de onderdanen

Wat betreft het belang van de gemeenschap, heeft het openbaar gezag over het algemeen geen enkel recht om te beschikken over het leven en de integriteit van de organen van onschuldige onderdanen. De vraag omtrent lijfskastijdingen of de doodstraf behandelen wij hier niet, want wij spreken niet over de beul, maar over de geneesheer. Wijl de staat dit rechtstreeks beschikkingsrecht niet heeft, kan hij het ook niet meedelen aan de dokter om welke reden of tot welk doel dan ook. De politieke gemeenschap is geen fysiek wezen, gelijk het lichamelijk organisme, maar een geheel, dat alleen eenheid van doel en werking bezit. De mens is niet voor de staat, maar de staat voor de mens. Als er sprake is van redeloze wezens, zoals planten of dieren, dan heeft de mens de vrije beschikking over hun bestaan en hun leven (dit ontslaat hem niet van de verplichting tegenover God en zijn eigen waardigheid om mishandeling en ongemotiveerde wreedheden te vermijden), maar niet over dat van andere mensen of van ondergeschikten.

Hieraan heeft de arts te velde een zekere richtlijn, die hem niet ontslaat van de verantwoordelijkheid voor zijn beslissing, maar hem kan behoeden voor dwaling in zijn oordeel en hem een duidelijke en objectieve gedragsregel biedt.

Document

Naam: ARRIVéS AU TERME
Tot de deelnemers aan het 16e congres van het Internationaal Bureau van Onderzoek omtrent de militaire geneeskunde
Soort: Paus Pius XII - Toespraak
Auteur: Paus Pius XII
Datum: 19 oktober 1953
Copyrights: © 1955, Ecclesia Docens 0762, Uitg. Gooi & Sticht, Hilversum, pag. 104-125
Vert.: Dr. Chr. Oomen C.ss.R., J. Mulders C.ss.R., Dr. M.H. Mulders C.ss.R., Dr. J. Kahmann C.ss.R.
Bewerkt: 30 maart 2021

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2021, Stg. InterKerk, Schiedam