• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

De opwaardering van de "de facto verbintenissen" heeft ook een subjectief element. Wij zijn voor echte personen met hun eigen levensvisie, met hun eigen intenties, in één woord met hun "historie". Wij moeten de existentiële werkelijkheid van de individuele vrije keuze en de persoonlijke waardigheid beschouwen, die zich misschien kunnen vergissen. Maar in het geval van de "de facto verbintenissen" heeft de eis tot erkenning niet alleen effect op het individuele terrein van de vrijheid. Het is dus noodzakelijk dit probleem te benaderen vanuit het oogpunt van de sociale ethiek: het individu is een persoon en dus een sociaal wezen; het menselijk wezen is niet minder sociaal dan rationeel Aristoteles, Politica. I, 9-10 (Bk 1253a).

Personen kunnen elkaar ontmoeten in de dialoog en zich beroepen op gedeelde waarden en op de gezamenlijke eisen wat het algemeen welzijn betreft. Op dit terrein kan het universele referentiepunt, het criterium, niets anders zijn dan die van de werkelijkheid inzake het menselijk goed, een objectieve waarachtigheid, hoogstaand en gelijk voor iedereen. Deze waarachtigheid bereiken en haar behouden is de voorwaarde voor vrijheid en voor persoonlijke volwassenheid; het ware doel van het hele leven in een ordelijke en vruchtbare maatschappij. De exclusieve aandacht voor het onderwerp, voor het individu, voor zijn intenties en keuzes, zonder de geringste verwijzing naar hun sociale en objectieve elementen, gericht op het algemeen welzijn, is het resultaat van een willekeurig en onacceptabel individualisme, blind voor de objectieve waarden, strijdig met de waardigheid van de persoon en schadelijk voor de sociale orde. "Men moet een overweging stimuleren, die niet alleen de gelovigen helpt, maar iedereen die bereid is de waarde van het huwelijk en het gezin te ontdekken. In de Catechismus van de Katholieke Kerk staat: Het gezin is "de oorspronkelijke cel van het sociale leven". Het is de natuurlijke gemeenschap, waar man en vrouw zijn geroepen tot overgave aan elkaar in liefde en in de gave van het leven. De autoriteit, de stabiliteit en de relaties in de schoot van de familie vormen de fundamenten van vrijheid, zekerheid en van broederschap binnen de samenleving" Catechismus-Compendium, Catechismus van de Katholieke Kerk (15 aug 1997), 2207. Door aan de morele wet, die gegrift is in de harten van de mensen gehoor te geven, kan het verstand ertoe komen het gezin te herontdekken. In een samenleving gebaseerd op en bezield door de liefde H. Paus Johannes Paulus II, Postsynodale Apostolische Exhortatie, Over de taken van het christelijk gezin in de wereld van deze tijd, Familiaris Consortio (22 nov 1981), 18, put het gezin zijn kracht uit het definitieve liefdesverbond, waarin een man en vrouw zich aan elkaar geven en worden aldus samen medewerkers van God door het schenken van het leven" H. Paus Johannes Paulus II, Audiëntie, Gezin en huwelijk belangrijk bij voorbereiding op het Grote Jubileum (1 dec 1999).

Het Tweede Vaticaanse Concilie signaleert dat de vrije liefde (amore sic dicto libero) 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk in de wereld van deze tijd, Gaudium et Spes (7 dec 1965), 47 een onaangename en schadelijke factor is voor het huwelijk. Er ontbreekt immers het constructieve element van de echtelijke liefde, gebaseerd op de persoonlijke en onherroepelijke instemming, waarmee de echtgenoten zich aan elkaar geven en ontvangen. Zij stichten zo een juridische verbond en scheppen een eenheid bekrachtigd door een openbaar en juridisch element. Dat het Concilie vrije liefde plaatst tegenover waarachtige echtelijke liefde was en is altijd de oorsprong die ten grondslag ligt aan de "de facto verbintenissen". Voortvloeiend uit de snelheid waarmee tegenwoordig de sociaal culturele veranderingen zich voordoen verschijnt eveneens het actuele onderwerp om aan deze feitelijke verbintenissen een publiekelijk status toe te kennen.

Zoals alle andere menselijke problemen moeten ook die van de "de facto verbintenissen" benaderd worden vanuit rationeel oogpunt en nauwkeuriger gezegd, vanuit het "gezonde verstand" H. Paus Johannes Paulus II, Encycliek, Over de verhouding van Geloof en Rede, Fides et Ratio (14 sept 1998), 4. "men zoiets als een geestelijk erfgoed van de mensheid kan zien; net alsof we ons voor een impliciete wijsbegeerte bevinden, op grond waarvan iedereen zich ervan bewust is, deze beginselen, zij het in onduidelijke, niet doordachte vorm, te bezitten. Deze kennis zou, juist omdat zij op enigerlei wijze door allen gedeeld wordt, een soort referentiepunt van de verschillende wijsgerige scholen moeten zijn. Wanneer de rede in staat is, de eerste en algemene beginselen van het zijn te vatten en te formuleren en daarop op juiste wijze consequente, logische en ethische, conclusies te ontwikkelen, dan mag zij een 'rechte rede' of, zoals de antieke denkers haar noemden, orthos logos, recta ratio heten.". Met deze term uit de klassieke ethiek wil men aangeven dat de interpretatie van de werkelijkheid en het beoordelen van de drijfveer objectief moeten zijn, vrij van conditionering zoals buitensporige emotionaliteit, zwakheid tegenover pijnlijke situaties die een oppervlakkig begrip oproepen of zelfs nog de eventuele ideologische vooroordelen, de sociale en culturele druk, invloed van pressiegroepen of van politieke partijen. Het is waar dat de christen een visie heeft over het huwelijk en het gezin, waarvan de antropologische en theologische oorsprong harmonieus zijn wortels heeft in de werkelijkheid die voortkomt uit Godswoord, Traditie en van het Leergezag van de Kerk 2e Vaticaans Concilie, Verklaring, Over de houding van de Kerk tegenover niet-christelijke godsdiensten, Nostra Aetate (28 okt 1965), 10. Echter het licht van het geloof leert dat het sacrament van het huwelijk niet iets uitgesteld is en er voor de uiterlijke vorm is, maar het is juist de natuurlijke werkelijkheid van de echtelijke liefde aanvaard door Christus als een teken en heilsmiddel in de orde van het Nieuwe Verbond. Het probleem van de "de facto verbintenissen" kan en moet dientengevolge benaderd worden vanuit het gezonde verstand. Het is niet zo zeer een kwestie van christelijk geloof als wel van rationaliteit. De tendens om op dit punt de confessionele "katholieke gedachte" tegenover de "leken gedachte" te plaatsen is een vergissing. H. Paus Johannes Paulus II, Encycliek, Over de verhouding van Geloof en Rede, Fides et Ratio (14 sept 1998), 23. "De verhouding van geloof en wijsbegeerte stoot in de verkondiging van de gekruisigde en opgestane Christus op de klip waarop ze schipbreuk kan lijden. Maar achter de klip kan ze uitmonden in de oneindige zee van de waarheid. Hier blijkt duidelijk de grens tussen verstand en geloof, maar ook wordt er de ruimte zichtbaar waar beide elkaar kunnen ontmoeten." H. Paus Johannes Paulus II, Encycliek, Over de waarde en de onaantastbaarheid van het menselijk leven, Evangelium Vitae (25 mrt 1995), 101. "Het Evangelie van het leven is niet alleen voor gelovigen: het is voor iedereen. De kwestie van het leven en van zijn verdediging en bevordering is niet voorbehouden aan Christenen alleen."

Document

Naam: GEZIN, FAMILIE EN "DE FACTO VERBINTENISSEN"
Soort: Pauselijke Raad voor het Gezin
Auteur: Pauselijke Raad voor het Gezin
Datum: 26 juli 2000
Copyrights: © 2001, Stg. InterKerk
Bewerkt: 23 september 2020

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2021, Stg. InterKerk, Schiedam