• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

Jezus was en bleef altijd een jood, zijn optreden was bewust beperkt tot ‘de verloren schapen van het huis Israël’ (Mt. 15, 24). Jezus is volledig een mens van zijn tijd en van zijn milieu - het palestijns-joodse milieu van de eerste eeuw, wiens zorgen en verwachtingen hij deelde. Dit kan alleen maar zowel de realiteit van de menswording als de juiste betekenis van de heilsgeschiedenis onderstrepen, zoals geopenbaard in de Bijbel Vgl. Rom. 1, 3-4 Vgl. Gal. 4, 4-5 .

Jezus’ houding ten opzichte van de Bijbelse Wet met haar meer of minder traditionele interpretaties zijn voorzeker gecompliceerd en Hij legde er een grote vrijheid tegenover aan de dag vgl. de ‘tegenstellingen’ van de Bergrede: Mt. 5, 21-48, met inachtneming van de exegetische moeilijkheden; zijn houding over de strikte onderhouding van de sabbat: Mc. 3, 1-6, etc.

Maar het lijdt geen twijfel dat Hij zich aan de Wet wilde houden Vgl. Gal. 4, 4 , dat Hij was besneden en in de tempel opgedragen als iedere jood van zijn tijd Vgl. Lc. 2, 21.22-24 , dat Hij opgevoed was in het onderhouden van de Wet. Hij prees eerbied voorde Wet Vgl. Mt. 5, 17-20 en nodigde uit tot gehoorzaamheid eraan Vgl. Mt. 8, 4 . Het ritme van zijn leven werd gekenmerkt door het onderhouden van bedevaarten op grote feestdagen, zelfs al vanaf zijn jeugd Vgl. Lc. 2, 41-50. enz. Vgl. Joh. 2, 13. enz. Vgl. Joh. 7, 10. enz. . De belangrijkheid van de cyclus van de joodse feesten wordt dikwijls benadrukt in het Evangelie van Johannes Vgl. Joh. 2, 13. enz. Vgl. Joh. 5, 1. enz. Vgl. Joh. 7, 2.10.37. enz. Vgl. Joh. 10, 22. enz. Vgl. Joh. 12, 1. enz. Vgl. Joh. 13, 1. enz. Vgl. Joh. 18, 28. enz. Vgl. Joh. 19, 42. enz. .

Het moet ook opgemerkt worden dat Jezus dikwijls leerde in de synagogen Vgl. Mt. 4, 23. enz. Vgl. Mt. 9, 35. enz. Vgl. Lc. 4, 15-18. enz. Vgl. Joh. 18, 20. enz. en in de tempel Vgl. Joh. 18, 20. enz. , die Hij dikwijls bezocht evenals de leerlingen, zelfs na de verrijzenis Vgl. Hand. 2, 46. enz. Vgl. Hand. 3, 1. enz. Vgl. Hand. 21, 26. enz. . Hij wenste de verkondiging van zijn Messias-zijn te plaatsen in de context van de eredienst in de synagoge Vgl. Lc. 4, 16-21 .

Maar bovenal wenste Hij de hoogste daad van zijn zelfgave te voltrekken in de omlijsting van de huis-liturgie van het Paasmaal, of tenminste van de Paasviering Vgl. Mc. 14, 1.12. en parallelle teksten Vgl. Joh. 18, 28 . Dit verschaft ons ook een beter begrip voor het 'gedachtenis'-karakter van de Eucharistie.

Op deze wijze is de Zoon Gods geïncarneerd in een volk en een menselijke familie Vgl. Gal. 4, 4 Vgl. Rom. 9, 5 . Dit doet niets af, eerder het tegendeel, aan het feit dat Hij geboren was voor alle mensen. (Men vindt bij zijn kribbe joodse herders en heidense wijzen, (Lc. 2, 8-20)(Mt. 2, 1-12) en dat Hij stierf voor alle mensen (aan de voet van het kruis stonden joden, onder wie Maria en Johannes: (Joh. 19, 25-27), en heidenen zoals de centurio: (Mc. 15, 39) en parallelle teksten). Aldus maakte Hij twee volken één in zijn vlees Vgl. Ef. 2, 14-17 . Dit verklaart waarom tezamen met de Kerk uit de heidenen we in Palestina en elders ook een Kerk uit de besnijdenis hebben, waarover bv. Eusebius spreekt H. Eusebius van Caesarea, Geschiedenis van de Kerk, Historia Ecclesiastica. IV, 5.

Zijn verhouding met de Farizeeën was niet altijd of uitsluitend polemisch. Hiervoor bestaan vele bewijzen:

Zoals de meerderheid van Palestijnse joden van die tijd houdt Jezus er sommige farizese leerstellingen op na: de verrijzenis van het lichaam; vormen van vroomheid, zoals het geven van aalmoezen, gebed, vasten Vgl. Mt. 6, 1-18 en de liturgische praktijk van het aanspreken van God als Vader; de prioriteit van het gebod om God en onze naaste lief te hebben Vgl. Mc. 12, 28-34 . Hetzelfde geldt voor Paulus Vgl. Hand. 23, 8 , die zijn lidmaatschap van de Farizeeën altijd beschouwde als een eretitel Vgl. Hand. 23, 6 Vgl. Hand. 26, 5 Vgl. Fil. 3, 5 .

Ook Paulus, zoals Jezus zelf, gebruikte methoden van lezen en uitleggen van de Schriften en van het onderwijzen van zijn leerlingen die gebruikelijk waren bij de Farizeeën van hun tijd. Dit gaat op voor het gebruik van parabels in Jezus’ leraarschap, alsook voor de methode van Jezus en Paulus om een conclusie te ondersteunen met een aanhaling uit de Schrift.

Het is ook opmerkelijk dat de Farizeeën niet genoemd worden in het lijdensverhaal. Gamaliël (Hand. 5, 34-39) verdedigt de apostelen in een vergadering van de Sanhedrin. Een uitsluitend negatief beeld van de Farizeeën is waarschijnlijk niet correct en onrechtvaardig (vgl. Richtlijnen, noot 1). Als er in de Evangeliën en elders in het Nieuwe Testament allerlei ongunstige dingen over de Farizeeën staan, moeten die worden gezien tegen de achtergrond van een complexe en veelsoortige beweging. Kritiek op verschillende typen Farizeeën ontbreekt overigens niet in rabbijnse bronnen vgl. de Babylonische Talmud, tractaat Sotah 22b, enz.. ‘Farizeïsme’ in de slechte zin kan veel voorkomen in elke godsdienst. Het mag ook benadrukt worden dat, als Jezus zich streng toont tegen de Farizeeën, dat is omdat Hij dichter bij hen staat dan iedere andere joodse groep van zijn tijd vgl. de Babylonische Talmud, tractaat Sotah nr 17.

Dit alles zou ons moeten helpen om beter te begrijpen wat St. Paulus zegt (Rom. 11, 16, vv) over de ‘wortel’ en de ‘takken’. De Kerk en het christendom, hoe nieuw ook, vinden hun oorsprong in het joodse milieu van de eerste eeuw van onze jaartelling, en nog dieper in het ‘plan van God’ 2e Vaticaans Concilie, Verklaring, Over de houding van de Kerk tegenover niet-christelijke godsdiensten, Nostra Aetate (28 okt 1965), 4, gerealiseerd in de aartsvaders, Mozes en de Profeten 2e Vaticaans Concilie, Verklaring, Over de houding van de Kerk tegenover niet-christelijke godsdiensten, Nostra Aetate (28 okt 1965), 4 tot aan zijn voltooiing in Christus Jezus.

Document

Naam: VERKLARING OVER DE JUISTE PRESENTATIE VAN DE JODEN EN HET JODENDOM IN PREDIKING EN CATECHESE BINNEN DE ROOMS-KATHOLIEKE KERK
Soort: Pauselijke Raad ter bevordering vd Eenheid vd Christenen - Commissie voor religieuze betrekkingen met de Joden
Auteur: Johannes Kardinaal Willebrands
Datum: 24 juni 1985
Copyrights: © Katholieke Raad voor Israël
Bewerkt: 7 november 2019

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2020, Stg. InterKerk, Schiedam