• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
Aan het begin van de twintigste eeuw nam de heilige paus Pius X (1903 – 1914) zich voor om de gelovigen nader tot de liturgie te brengen, haar dus ‘volks’ te maken. Hij vond immers dat de gelovigen de ‘ware christelijke geest’ krijgen door te putten uit ‘zijn eerste en onmisbare bron, die de actieve deelname is aan de allerheiligste mysteries en het publieke en plechtige gebed van de Kerk’. H. Paus Pius X, Motu Proprio, Instructie over de gewijde muziek, Tra le sollecitudini - Inter sollicitudines (20 nov 1903) Hiermee leverde de heilige Pius X een gezaghebbende bijdrage aan de bevestiging van de objectieve voorrang van de liturgie boven iedere andere vorm van vroomheid; hij wees een vermenging van volksvroomheid en liturgie af en indirect begunstigde een duidelijk onderscheid tussen de twee gebieden en baande hij de weg die zou leiden tot een juist begrip van de relatie.

Zo ontstond en ontwikkelde zich door de bijdrage van mensen die uitmunten in wetenschap, godsvrucht en hartstocht voor de Kerk, de Liturgische Beweging, die een belangrijke plaats in het leven van de Kerk van de twintigste eeuw had, en hierin hebben de pausen een werken van de Heilige Geest gezien. Vgl. Paus Pius XII, Toespraak, Tot de Kardinalen, prelaten en priesters, die hebben deelgenomen aan het Internationaal Congres voor pastorale liturgie te Assisi, Vous nous avons demandé (22 sept 1956) Het uiteindelijke doel van degenen die de stuwende kracht achter de Liturgische Beweging waren,H. Paus Johannes Paulus II, Audiëntie, Toespraak tot de Misdienaars (1 aug 2001) was van pastorale aard: zij willen bij de gelovigen een begrip van en derhalve een liefde voor de viering van de goddelijke mysteries bevorderen, hun het bewustzijn teruggegeven tot een priesterlijk volk te behoren. Vgl. 1 Pt. 2, 5 Men begrijpt dat enkele strikte vertegenwoordigers van de Liturgische Beweging met wantrouwen keken naar de uitingen van volksvroomheid en daarin een oorzaak meenden te zien van het verval van de liturgie. Hun stonden de misbruiken voor ogen die het gevolg waren van het overlappen van de liturgie door de oefeningen van godsvrucht of zelfs het vervangen hiervan door volkse cultische uitingen. Met de doelstelling de zuiverheid van de goddelijke eredienst te herstellen keken zij bovendien naar de liturgie van de eerste eeuwen van de Kerk als naar een ideaal model en dientengevolge wezen zij soms radicaal de uitingen van volksvroomheid af die in de Middeleeuwen of in de tijd na Trente waren opgekomen.

Deze afwijzing hield echter niet voldoende rekening met het feit dat de uitingen van volksvroomheid, die dikwijls door de Kerk goedgekeurd en aanbevolen waren, het geestelijk leven van vele gelovigen hadden ondersteund en onmiskenbare vruchten van heiligheid hadden voortgebracht en ook op ruime schaal hadden bijgedragen aan het behoud van het geloof en de verspreiding van de christelijke boodschap. Daarom stelde Pius XII in het programmatisch document waarmee hij de leiding op zich nam van de Liturgische Beweging, de encycliek Paus Pius XII - Encycliek
Mediator Dei et hominum
Over de Heilige Liturgie
(20 november 1947)
van 21 november 1947, tegenover die afwijzing de verdediging van de oefeningen van godsvrucht waarmee de katholieke godsvrucht van de laatste eeuwen zich in zekere mate vereenzelvigd had.

Het zou aan het Tweede Oecumenisch Vaticaans Concilie zijn om met de constitutie 2e Vaticaans Concilie - Constitutie
Sacrosanctum Concilium
Over de heilige liturgie
(4 december 1963)
in de juiste bewoordingen de relatie te bepalen tussen liturgie en volksvroomheid, waarbij het de onbetwistbare voorrang van de heilige liturgie en de ondergeschiktheid van de oefeningen van godsvrucht hieraan afkondigde, maar tegelijkertijd de kracht van deze laatste opnieuw bevestigde. Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de heilige liturgie, Sacrosanctum Concilium (4 dec 1963), 7.10.13

Document

Naam: DIRECTORIUM OVER VOLKSVROOMHEID EN LITURGIE. PRINCIPES EN RICHTLIJNEN
Soort: Congregatie voor de Eredienst en de Sacramenten
Datum: 9 april 2002
Copyrights: © 2003, Beleidssector liturgie van de Nederlandse Bisschoppenconferentie / Nationale Raad voor Liturgie
Liturgische Documentatie, dl. 2, p. 13-198
Bewerkt: 1 februari 2019

Opties

Internetadres
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2019, Stg. InterKerk, Schiedam