Maar ook in de orde van de thema's herneemt de encycliek die trouw blijft aan de grote traditie van de sociale leer van de Kerk, op directe wijze de nieuwe uiteenzetting en de rijke synthese welke het Concilie met name uitgewerkt heeft in de constitutie Gaudium et Spes. Wat de inhoud en de thema's betreft, die de encycliek opnieuw voorgehouden heeft, dienen benadrukt te worden:

• het bewustzijn van de plicht die de Kerk, 'deskundig in menselijkheid', heeft om 'de tekenen des tijds te onderzoeken en ze te interpreteren in het licht van het Evangelie'  1   2 ;
• het eveneens diepe bewustzijn van haar zending om te 'dienen', die onderscheiden is van de functie van de staat, ook als zij zich bekommert om het concrete lot van de mensen  3   4 ;
• de verwijzing naar de opvallende verschillen in de situatie van die mensen  5   6 ;
• de bevestiging van de leer van het Concilie, die de trouwe weerklank is van de eeuwenlange traditie van de Kerk, over de 'universele bestemming van de goederen'  7   8 ;
• de waardering voor de cultuur en de technische beschaving die bijdragen tot de bevrijding van de mens  9   10 , zonder te vergeten hun grenzen te erkennen  11   12 ;
• en tenslotte, wat het eigenlijke thema van de encycliek betreft, de nadruk op de 'ernstige plicht', die op de meer ontwikkelde naties rust, om 'de ontwikkelingslanden te helpen'  13   14 .

Het begrip zelf van ontwikkeling, dat de encycliek voorhoudt, komt direct voort uit de wijze waarop de pastorale constitutie dit probleem benadert  15   16 .

Deze en andere uitdrukkelijke verwijzingen naar de pastorale constitutie leiden tot de conclusie dat de encycliek zich aandient als toepassing van de sociale leer van het Concilie op het specifieke probleem van de ontwikkeling en de onderontwikkeling van de volken.